İSRAİL ÇILDIRDI
3 askerinin linç edilmesi üzerine adeta topyekûn savaş başlatan İsrail, Filistin'i ablukaya alarak Ramallah, Gazze, El Halil ve Nablus'a füze yağdırdı. 36 yaralı var.
Batı Şeria'nın Ramallah kentinde 3 İsrail askerinin Filistinli gençler tarafından tutuklu bulundukları polis karakolundan alınarak linç edilmeleri üzerine, İsrail bütün Filistin kentlerini abluka altına alarak Ramallah ve Gazze Şeridi'ni helikopterlerle bombaladı.
Böylece iki gündür nispi bir sessizlik yaşanmakta olan Ortadoğu'da İsrail ile Filistin yeniden bir savaşın eşiğine gelindi. Beituna şehri yakınlarındaki görevlerini bitirdikten sonra Kudüs'e doğru giderken Ramallah'ın merkezine giren İsrail'in özel güvenlik birliklerine ait 3 askerin Arap kıyafetleri giydiği ve Filistin polisi tarafından tutuklandıkları bildirildi. Ramallah polis karakoluna götürülen İsrail askerleri, götürüldükleri polis karakolunu basan bir grup Filistinli tarafından linç edildiler. Cesetler daha sonra İsrail tarafına teslim edildi. Filistin yönetimi ise linç olayıyla ilgili üzüntüsünü ifade eden bir bildiri yayınladı, ancak olaylardan İsrail'in sorumlu olduğunu açıkladı.
En az 36 Filistinli yaralandı
Bu olay üzerine Ramallah, İsrail tankları ile tamamen kuşatılırken, İsrail Başbakanı Ehud Barak askeri yetkililerle bir güvenlik toplantısı yaptı. Bu toplantıdan hemen sonra İsrail helikopterleri önce Ramallah'a daha sonra ise Gazze'ye füze yağdırdılar. Görgü tanıkları, İsrail uçaklarının, askerlerin öldürüldüğü Filistin karakolu yakınına 4 roket attığını söyledi. Tanıklar, Ramallah'ta iki patlama duyduklarını ve kentten dumanlar yükseldiğini belirtti. İsrail'in, Ramallah kentinde düzenlediği roket saldırısında Filistin yönetimi binası da isabet aldı. Arafat'ın saldırı sırasında binada olmadığı açıklandı. Roket saldırısında, Filistin karakoluyla, televizyon istasyonu da isabet aldı. Ramallah'a, toplam 6 hava saldırısı düzenlendi.
Saldırılarda 36 Filistinli'nin yaralandığı açıklandı. Filistin Sağlık Bakanlığı'ndan bir yetkili, Ramallah'ta özerk yönetim binası ve karakolu hedef alan bombardımanda 30 kişinin yaralandığını belirtti. Yetkili, Gazze'deki 6 yaralıların durumunun ciddi olduğunu ifade etti.
Arafat: Bu bir savaş ilanı
Ramallah'ın ardından İsrail helikopterlerinin Gazze'yi de hedef aldığı ve Gazze'deki birçok yerin füze saldırısına hedef olduğu bildirildi. Gazze'de de itfaiye binasını ve balıkçı barınağını imha eden helikopterlere, kıyıya yaklaşan İsrail gemileri bombardımanla eşlik ettiler. 4 İsrail helikopterinin sahildeki karargah üzerinde sürekli uçtuğu ve bu esnada Arafat'ın karargahtaki çalışma odasında CIA Başkanı Tenet ile görüşmesini sürdürdüğü kaydedildi. Ramallah ve Gazze saldırılarından yaklaşık 1 saat sonra Batı Şeria'daki Nablus ve El Halil kentlerindeki birkaç hedefe de saldırı düzenlendi. Bu saldırılarda ise ölen ya da yaralanan olmadı.
