Diktatör devriliyor
Yugoslavya halkı, sonunda kasap Miloseviç'i kesin olarak devirmek için ayaklandı. Ordu müdahale etmeyeceğini açıklarken, kaçtığı iddia edilen Miloseviç'in, son bir kanlı hamle yapmasından korkuluyor.
Yugoslavya'da yapılan tartışmalı seçimlerden sonra, Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in istifasını isteyen yüzbinlerce Belgradlı, parlamentoyu ve devlet televizyonunu ele geçirerek bir dönemi sona erdirmeye çalışıyor.
Dün, Anayasa Mahkemesi’nin muhalefetin kazandığı seçimin ilk turunu iptal etmesinin ardından sokağa dökülen halk, parlamentoyu ve devlet televizyonunu ele geçirdi. Göstericiler, parlamento ve televizyon binalarındaki bazı mobilyalarla, Miloseviç’in resimlerini ve perdeleri yaktılar. Miloseviç'in Sosyalist Partisi'nin merkezi de yağmalandı. İsyan, diğer şehirlere de yayıldı.
Miloseviç kaçtı mı?
Onlarca kişinin yaralandığı olayların ilerleyen saatlerinde polis birlikleri de halka katıldı. Hastane kaynakları, yaralananlardan bazılarının silahla vurulduğunu belirttiler. Beta ajansı, Yugoslav ordusunun gösterilere müdahale etmeyeceğini, kışlasında kalacağını duyurdu.
Muhalefet lideri Vojislav Kostunica, Miloseviç’in Belgrad’daki ikametgahından “kaçtığını” söylerken, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Miloseviç’in Belgrad’dan kaçtığı yönündeki söylentilerin şüpheli olduğunu bildirdi. ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright ise Miloseviç’in görünüşe göre Belgrad’da olmadığını söyledi. Dün ayrıca Belgrad yakınındaki askeri havaalanı Batajnica’dan üç askeri uçağın havalandığı haber verildi.
Kostunica: Özgür Sırbistan'a selam
Miloseviç karşısında seçimleri kazanan muhalefetin adayı Vojislav Kostunica ise ilerleyen saatlerde halka hitap ederek özgür Sırbistanı selamladı. Kostunica, göstericilerin parlamento binasını basmalarının ardından sloganlar eşliğinde kalabalık topluluğa “İyi akşamlar, özgür Sırbistan” diye seslendi. Sırbistan'ın şu anda zafere koştuğunu belirten Kostunica, “Sırbistan’ın demokrasi yolunda olduğunu, demokrasinin olduğu yerde de Miloseviç'e yer olmadığını” kaydetti. Kostunica’'ın konuşması sırasında halk, Miloseviç'in bittiğini belirten ve tutuklanmasını isteyen sloganlar attı. Kostunica, yeni seçilen parlamentoyu da toplantıya çağırdı; oturuma Karadağ milletvekillerini de davet ettiklerini söyledi. Dış Haberler Servisi
Kostunica Devlet Başkanı
Yugoslavya'da uzun dönem Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in sözcüsü olarak görülen devlet ajansı Tanjug, artık Miloseviç’e bağlı olmadığını duyurduktan sonra, muhalefetin ortak adayı Vojislav Kostunica için artık “seçilmiş Devlet Başkanı'' sıfatını kullandı.
Tanjug, geçtiği haberde, “Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’nin seçilmiş Devlet Başkanı Vojislav Kostunica’nın, başkent Belgrad’ın merkezinde yüzbinlerce kişiye hitaben Sırbistan halkının kendisini seçmesinden ve böyle bir güveni göstermesinden onur duyduğunu söylediğini” kaydetti.
Gösteriler süresince yayını kesilen devlet televizyonu ise daha sonra yeniden yayına geçerek, kendisini “yeni Sırbistan Radyo Televizyonu” olarak tanıttı. Televizyondan geçilen alt yazıda muhalefette olduğunu gösteren “Bu, yeni Sırbistan Radyo Televizyonu’nun programıdır. Yayına başlayıncaya kadar biraz daha sabretmenizi rica ediyoruz” denildi.
Muhalefetin eline geçen Belgrad televizyonundan halka, sokağa çıkmaları ve zafer kutlamalarına katılmaları çağrısında bulunuldu. Halk, zafer sloganları atarken; muhalefet yetkilileri, “ordu ile temas halinde oldukları” yönünde açıklama yaptılar. Hükümet yanlısı Politika televizyonu da muhalefetin eline geçti.
