Yüce VIP rezaleti
Yaşayan Türk büyüklerinin hiçbir kategoriye tabi tutulmadan havalimanlarında ağırlanıp izzeti ikrama gark edildikleri özel mekanlara VIP (Very Important Person) dendiğini bilmeyen hiçbir küçük Türk vatandaşı kaldığını sanmıyorum.
Zaten kısa süren aralıklarla VIP rezaleti yaşayan bir ülkede bu salonları bilmemek ayıp olur.
Türkiye'de hava trafiğinin yüzde 94'ünü sadece ve sadece 8 hava meydanı karşılıyor. Geriye kalan 30 civarındaki diğer hava meydanı ise yolunu şaşıran uçakların yüzde 6'lık yolcusu ile meşgul oluyor. Fakat bu meydanların hepsinde istisnasız VIP salonu bulunuyor. Yolcusu olmayan meydanların VIP'i muhakkak var. Türk büyüklerinin 'Her ile bir havaalanı' sloganıyla ortaya çıkardığı ve fizibilitesi çok iyi yapılmış bu meydanlar boş yatsalar bile, VIP salonları olduğu için onurlu olmalılar. Zira seçim vesilesiyle bir Türk büyüğü hem meydanı hem de VIP salonunu ziyaret edebilir.
Türkiye geneline yayılmış 38 hava meydanında yoğunluğuna ve konumuna göre de elbette ki personel istihdam edilecek. Protokol hizmetinin gerektirdiği bayrak, halı, çiçek, ikram ve benzeri bütün fizikî donanımlar sağlanacak. Parası da devletin kasasından çıkacak.
Türkiye'nin en önemli hava limanı noktasında ise bu VIP salonu, polisten, gümrükten, yer hizmetleri şirketlerinden, Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nden ve Türk Hava Yolları'ndan kalabalık bir çalışanı olmak zorunda. Telefonları, elektriği, suyu, kapının önünde uçağa insan taşıyacak araba gibi donanımlarıyla birlikte, iç mekanın mefruşatı da önemli bir maliyet getirmektedir.
VIP salonunun haricinde Türkiye'nin en önemli iki hava limanında bir de yabancı devlet adamlarının karşılanması için 'Devlet Konuk Evi' bulunmaktadır. Misafiri olduğu zaman açılan bu mekanlar, diğer zamanlar boş tutulmaktadır. Bu hava limanlarımızın birinde ise yedekte bekletilen üçüncü bir VIP salonu daha olduğunu da hatırlatmakta fayda var. Türkiye'nin en kıymetli yerlerinde böylesine mekan israfının kime ne faydası olabilir?
VIP salonlarının mali külfetinin ayrıntılarına baktığımızda da savunulacak bir yanları görünmüyor. Mesela Atatürk Hava Limanı VIP'de Türk Hava Yolları, 48 personel çalıştırıyor. 4 adet VIP aracının şoförüyle birlikte, devletin kasasından yakıt sarfiyatı yaparak, VIP'ten, kuralına uyan uymayan herkesi uçağa taşıyor. DHMİ de VIP'te 11 personel istihdam ediyor. Polis sayısı da DHMİ personelinde az değil. Tepe Akfen Vie (TAV) Konsorsiyum'u ikram için 4 garson bulundururken, Gümrük Müsteşarlığı'ndan bir kişi, temizlik hizmeti için de 4 kişi VIP'te arz–ı endamda bulunuyor. Ayrıca, değişik özel firmalardan bazı bayanlar da çeşitli unvanlarla VIP'te idare ediliyor.
VIP'ten istifade edenlere ikramları ise, DHMİ ile yapılan centilmenlik anlaşması gereği TAV sağlıyor. Daha önce bu hizmeti USAŞ veriyordu. Peki bu derece donanıma sahip VIP salonlarından kimler istifade ediyor?
TC İstanbul Valiliği Atatürk Hava Limanı Mülki İdare Amirliği'nin hazırladığı yönergeye göre bu köşeye sığmayacak kadar yerli ve yabancı devlet ricali. Tabii bir de görünmeyen listede olan yekünu en az yönergedeki kadar tutan ve ehemmiyet atfedilen kişiler. Denetleyeni ve kontrol edenleri tehlikeli bir nokta olması hasebiyle VIP salonlarıyla yakînen ilgili değiller.
Ayrıca her seçim döneminde de yeni milletvekilleri sayesinde ortalama 500 VIP yolcusu daha meydana gelmektedir.
Dünyadaki uygulamalarına gelince;
ABD'de bizdekine benzer bir uygulama söz konusu değil. 'Emekli', 'rahmetli', 'refakatinde', 'uhdesinde', 'yeğeni' gibi sıfatlarla kimse iltifata tabi tutulup VIP ve benzeri salonlardan istifade ettirilmiyor. Sadece halihazırda görevi bulunan başkan ve yardımcılarına VIP uygulaması yapılıyor. Yabancı konuklar içinse VIP hizmeti veren özel bir kuruluş bulunuyor. İkram ve benzeri hizmetleri bu kuruluş, ücret mukabilinde havameydanında her isteyenin parası karşılığında istifade ettiği CIP salonlarında alıyor. Faturasını ABD ödüyor. Ancak bu uygulama sadece yabancı devlet erkanına geçerli.
New York, John F. Kennedy Hava Limanı'nda VIP salonu gibi bir uygulama yok. Senatörler yolcu gibi seyahat ediyor.
Fransa'da sadece 6 kişiye VIP uygulaması yapılıyor. Yabancı devlet adamlarının ağırlanması için ayrıca bir mekan bulunuyor.
Mesela; Paris Orly Hava Limanı'nda normal yolcular, uçuş ekipleri ve diplomatlar için ayrı pasaport kontuarından başka bir uygulama söz konusu değil. Benzeri uygulama dünyada çeşitli ülkeler tarafından da tercih ediliyor. Kaddafi'nin Libya'sında ise 3 ay önce Tripoli Hava Meydanı'nda yabancı devlet adamlarının karşılanması için salon yapıldı.
İngiltere'de kral, kraliçe ve başbakana VIP uygulanıyor. Türkiye'den milletvekillerini bırakın, bakanlar bile gittikleri ülkede çeşitli sorunlar yaşarken, aynı ülkelerin diplomatik misyon şeflerine VIP salonlarında kral muamelesi yapılmaktadır.
Çözüm olarak, VIP'e hükmedenlerin yeniden düşünmesi gerekiyor. Sadece kimlerin VIP'ten geçeceğinin değil VIP'i kimin yönetmesi gerektiğinin de tartışılması lazım.
Faks: 0 212 551 49 67
g.simsek@zaman.com.tr
Yazarımızın en son yazıları
13/
09/
2000...
Bu eğitim sisteminden adam çıkmaz! (1)
14/
09/
2000...
Sistemin eğitime ihtiyacı var! (2)
18/
09/
2000...
İstanbul'un yarım metrosu...
19/
09/
2000...
Türkiye uzaydan nasıl görünüyor?
20/
09/
2000...
Özelleştirme sıkıntısı...
25/
09/
2000...
Kaçakçılık son bulacak mı?
26/
09/
2000...
Benim turizmcim işini bilir...
27/
09/
2000...
Kemalizm Araştırma Merkezi sunar...
28/
09/
2000...
Memur atama taktiği...
02/
10/
2000...
VİP rezaleti...(1)
| 
