Avrupa Birliği Rusya zirvesi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Fransa'da; bu ülkeye çoktandır beklenen ilk resmî ziyaretini yapıyor. Pazar akşamı Paris'e gelen Putin burada çarşamba gününe kadar kalacak.
Putin'in ziyareti iki önemli bölümden müteşekkil: Birincisi, Fransa ile Rusya; ikincisi ise Rusya ile Avrupa Birliği (AB) ilişkileri. Fransa'nın AB dönem başkanı olması sebebiyle Putin işte bu ziyaretinde hem Fransa ile bugün gerçekten soğuk ve bozuk olan ilişkileri düzeltmeyi ve hem de bundan hareketle AB-Rusya ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatmak istiyor. Kısacası, Putin ziyaretiyle iki işi birden başarmayı, yani bir taşla iki kuş vurmayı amaçlıyor.
Bunun için de ilk önce Fransa ile ilişkileri ele alacak elbette. Rusya-Fransa ilişkileri yaklaşık bir yıldır iyi değil. Bunun başlıca sebebi de Fransa'nın Rusya'nın Çeçen politikasına karşı çıkması. Fransa bu bapta Rusya'yı, özellikle de bu ülkenin Çeçenistan'da uyguladığı askerî politikaları bir yıldır gayet sert bir tarzda eleştiriyor ve bu da Putin'in hiç hoşuna gitmiyor; o kadar ki Putin geçen haziran ayında Okinawa'da yapılan G-8 Zirvesi'nde Fransa Devlet Başkanı Chirac ile bir araya gelmek, konuşmak bile istememişti. Ayrıca, Putin İsviçre'de devam eden bir dava dolayısıyla bir Fransız mahkemesinin bu yıl başlarında Fransa'daki Rus resmî hesaplarını dondurmasından dolayı küplere de binmişti hatırladığım kadarıyla.
Putin ikinci olarak AB ile masaya oturacak, AB'nin en üst düzeydeki yetkilileri olan AB Komisyon Başkanı İtalyan Romano Prodi, AB Dışilişkiler ve Güvenlik Konuları Temsilcisi İspanyol Javier Solana ve diğer yetkililerle bir zirve toplantısında çok önemli konuları konuşacak.
Bu konuların arasında siyasî konular da olacak elbette: Ortadoğu'daki son durum, barış sürecinin geleceği, Yugoslavya ile işbirliği, Koşnunitsa'nın durumu, Çeçenistan gibi; ama bana göre konuşulması gereken bu gibi siyasî konular güvenlik ve ekonomi alanındaki konularla epeyi gölgede kalacak.
Bu bapta, ilk önce güvenliğe bakalım: Rusya öteden beri AB'nin yeni ortak güvenlik ve savunma politikalarıyla yakından ilgileniyor; özellikle de 'ortak savunma kimliği' ve AB'nin kurmayı planladığı, acil müdahale gücü olacak 'Avrupa kolordusu' konusunda çok meraklı. İşte bu konularda Putin AB yetkililerinden bilgi almayı amaçlıyor. Zaten diplomatik kaynaklar Rusya'nın milletlerarası güvenlik konusunun zirvede ele alınması ile ilgili bir talepte bulunduğunu önceden de açıklamışlardı.
Zirvede ele alınacak ekonomik konulara gelince; bu konular zirvenin birinci ve öncelikli konuları olacak; buna hiç şüphe yok; nitekim gerek AB gerekse de Rus yetkililer buna da çok önceden işaret etmişlerdi zaten. Ekonomik konulara da en önce iki taraf arasında çoktandır konuşulan ortak enerji planı, yatırımları ve işbirliği parametreleri hakim olacak.
Konuyla ilgilenenler bilir, AB ve Rusya bir süredir bir ortak enerji planı üzerinde görüşüyorlar. Önce AB Komisyon Başkanı Romano Prodi tarafından resmen ortaya atıldığı için 'Prodi Planı' diye bilinen bu plana göre, enerjide Ortadoğu'ya bağımlı olmayı azaltmak, enerji kaynakları bakımından çeşitliliği artırmak isteyen AB bunun için enerjisi bol ve çeşitli olan Rusya ile stratejik bir ortaklık tesis etme amacında.
Yine bu plana göre, AB Rusya ile enerji işbirliği çerçevesinde bu ülkeden daha çok petrol ve doğalgaz alacak, karşılığında da Rusya'nın eskiyen, yıpranan enerji altyapısının yenilenmesini sağlayacak yatırımları ya yapacak ya yönlendirecek ve bu suretle Rusya da bu işbirliği sayesinde güvenilir bir dev ekonomik güce sağlam para karşılığında enerji satarak enerji sektörünü kendisi ilave yatırım yapmadan yenilemiş, modernleştirmiş olacak.
Hayata geçtiğinde hem AB hem de Rusya bakımından gerçekten çok önemli bir stratejik değişmeyi, yeni bir dönemi başlatacak olan bu enerji işbirliği planı Rusya ile enerji anlaşmaları bulunan başka ülkeleri de şöyle veya böyle mutlaka etkileyecek. En başta da doğalgaz sevki konusunda Rusya ile sürekli didişen Ukrayna'yı. Nitekim, Ukrayna'dan bıkan Rusya bugün bu ülkeden geçen doğalgaz hattını by-pass etmeyi, Avrupa'ya 500 milyon dolara mal olacak ve Polonya üzerinden geçecek bir yeni hatla ulaşmayı amaçlıyor.
Bu konuların en üst seviyede konuşulduğu AB-Rusya zirvesi bizim de yakından ilgilenmek zorunda olduğumuz bir zirve. Bizden söylemesi...
f.ertan@zaman.com.tr
Yazarımızın en son yazıları
14/
10/
2000...
İsrail'in emniyeti...
15/
10/
2000...
Amerika'nın çıkarları
17/
10/
2000...
Görülmemiş dava...
18/
10/
2000...
Putin'in Orta Asya gezisine dair...
21/
10/
2000...
Cahil ve tehlikeli bir demagog...
22/
10/
2000...
Yerimiz iyi...
24/
10/
2000...
İsrail'in 'ayırma planı'
25/
10/
2000...
Barak ne demişti?
28/
10/
2000...
En önemli değişiklik Yüksek Mahkeme'de...
29/
10/
2000...
Microsoft'a saldırı...
| 