Batı'dan tam destek
Yugoslavya’daki karışıklıklarla ilgili olarak bir basın açıklaması yapan ABD Başkanı Bill Clinton, ‘mağdur’ muhalefete sonuna kadar destek verdi. Clinton, “ABD, dünyanın her yerinde demokrasi isteyen insanların yanında duruyor.
Muhalefetin adayı seçimleri kazandı. Muhalefet lideriyle de aramızda güçlü farklılıklar bulunuyor. Ama biz Sırp halkının isteğini destekliyoruz. Diktatörlük vardı. Seçim yapıldı. İnsanlar şimdi ülkelerini yeniden kazanmak istiyor” diye konuştu.
ABD'nin, muhalefete yardım için askeri operasyon planlayıp planlamadığının sorulması üzerine Clinton, böyle bir müdahalenin uygunsuz olacağını söyledi. ABD Başkan adayları George W. Bush ve Al Gore da, Miloseviç’in protestocuların istifa etmesi yönündeki çağrılarını dinlemesi gerektiğini belirttiler. ABD ayrıca Miloseviç’i istifaya ikna etmesi için Rusya’ya yardım çağrısında bulunuyor. Diğer bazı başkentlerden yapılan açıklamalarda da Miloseviç ve Yugoslav ordusu uyarılarak, halk iradesine karşı gelinmemesi çağrısında bulunuldu:
İtalya: Yugoslav ordusu halkın isteklerine saygı göstererek iç savaştan kaçınmalıdır.
Fransa: Halka özgürlüğü verilsin. Muhalefetin kazandığı seçimlerin iptali kabul edilemez.
İngiltere: Miloseviç, artık zamanın doldu. Şimdi git. Daha fazla ölüm ve yıkım olana kadar bekleme!
Almanya: Kendi halkınıza ateş açmayın. Her türlü şiddet, uluslararası topluluğun direnişiyle karşılaşacaktır.
AB: Seçimlerin iptal edilmesini kınayarak, bunun muhalefetin zaferini 'çalmak' anlamına geldiğini, AB'nin Kostunica'ya güvendiğini bildirdi.
Rusya: Devlet Başkanı Vladimir Putin, Yugoslavya’nın demokratik ve tek ülke olarak devam etmesini umduğunu söyledi. Putin, Yugoslavya’nın şu andaki krizi aşması için yardıma hazır olduklarını belirtti.
'Miloseviç saldıracak'
Muhalefet lideri Zoran Cinciç, “Miloseviç’in saklandığı delikte karşı saldırı hazırladığını” söyledi. Demokratik Sırbistan Muhalefeti (DSM) lideri Cinciç, Miloseviç’in bu saldırıyı, gece TSİ 04.00 ile 06.00 arasında düzenleyebileceğini belirtti. Cinciç, “Hepiniz yerinizde kalın, tüm Sırbistan Belgrad'a gelsin'' dedi. Belgrad sokaklarında geç saatlere kadar yüzbinlerce Yugoslav sevinç içinde gösteri yapıyordu.
ABD'ye net tavır
Başbakan Bülent Ecevit'in başkanlığında dün toplanan Bakanlar Kurulu, sözde Ermeni tasarısının Temsilciler Meclisi genel kurulunda da kabul edilmesi durumunda İncirlik'in görev süresinin uzatılmasının yeniden gözden geçirileceği kararını aldı.
Devlet Bakanı ve hükümet sözcüsü Şükrü Sina Gürel, Bakanlar Kurulu'nun, sözde Ermeni tasarısının kabul edilmesi durumunda İncirlik'in görev süresinin uzatılmasının yeniden gözden geçirileceği kararını aldığını söyledi. Gürel ayrıca, Bakanlar Kurulu'nun, Dışişleri Bakanlığı ve hükümet temsilcileri ile grup başkan vekillerinin yayınladıkları bildiriyi aynen benimsediğini açıkladı.
