Röportaj

Nüzhet Kandemir: Soykırıma çok geç uyandık

İbrahim KIBRIZLI

2001 bütçesi ve ekonominin yarını

Yüksek Planlama Kurulu'nda görüşülen 2001 yılı bütçe ve program makro hedef ve büyüklükleri 17 Ekim'de TBMM'ye sevk edilecek biçimini aldı. IMF'ye verilen niyet mektubunda önümüzdeki yıl için ekonominin yüzde 5-6 aralığında büyümesi programlanırken, ekonomik büyümenin yüzde 4 seviyelerine çekilmesi uygun bulundu.

Bütçe harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 4,3 artış ile 48,4 katrilyon olarak belirlenirken, 11,3 katrilyon TL'si vergi dışı ve 31,8'i vergi gelirleri olmak üzere toplam 43,1 katrilyon TL toplam bütçe geliri hedefleniyor.

Vergi gelirlerinde bir önceki yıla göre yüzde 19,7 olmak üzere toplam gelirlerde yüzde 23,9 artış bekleniyor. Bütçe açığının ise yüzde 54,7 azalışla GSMH'nın yüzde 3,5'ine tekabül eden 5,2 katrilyon TL seviyesine çekilmesi. Hedef, bütçe açığına sebebiyet veren aşırı derecede iç borç yükünün getirdiği baskıdan bütçenin kurtarılması. Bunun için de; yapısal tedbirlerin alınmasının yanı sıra vergi kayıp ve kaçaklarına sebep olan kayıt dışı ekonomiyle mücadeleden çok, topluma getirdiği yükler ne olursa olsun ek vergiler dahil, zaten vergisini düzenli ödeyen kesime yönelik her türlü gelir artırıcı mekanizmaların işletilmesi kolaycılığı tercih ediliyor.

Tüm bu temel makro ekonomik büyüklüklerden hükümetin önümüzdeki yıl ekonomiyi daraltıcı bir yöntemi benimsediği ve bu hedefe ulaşmanın yolu olarak da başta ithalatı kontrol altına almaya dönük tüketimi kısıcı tedbirleri hayata geçirmeyi hedeflediği anlaşılıyor.

Şurası bir gerçek ki, özellikle ithalata dayalı ticaret ve hizmetlerden kaynaklanan içinde bulunduğumuz yıl itibarıyla tahmin edilenin üzerinde bir ekonomik büyüme söz konusu. Bastırılmış kur ve enflasyonla mücadele ortamının sağladığı avantajla bankaların tüketici kredileri ile plastik kart kullanımını teşvik etmesi, uzun yıllardan beri tüketim talebini erteleyen tüketicileri harekete geçirerek iç arzın çeşit ve kalite itibarıyla sınırlı olduğu ülkemizde ithalatı artıran faktör oldu. Dolayısıyla, ithalatı kısmaya yönelik tedbirlerin uygulamaya konulması ekonomiye yerinde bir müdahale gibi görünse de, bunun yanı sıra iç üretimi kısmaya dönük tedbirlerin soğukkanlılıkla karşılanması ve yerinde bir müdahale olarak aynı düzeyde kabullenilmesi mümkün değil.

Yurtiçi üretimden de taviz vererek 'ekonomiyi soğutma' gayesi taşıyan 'ekonomik büyümeyi frenleme' girişimleri enflasyonla mücadele programında keskin bir U-dönüş anlamına geliyor. Aynı zamanda, hükümetin Türkiye'de yaşanan kronik enflasyonu; yapısal değil, tam aksine dönemsel olarak değerlendirdiğinin bir göstergesi kabul ediliyor.

Eğer, enflasyonla mücadele noktasında hükümetin temel yaklaşımı bu ise büyük bir hata işleniyor. Her ne kadar, bu uygulamaya bağlı olarak çift haneli kronik enflasyon rakamları sonuçta tek haneli rakama düşürülse bile. Çünkü, temeli sağlam bir ekonominin beslemediği fiyatlar genel seviyesindeki artışın tek haneli rakama düşürülmesi de kısa süreli kalmaya mahkum. Bir diğer ifade ile üretmeyen, dışsatımı artmayan, işsizlik düzeyi yüzde 17,4'e yükselen, gelir dağılımı bozuk, yoksulluk kıskacından kurtulamayan bir ekonomide çift haneli enflasyon rakamlarına kısa bir süre sonra tekrar geri dönülme riski çok daha fazla yüksek.

Yazarımızın en son yazıları

14/ 09/ 2000... Lucescu'nun yanlışları/doğruları
16/ 09/ 2000... Scala ve Denizli
20/ 09/ 2000... BDDK kuruldu sistem kurtuldu!
21/ 09/ 2000... İntihar etmek isteyen ön liberosuz oynar
23/ 09/ 2000... Karhan farkı...
30/ 09/ 2000... G.Saray bu işi biliyor...
04/ 10/ 2000... Direnmek niçin ve nereye kadar?
07/ 10/ 2000... Türkiye 6 puan almalı
11/ 10/ 2000... Bedeli iyi hesaplanmalı...
13/ 10/ 2000... Trabzonspor...