Tüketici Kanunu değişiyor
Uzun bir tatilden sonra tekrar beraberiz. Tatil
sonrası masamın başına oturduğumda bir yığın mektup, mail ve dosya
ile karşılaştım. Anlaşılan okurların sorunları ben tatilde iken
epeyce birikmiş. Bugünden sonra gelen mektuplarla ilgili cevabi açıklamaları
bu köşede okuyacaksınız.
Şimdi Sanayi Bakanlığı ’nın
ben tatilde iken gönderdiği Tüketici Yasası’nda ortaya çıkan
uygulama yetersizlikleri ile ilgili kanun değişikliği taslağı ile
ilgili düzenlemeleri okuyalım. Bakalım bakanlık bu taslak ile tüketici
eğilimlerini yeterince irdeleyebilmiş mi?
Büyük tazminatlar geliyor
Yeni yasama döneminden önce Başbakanlık ’a
sevk edilmesi düşünülen taslakta özellikle ayıplı mallarla ilgili tüketicinin
lehine maddeler var. Taslağa göre Türk tüketicisi Avrupa’daki tüketiciler
gibi tazminat davaları açabilecek.
Taslak ayrıca ayıplı hizmetlerle ilgili düzenlemelere de yer vermiş.
Taksitli satışlarda satıcı, malın Türk Lirası
olarak peşin satış fiyatını da bildirmek zorunda olacak.
Kampanyalı satışlarda malın teslim süresi 12 ayı
aşmayacak. Malın teslimi ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde
yapılmak zorunda.
Kapıdan satışlar
Kapıdan satışlarda bakanlık izni getirildi. Yedi
günlük cayma süresi dolmadan ödeme yapılamayacağı hükmü konularak
uygulamada çok karşılaşılan sorunların önlenmesi amaçlanmış. Sık
sık karşılaşılan sorunlara engel olmak için taslakta ‘müşteri
sözleşmeyi imzalar ve kendi el yazısı ile tarihini atar’ şartı
getirilmiş. Böylece geri tarih atarak tüketicinin cayma hakkının
bertaraf edilmesinin önüne geçilmek istenmiş.
Mal veya hizmetin kredi kartı ile satın
alındığı durumlarda satıcının tüketiciden komisyon veya benzeri bir
isim altında ilave ödeme (komisyon) alması engellenmiş.
Taslak mesafeli sözleşmelere de yer ayırmış.
Tüketici Yasası’nda olmayan bu sözleşmelerle taslakla tüketicinin
lehine bir durum oluşturulmuş. Mesafeli sözleşmeler, yazılı, görsel,
telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanarak
yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi
kararlaştırılan sözleşmeler olarak tarif ediliyor.
Tüketici Yasası’nda bir yıl
olarak belirtilen garanti kapsamı süresi taslakta 2 yıla çıkartılmış.
Özelliği nedeni ile bazı malların garanti süresini Sanayi Bakanlığı
başka bir ölçü birimi ile değerlendirebilme hakkını gizli tutmuş.
Tüketici kredileri
Tüketici kredileri sözleşme yapıldıktan sonra
kredi veren, sözleşmede belirtilen krediyi 3 gün içinde sağlamadığı
takdirde, tüketici sözleşmeye dair rıza beyanını geri alabiliyor. Bu
madde ile kredinin tüketiciye zamanında ödenmesi sağlanmış. Gecikme
faiz oranının akdi faizin yüzde 50’sini
geçmemesi öngörülerek, bugüne kadarki uygulamada kredi verenlerin
inisiyatiflerine bırakılan
gecikme faizi oranına sınırlama getirilmiş.
İthalatçı ve imalatçılara sattıkları sanayi
malları için yeterli teknisyen kadrosu ve yedek parça stoku bulundurma
zorunluluğu getirilmiş. İthalatçının herhangi bir şekilde ticari
faaliyetlerinin sona ermesi halinde ise kullanım ömrü süresince servis
hizmetlerini o malın yeni ithalatçısının sunma zorunluluğu getirilmiş.
Tüketici örgütlerinin açacakları davalarda
bilirkişi ücretleri bakanlıkça karşılanacak. Bu madde ile bakanlık,
ekonomik güçlükler yaşayan tüketici örgütlerinin tüketicileri
ilgilendiren konularda dava açmalarını teşvik etmiş.
Bakanlık taslakla ilgili görüşümü de sormuş.
Bu taslağı Tüketici Yasası’nı
yakından takip eden hukukçuların dikkatine sunuyorum. En iyi cevabı işin
ehillerine bırakmak gerekiyor. Hukukçular yapıcı eleştirileri şimdiden
sundukları takdirde yorumları hedefe ulaşacaktır.
| 