Arafat, İsrail helikopterlerinin Gazze ve Ramallah'a yönelik saldırılarını savaş ilanı olarak değerlendirdi. Arafat, Gazze'de gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu bir savaştır." dedi. Gazze'de bombalanan yerleri gezen Arafat, Filistin halkının gücünü koruyarak Kudüs'ün başkent olduğu bağımsız bir ülke olmak için çalışmaya devam edeceğini belirtti.
İsrail: Uyardıktan sonra vurduk
İsrail ordusu, hava akınlarının Filistin yöneticilerine uyarı olduğunu bildirdi. Ordudan yapılan açıklamada, helikopterlerin Filistin kentlerine yönelik saldırısının, 3 İsrail askerinin öldürülmesine sembolik ve sınırlı bir yanıt olduğu ifade edildi.
Açıklamada, helikopter saldırısının, İsrail ordusunun şiddetin uygulandığı bir zamanda aylak aylak oturmayacağı yolunda Filistin yönetimine bir uyarı olduğu kaydedildi. Ordu açıklamasında, hava akınlarına başlamadan önce Filistinli güvenlik yetkililerinin, adamlarını tahliye etmeleri için 3 saat önceden uyarıldığı belirtildi.
İsrail Başbakanı Ehud Barak ise sorumluluğun, İsrail askerlerinin Ramallah'ta linç edilmelerini önleyemedikleri için Filistinlilere ait olduğunu savundu. Barak, "Filistin lideri Yaser Arafat'ın barış anlaşmasıyla ilgilenmediğini" de iddia etti. İsrail Dışişleri Bakan Vekili Şolomo Ben Ami de "Arafat, dünyayı rehin alamaz ve bölgesel dengeyi, özellikle de barış içinde olduğumuz Mısır ve Ürdün ile ilişkilerimizi tehdit edemez" diyerek bu ülkelerden baskı yapmalarını istedi.
Filistinli sözcü Hanan Aşravi, uluslararası toplumdan, İsrail'in Filistin kentlerine düzenlediği saldırıları durdurması için bu ülkeye baskı yapmasını istedi. Filistinli yetkililer de, ABD Başkanı Bill Clinton'ı İsrail'e müdahaleye çağırdı.
Filistin'de seferberlik çağrısı
Filistin yönetimi ayrıca, tutuklu HAMAS militanlarının çoğunu da serbest bıraktı. HAMAS'ın Gazze'deki sorumlularından İsmail Haniye, "İsrail, Gazze ve Ramallah'taki hava saldırılarının bedelini ağır ödeyecek" dedi. Arafat'ın lideri olduğu El Fetih hareketi ise İsrail saldırılarının karşılıksız kalmayacağını belirterek, seferberlik çağrısında bulundu. El Fetih tarafından yapılan yazılı açıklamada, "El Fetih, İsrail saldırılarına karşı seferberlik ve olağanüstü hal ilan etmiştir" denildi.
Gece ise Eriha'da Filistinli göstericilerin bir sinagogu ateşe verme girişimi Filistin polisi tarafından engellendi. El Halil'de de Yahudi yerleşimcilerin saldırısına uğrayan Filistinlilerden 3'ünün yaralandığı öğrenildi. (Kerim BALCI / Kudüs)
Ankara İsrail'i uyardı
Başbakan Bülent Ecevit, Ortadoğu'daki gelişmelerin son derece üzücü olduğunu belirterek, "Filistinliler ile İsrailliler arasındaki barış sürecine büyük umutlar bağlamıştık. Bu bir hayli gölgelenmiş durumda. Kesilmiş demeye dilim varmıyor.
Barış sürecinin yerini fiilen bir savaş almaya başladı. Oysa bu son derece anlamsız bir savaştır. Bu konuda biz de elimizden gelen katkıyı yapmaya çalışacağız." dedi. Dışişleri Sözcü Yardımcısı Hüseyin Diriöz de, Türkiye'nin son derece kaygı duyduğunu belirterek, İsrail'in bombardımana hemen son vermesini istedi. Diriöz, "Bu görüş ve kaygılarımız bakanlığa davet edilen İsrail, Filistin ve ABD büyükelçilikleri yetkililerine iletilmiştir." dedi.
Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Uğur Ziyal ile görüşen Filistin'in Ankara Büyükelçisi Fuad Yasin ise, İsrail saldırılarının barışı öldürdüğünü söyleyerek, "Bizler sabır insanlarıyız, sabrın da sonu var. Kedi, sürekli baskı altında kalırsa bir kaplana dönüşebilir" dedi. Büyükelçi Ziyal ile görüşen İsrail'in Ankara Büyükelçisi Uri Bar-Ner ise çatışmalara son verecek kişinin Arafat olduğunu savundu. Dış Haberler Servisi
ABD gemisine saldırı: 5 ölü, 12 kayıp
Yemen'in Aden limanında demirli ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait USS Cole destroyerine patlayıcı yüklü bir bot çarptı.
Çarpışma sonucu meydana gelen patlamada 5 Amerikan askeri öldü. Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, patlamada 36 kişinin yaralandığı, 12 kişinin de kaybolduğu belirtildi. Yaralılardan 5'inin durumunun ağır olduğu kaydedildi. Yetkililer, 'intihar saldırısı' ihtimali üzerinde duruyorlar. ABD'nin 5. Filosu sözcüsü Daren Pelkie, patlayıcı yüklü bir şişme botun gemiye çarptığını gördüklerini söyledi. Sözcü, şişme botta neden patlayıcı bulunduğunu bilmediklerini ve patlamanın sorumluluğunu henüz üstlenen olmadığını belirtti.
ABD Başkanı Bill Clinton da patlamanın terörist saldırı gibi gözüktüğünü, saldırganların Ortadoğu'da barış çabalarına zarar vermeyi amaçlıyorsa, bunu başaramayacaklarını belirtti. Yemen ise, patlamanın kasıtlı olduğunu sanmadığını bildirdi. Washington
ABD'den ateşkes çağrısı
ABD Başkanı Bill Clinton, Filistinlilerle İsraillileri acil ateşkese davet etti.
"Hiçbir şey şiddet olaylarını haklı gösteremez" diyen Clinton, açıklamasında, 3 İsrailli askerin öldürülmesini "şiddetle kınadığını" belirtti. Clinton, "Filistinlilerin kayıplar karşısındaki acısını anlıyorum, buna rağmen hiçbir şey şiddeti haklı gösteremez" diye konuştu. ABD Başkanı, "Tarafları acil ateşkes ilan etmeye ve bütün şiddet olaylarını derhal kınamaya davet ediyorum" dedi. Clinton, yoğun telefon görüşmeleri de yaptı. ABD'nin BM temsilcisi Richard Holbrooke ise Güvenlik Konseyi'nin toplantıya çağrılmasına karşı çıkacaklarını açıkladı.
AB: Şiddet kazanmasın
Avrupa Komisyonu Başkanı Romano Prodi, İsrail ve Filistin'den çatışmaları durdurmasını istedi.
Prodi, "Çatışmalar son bulmazsa hiçbir şey yapamayız. Onlara yalnızca çatışmaları durdurması için çağrıda bulunabilirim. İki hafta önce barışa hiç bu kadar yakın olmamıştık" dedi. AB Komisyonu sözcüsü Reijo Kemppinen de, Ortadoğu'da tansiyonun yeniden yükselmesinin, Biarritz'de başlayacak AB zirvesine gölge düşüreceğini söyledi.
Esad: İsrail kaybedecek
Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, çatışmalarda sonunda kaybedenin İsrail yönetimi olacağını söyledi.
Başkanlık sözcüsü, Esad'ın bu mesajı İngiltere Dışişleri Bakanı Robin Cook ve AB'nin Dış Politika ve Savunma Temsilcisi Javier Solana'ya ilettiği ve "katil ile kurban arasında bir ayrım olması gerektiğini" söylediği belirtildi.