Bakanlar Kurulu Başbakan Bülent Ecevit'in başkanlığında dün toplandı. Başbakanlık Merkez Binası'ndaki toplantıda ağırlıklı olarak sözde Ermeni Yasa Tasarısı ele alındı. Toplantı sonrası bir açıklama yapan Devlet Bakanı Gürel, 'Sözde Ermeni yasa tasarısına ilişkin son gelişmeler değerlendirildi. Bu konuda sayın bakanların tepkisi alındı. Tarihi gerçeklerin dünyaya anlatılması için çeşitli teklifler geldi.' dedi
Bakanlar Kurulu ayrıca, Dışişleri Bakanlığı ve hükümet temsilcileri ile Meclis'te grubu bulunan, siyasi parti grup başkan vekillerinin yaptıkları açıklamanın yerinde olduğunu dile getirerek destek kararı aldı. Grup başkan vekillerinin yaptıkları açıklamada şu görüşlere yer verilmişti:
-Biz, ABD Temsilciler Meclisi'nin ilgili komisyonlarında kabul edilerek genel kurula sunulması öngörülen sözde Ermeni tasarısı doğrudan doğruya siyasal amaçlarla tarihin tahrip edilmesidir.
-Bunun kabulu durumunda, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkileri, Kafkasya'daki barış arayışlarını ve Türkiye-ABD ilişkilerine olumsuz yansımaları olacaktır. Tüm dünyaya duyulur.
-Bu gelişme karara dönüşürse, Türkiye-ABD arasında varolan işbirliğinin sürdürülmesi zorlaşacaktır. Dönemsel olarak kamuoyuna sunulan, kuzeyden keşif harekatı da doğacak olumsuz ortamdan etkilenecektir. ABD Temsilciler Meclisi'nin sözkonusu kararı alması halinde, Kuzey Keşif Harekatı'nın süresinin uzatılması değişen koşullar çerçevesinde değerlendireceği açıktır.
Şükrü Sina Gürel yaptığı açıklamada Bakanlar Kurulu'nun bu bildiriye aynen kabul ettiğini yineledi. Ankara / Zaman
İncirlikte top TBMM'de
Amerikan Temsilciler Meclis'inde oylamaya sunulacak sözde Ermeni soykırımı karar tasarısına karşı Ankara'nın belirlediği eylem planında yer alan İncirlik üssünün kullanımı kartı konusunda takdir hakkının TBMM'de olduğu bildirildi.
Ankara'nın 'B planı'nda yer alan önleme ilişkin Genelkurmay Başkanlığı temkinli yaklaşıyor.
NATO'nun en önemli hazırlık karargahlarından birini Ankara veya İstanbul'a aldırmak için girişimlerde bulunan Genelkurmay Başkanlığı, ABD'ye karşı uygulanacak sert önlemlere ilişkin yumuşama eğilimi gösterdi. Bazı gazetecilere Genelkurmay yetkilileri, NATO brifingi verdi. Askeri kesimler, karar tasarısına tepki gösterirken Ermeni oyununa düşerek 'ayaktan vurulmama' argümanı üzerinde duruyor.
Anayasa'nın 92. maddesine göre, ABD ile yapılan askerî ekonomik askerî işbirliği anlaşması çerçevesinde İncirlik üssünün statüsünün hem yabancı üs, hem de kullanım yetkileri konusunda Türk üssü olduğu belirtiliyor. Aynı zamanda NATO üssü olarak kullanılan İncirlik üssünün kapatılmasının söz konusu olmadığına dikkat çekilirken, Ankara'nın yaptırım gücünün, üssün kullanım yetkilerini TBMM'de alınacak kararla kısma olabileceği kaydediliyor.
Konuya ilişkin soruları haftalık olağan basın toplantısında cevaplayan Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Büyükelçi Hüseyin Diriöz, İncirlik'te kullanım sınırlandırılması yetkisinin TBMM'de olduğunu belirterek, üssün aynı zamanda bir Türk üssü olduğu için kapatılmasının gündemde olmadığını söyledi. NATO kullanımı dışında tatbikatlar için bile TBMM'nin onayının gerektiğine işaret eden Diriöz, 6 ayda bir uzatılan Keşif gücün süresinin uzatılmaması yetkisinin TBMM'nin takdirinde olduğunu vurguladı.