Cook: Trajedi derinleşir
İngiltere Dışişleri Bakanı Robin Cook, bölgede şiddetin yeniden alevlenmesinin İsrail askerlerinin aileleri ve Ortadoğu için trajedi olduğunu, bunun bölgedeki durumu daha da vahim hale getireceğini söyledi.
Cook, Başbakan Tony Blair'in kendisinden İsrail'in başkenti Tel-Aviv'e gitmesini istediğini söyledi.
Fransa: Barışı koruyun
Eylsee'den yapılan açıklamada, "Chirac, Annan'ın Ortadoğu'daki çatışmalara son verme çabalarını destekliyor.
Fransa, Gazze ve Ramallah'taki şiddet olaylarından dolayı üzgün. Bölgede durum giderek tehlikeli boyutlara ulaşıyor. Tarafların, barışa onarılamaz zararlar verecek davranışlardan kaçınmaları gerekiyor." denildi.
İtalya: Durum felaket
İtalya Dışişleri Bakanı Lamberto Dini, Ortadoğu'daki durumu "felaket" olarak nitelendirdi ve taraflara çatışmaları durdurma çağrısında bulundu.
Dini, Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Sükunet sağlanmalı. Uluslararası toplumda herkes şiddeti sona erdirmek için çalışmalı" dedi.
Moskova da tetikte
Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov'un, Ortadoğu'daki son gelişmelerle ilgili üst düzey yetkililerle bir "kriz toplantısı" yaptığı bildirildi.
İnterfaks, toplantıya Yunanistan'dan dönen İvanov'un başkanlık ettiğini, İvanov'un bölgede tansiyonun düşürülmesi için Filistinli yetkililerle telefon görüşmesi yaptığını duyurdu.
Kofi Annan: Sağduyu
BM Genel Sekreteri Kofi Annan, İsrail ve Filistinlilere "sağduyulu olmaları" çağrısında bulundu.
Annan, "Liderlere ve halka, herkese sesleniyorum, bugün olanları ve çocuklarınız için nasıl bir yarın istediğinizi bir durup düşünmenizi istiyorum. Şiddet şiddeti doğurur" dedi.
İsrail'e insanlık tepkisi
Avrupa'daki Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu, Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları Çalışma Ağı ve Uluslararası Hukukçular Komitesi adlı insan hakları grupları, yayınladıkları ortak raporda, İsrail'i sivillere karşı "orantısız ve ayrım yapmadan güç kullanmakla" suçladı.
Iraklılar: Savaşalım
Irak resmi haber ajansı INA'nın haberine göre, Baas Partisi yetkilisi Adnan Davud Salman, "Bağdat'ta 514 bin 658 erkek ve kadın Kudüs'ü siyonistlerden kurtarmak için gönüllü oldu" dedi.
Kouchner'den uyarı
BM Kosova Misyonu Başkanı Bernard Kouchner, Yugoslav güvenlik güçlerinin Kosova'ya geri dönmesinin yeni bir savaşa yol açabileceği uyarısında bulundu.
Belgrad'daki yeni yönetimin Yugoslavya ordusunun Kosova'ya geri döneceği yönündeki açıklamasının ardından BM Kosova Misyonu Başkanı Bernard Kouchner, Yugoslav güvenlik güçlerinin şu anda Kosova'ya geri dönmesinin bölgede yeni bir savaşa yol açabileceğini söyledi.
Kouchner, devrik Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in yerine hafta sonu göreve gelen Vojislav Kostunica hükümetinin Kosova'daki olayların çok önemli olduğunu anlaması gerektiğini belirterek, hiçbir şeyin tekrar aynı olmayacağını vurguladı. Misyon Başkanı, "Yüzyıllardır süren anlaşmazlık bir günde giderilemez." dedi.
Yeni Belgrad yönetimine, bir yıldan uzun süredir Sırp cezaevlerinde bulunan Kosovalı Arnavutların serbest bırakılması çağrısında da bulunan Bernard Kouchner, yönetimden, kayıplar konusuna önem vermesini ve gözaltında bulanan bazı kişilerin neden işkence gördüğünü açıklamasını istedi.
Yugoslavya patlayabilir
Bu arada, Yugoslavya'da geçtiğimiz hafta yaşanan sivil darbe ile devrilen Slobodan Miloseviç'in yeniden sahneye çıkma girişimleri üzerine Yugoslavya'nın yeni Devlet Başkanı Vojislav Kostunica, ülkesinin "bundan daha fazla kontrol altında tutulamayacak bir yanardağın üzerinde" bulunduğunu söyledi. Kostunica, International Herald Tribune gazetesine verdiği demeçte, yüzeyde demokratik ve barışçı geçiş süreci olduğunu, oysa bu yüzeyin altında "ancak bu kadar kontrol edilebilen bir çeşit yanardağ" bulunduğunu ifade etti. Buna karşın devrik Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in partizanlarının iktidara geri dönemeyeceklerini ve Sırbistan'da bir geçiş hükümeti kurmak için yapılan siyasi görüşmelerdeki zorlukların da aşılacağını söyleyen Vojislav Kostunica, düşmanlarının oluşturduğu sorunlar kadar dostlarının da sorun çıkardığını belirtti.
Kostunica, La Stampa gazetesine verdiği demeçte de, Miloseviç'in Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne çıkarılmasının öncelik taşımadığını söyledi. Bu konunun en acil konu olmadığını belirten Kostunica, Miloseviç'in Sırp makamlarınca soruşturulması planı bulunmadığını da kaydetti.
ABD kısmen kaldırdı
Öte yandan, ABD Başkanı Bill Clinton, Yugoslavya'ya uygulanan petrol ve uçuş ambargosunun kaldırılması emrini verdi. Clinton'ın emri Belgrad'ın yeni hükümetine bir jest olarak nitelendirilirken, Clinton, Sırbistan'daki özgürlük zaferinin Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana Avrupa'daki en ümit verici gelişme olduğunu söyledi. Yugoslavya'daki son gelişmelerin bir diktatörlüğün sonu anlamına geldiğini belirten Clinton, bu gelişmenin bütün bölgede savaşlara ve sınırların değişmesine yol açan etnik farklılıkların sömürülmesine engel olup, bölgeyi özgürleştirebileceğini ifade etti. Clinton, yazılı açıklamasında, bu bağlamda 1998 yılında uygulanmaya konulan ambargonun kısmi olarak kaldırılmasını emrettiğini belirtti.
Bu gelişmeler yaşanırken, Miloseviç'in lideri olduğu Sosyalist Partisi'nin (SPS) yönetim kadrosunda değişiklik yapıldı. Partiden yapılan açıklamada, sertlik yanlısı Genel Sekreter Gorica Gajevic'in yerine, Sırpların denetimindeki Kosova hükümetinin başkanı ılımlı Zoran Andjelkovic'in getirildiği kaydedildi. Açıklamada, Sırbistan Devlet Başkanı Milan Milutinovic'in de partinin başkan yardımcısı seçildiği belirtildi.
Slobodan Miloseviç'in, 24 Eylül'de yapılan seçimlerde devlet başkanlığını kaybetmesine rağmen partinin liderlik görevini sürdüreceği görülüyor. Tanjug Ajansı da, SPS'nin 25 Kasım'da olağanüstü kongreye gideceğini duyurdu. Dış Haberler Servisi
Ermenilerin bağış rekoru
ABD Temsilciler Meclisi'ndeki milletvekili yarışında, sözde "Ermeni soykırımı" tasarısını desteklemeleri için Ermeni lobisi, bir bölgede birbirine rakip iki adaya toplam olarak verdiği 9,3 milyon dolarlık (yaklaşık 6,3 trilyon TL) bağış ile tarihi rekor kırdı.