İlişkilere ciddi yansır
Türk-Amerikan ilişkilerinin stratejik seviyede olduğunu hatırlatan Diriöz, karar tasarısının Temsilciler Meclis'inden geçmesi halinde ise bu durumun ilişkilere ciddi yansımasının olacağını belirtti. Karar tasarısı ile ilgili MGK kararlarına atıfda bulunan Diriöz, gelişmelere göre daha etkin önlemler alınacağını bildirdi. Amerika'da bulunan TBMM heyetini kabul etmeyen Amerikalı yetkililerin diyalogdan ve dinlemekten kaçtığına dikkat çeken Diriöz, alınacak haksız ve yanlış karara göre idari önlemler alınacağını kaydetti.
Ermenistan vatandaşlarına sınırdan vize verilmesinin kaldırılmasının yılda giriş yapan 14 bin Ermeni'yi etkileyeceğini ifade eden Diriöz, H-50 koridorunun kapatılması zamanlamasına ilişkin ise yorum yapmaktan kaçındı. (Faruk ARSLAN / Ankara ZAMAN)
'Tasarı geçerse yaptırım uygularız'
ANAP lideri ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, sözde Ermeni soykırım tasarısının Amerikan Temsilciler Meclisi'nden geçmesi halinde bundan en fazla Ermenistan ve Türk-Amerikan ilişkilerinin zarar göreceğini söyledi.
Dünya Ticaret Merkezi'nde düzenlenen Elektrik-Elektronik Fuarı'nın açılışına katılan Yılmaz, gazetecilerin gündemdeki konularla ilgili sorularını cevaplandırdı. Sözkonusu tasarının Temsilciler Meclisi'nde de kabul edilmesi halinde tasarıya karşı Türkiye'nin hazırladığı 5 maddelik eylem planının birer birer yürürlüğe konulacağını bildiren Yılmaz, 'Tasarı şimdi Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda görüşülecek. Eğer bu tasarı orada da kabul görürse o zaman hangi alanlardan Türkiye'nin ne gibi yaptırımlara başvuracağı zaten daha önceden açıklandı. Bunlar birebir yürürlüğe konulacak.' dedi. Yılmaz, İncirlik Üssü'nün kapatılıp kapatılmayacağı ile ilgili bir soruya 'Henüz karar resmiyet kazanmadan bu konuları değerlendirmek erken' cevabını verdi. Fatih YILMAZ / İstanbul (Zaman)
Kudüs'te kritik cuma
İsrail ile Filistinliler arasında varılan ateşkesten sonra gözler bugün Mescid-i Aksa'da kılınacak cuma namazına çevrildi.
Hamas Llderi Şeyh Yasin'in bugünü "Öfke Günü" olarak ilan etmesinden sonra özellikle Cuma namazından sonra gösteriler ve çatışmalar bekleniyor. Bu gösterilerin Gazze ve bütün Batı Şeria'ya da yayılmasından endişe ediliyor.
İsrail Televizyonu'nun haberine göre, İsrail güvenlik güçleri bugün için özellikle Kudüs'te olağanüstü güvenlik önlemleri aldı. Olayların önlenmesi için Haremüşşerif'in bugün Yahudi ve Müslümanların ibadetine kapatılmasının da düşünüldüğü belirtiliyor. Filistin yönetiminin 12 Hamas militanını serbest bırakması ise İsrail güvenlik çevrelerince "Hamas'ın eylemlerine yeşil ışık" olarak değerlendirildi.
Diğer yandan Mısır'ın Şarm El Şeyh kentinde Filistin lideri Arafat ve Mısır Devlet Başkanı Mübarek'le bir araya gelen ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright, tarafların 'güvenlik işbirliği sürecini başlatmak için ABD'nin başkanlığını yapacağı üçlü güvenlik komitesi kurulmasını kabul ettiğini' belirtti. Ancak bu işbirliği sürecinin oldukça zorlu geçeceği belirtiliyor.
Çatışmalar azaldı
Dün Gazze'deki Netzarim kavşağında çıkan çatışmalarda 2 Filistinli'nin ölmesine rağmen, Filistin polisinin diğer bölgelerde gösterilerin engellenmesi için büyük çaba harcadığı ve İsrail tanklarının da kritik bölgelerden büyük ölçüde geri çekildiği belirtildi. Dış Haberler Servisi
Barzani Ankara'da uyarıldı
Irak Kürdistan Demokrat Parti (IKDP) lideri Mesut Barzani, PKK ve Türkmenlere yönelik saldırılar konusunda Ankara'da ciddi biçimde uyarıldı. Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Faruk Loğoğlu ile iki saate yakın bir görüşme yapan Barzani, dün Genelkurmay yetkilileri ile de bir araya geldi.