Congress Daily gazetesinin haberinde, sözde "Ermeni soykırımı" tasarısının destekçisi California milletvekilleri Cumhuriyetçi Partili James Rogan ve Demokrat Partili Thomas Schiff'e Ermeni lobisinin toplam 9,3 milyon dolar bağış yaparak, bu alanda tarihi bir rekora imza attığını yazdı. Bu bağışın 5,7 milyon doları Rogan'a, 3,6 milyon doları ise Schiff'e verildi. Rogan ve Schiff seçimlerde Ermeni oylarına oynuyor.
İlkin: İyimser olmak çok zor
Türkiye'nin yoğun tepkisiyle karşılaşan sözde Ermeni soykırımı karar tasarısı, ABD Temsilciler Meclisi'nin Tüzük Komitesi'nden geçerek, Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'na sevk edildi. Diplomatik kaynaklar, tasarıyla ilgili nihai oylamanın büyük bir ihtimalle gelecek hafta salı yapılmasının beklendiğini belirttiler. Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Baki İlkin, tasarı yanlısı Cumhuriyetçi Partili Temsilciler Meclisi Başkanı Dennis Hastert'ın da tutumunda hiçbir değişiklik olmadığını vurgulayarak, "salt çoğunluk oylaması bizim aleyhimizde. Bu tablo karşısında iyimser olabilmek çok zor" dedi. Washington
Atina'dan ilginç 'çekilme'
Yunanistan'ın Türkiye'de yapılan NATO tatbikatı Destined Glory 2000 çerçevesinde gerçekleştirilen hava harekatlarına katılmama kararı aldığı bildirildi.
Yunanistan Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, tatbikatın planlanması aşamasında üzerinde anlaşılmasına rağmen Türkiye'nin Limni ve İkaria adaları üzerinden geçen hava koridorlarının kullanılmasına itirazı nedeniyle bu kararın alındığı belirtildi. Açıklamada, NATO nezdinde gerekli girişimlerin yapıldığı ve cevap alınıncaya kadar Yunan hava birliklerinin tatbikat çerçevesinde yapılan harekatlara katılmayacağı vurgulandı. Atina
Leopard'da karşı kampanya
Türkiye'ye bin adet Alman Leopard-2 tank satışına ilişkin 'gizli karar' alınması arifesinde olan SPD-Yeşiller yönetimi, Türkiye'ye silah satılması karşıtı cephenin kampanyası ile derin yara aldı.
Almanya Savunma Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Savunma Bakanı Rudolf Scharping, Türkiye'ye Leopard-2 tanklarının satılması konusunda gizli karar alınması için hükümete tavsiyede bulundu. Alman Savunma Komisyonu'nda konu önceki gün gündeme alınırken, karşıt cephenin kampanyası başladı. Türkiye'nin silahlanmasına insan hakları ihlalleri gerekçesi ile karşı çıkan Hıristiyan Demokrat Partisi ve bazı iktidar ortağı Yeşiller milletvekilleri, Türk ordusunun halen 500 tane bulunan Leopard 1 tipi tanklar için gerekli olan yedek parça satışının durdurulmasına ilişkin de karar aldırdı. Bu kararın alınmasında asıl hedefin Leopard 2 satışı ile ilgili alınacak gizli kararı sabote etmek olduğu belirtiliyor. Faruk Arslan/Ankara
Grozni'de 15 ölü
Çeçenistan'ın başkenti Grozni'de meydana gelen patlamada en az 15 kişinin öldüğü çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi.
Bölgeden gelen haberlerde, Grozni'deki bir polis karakolu yakınında bomba yüklü bir aracın infilak etmesi sonucu 13 kişinin de yaralandığıkaydedildi. Ölenlerden 3'ünün polis, 3'ünün de yerel savcılık memuru olduğu ifade edildi. Dün Çeçen savaşçıların düzenlediği 2 ayrı saldırıda ise 5 Rus askeri öldü. Mirza Çetinkaya/Moskova
| 