Loğoğlu ile yaptığı görüşme sonrası gazetecilerin sorularını cevaplamaktan kaçınan Barzani, diplomatik söylemin dışına çıkmadı. Barzani, 'Kürt sorunu birleşik Irak çerçevesinde çözümlenecektir. Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması konusunda Ankara ile aynı görüşü paylaşıyoruz.' dedi. 'PKK'nın son 8 ay içinde 48 milyon dolar civarında silahlanmasına ilişkin Barzani'nin uyarılıp uyarılmadığı' şeklindeki soruya, Faruk Loğoğlu, 'PKK sorunu ortadan kalkana dek ortak mücadele sürecek.' diye cevap verdi.
Loğoğlu, IKDP ve Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği (IKYB) lideri Celal Talabani ile işbirliğinin devam edeceğini de bildirdi. Barzani ile Kuzey Irak'ta son durumu ele aldıklarını ifade eden Loğoğlu, IKDP ile iyi ilişkilerin sürdürülmesinin teyit edildiğini dile getirdi. Ankara'nın IKDP ile IKYB arasında fark gözetmediğinin altını çizen Loğoğlu, bir grubu diğerine tercih etmediklerinin net biçimde Barzani'ye iletildiğini kaydetti. Irak Ulusal Konseyi'nin Londra toplantısının ve Saddam'ı devirme projesinin Barzani ile görüşülmediğini belirten Loğoğlu, 'PKK konusu ve Türkmenlerin durumu gündeme geldi. Türkmenlerin sorunları konusunda telkinde bulunuldu.' dedi. Ankara /Zaman
KKTC'de maaşlar bugün ödeniyor
KKTC'de koalisyon hükümeti, uzun tartışmaların ardından çarşamba günü onayladığı ekonomik paketin kabul edildiğini aynı gün akşam resmi bir yazıyla Türkiye'ye bildirdi.
Türkiye ile KKTC mali uzmanları tarafından bir süre önce hazırlanan ancak KKTC'deki koalisyon hükümetinin karşı çıktığı ekonomik paket çarşamba günü onaylanmıştı. Ankara, ekonomik paketin imzalanmaması durumunda KKTC'ye sağladığı ekonomik yardımı keseceği uyarısında bulunmuştu. Ekonomik paketle ortaya çıkan kriz yüzünden memur maaşları da ödenememişti. Paketin onaylanmasıyla birlikte kamu görevlilerinin ekim ayı maaşlarının da bugün (cuma) ödeneceği açıklandı. Elde edilen bilgilere göre, Bakanlar Kurulu'nun paketi onayladığı, dün (perşembe) akşam resmi bir yazıyla Türkiye hükümetine bildirildi.
KKTC bütçesinden her ay sosyal sigorta emeklileri dahil 21 trilyonluk ödeme yapılıyor. Ankara'ya gönderilen mektupta, iki ülke arasında kredi anlaşmasının imzalanmasından sonra, Türkiye'den sağlanacak krediler içerisinde, batan bankalarda paraları bulunan mudi ödemeleri, kuraklık tazminatları, ürün bedellerinin ödenmesiyle de ilgili birtakım imkanlar yer alıyor. Teoman Turan / Lefkoşa
Türkiye, tarafsız soruşturma istedi
Türkiye, Kudüs-Haremüşşerif, Gazze ve Batı Şeria'da meydana gelen şiddet olaylarıyla ilgili olarak tarafsız ve şeffaf bir soruşturma yapılmasını ve suç işleyenler hakkında gerekli işlemin yapılmasını istedi.
BM Güvenlik Konseyinin, Ortadoğudaki kanlı olaylarla ilgili olağanüstü toplantısında bir konuşma yapan Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ümit Pamir, gerginliğin tırmandırılmasına son verme zamanının geldiğine inandıklarını belirtti ve tüm taraflara, sükûnetin yeniden sağlanabilmesi için azami itidal tavsiyesinde bulundu. Son olayların nedenlerini ortaya çıkartmak amacıyla, İsrail ve Filistinlilerin de katılacakları şeffaf ve tarafsız bir soruşturma yapılmasını talep eden Ümit Pamir, suç işleyenler hakkında gerekli işlemin yapılmasını da istedi. New York
| 
