Vergi zammı yüzde 56
Hükümetin 2001 yılına ait enflasyon hedefi yüzde 10 olmasına karşın, vergilere bu hedefin çok üstünde zam geliyor. 2001 yılına ait vergiler yüzde 56 zamlanıyor.
Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) dün açıklanan enflasyon rakamları ile yeniden değerleme oranının yüzde 56 olacağı ortaya çıktı.
Bu durumda Bakanlar Kurulu yetki kullanmadığı takdirde taşıt vergileri, Damga Vergisi, harçlar ve vergi cezalarına yüzde 56 zam gelecek. Taşıt vergilerindeki artış yüzde 84'e kadar çıkabilecek. Çöp Vergisi ile Emlak Vergisi'ne tabi değerlerdeki vergi de bu oranın yarısı kadar yüzde 28 artacak.
Ekim ayı sonu itibarıyla toptan eşya fiyatlarında 12 aylık ortalamalara göre yıllık artışı ifade eden yeniden değerleme oranı, Maliye Bakanlığı tarafından önümüzdeki günlerde yüzde 56 olarak ilan edilecek. Bakanlar Kurulu, söz konusu rakamları, yeniden değerlemenin yarısına kadar düşürme ve yarısı kadar da artırma yetkisine sahip bulunuyor.
Vergi kanunlarında, motorlu taşıtlar, taşıt alım, Damga Vergisi, harçlar, Veraset ve İntikal Vergisi dilimleri, defter tutma hadleri, usulsüzlük cezaları, Gelir Vergisi dilim ve diğer bazı tarifelerin yeniden değerleme oranı kadar, Çöp Vergisi ile Emlak Vergisi'ne tabi değerlerin de yeniden değerleme oranının yarısı kadar arttırılması öngörülüyor.
Gelirler Genel Müdürlüğü bürokratları, 2001'de ek Motorlu Taşıtlar Vergisi'nin son bulması nedeniyle yüzde 56'lık oranın Bakanlar Kurulu yetkisiyle yüzde 84 yapılmasa bile yüzde 75'ler düzeyine çıkarılmasını öneriyor. Bakanlar Kurulu, vergi dilimleriyle, ücretlilerin özel indirimi dışında 2000 yılındaki vergi artışlarında tamamen yüzde 52,1'lik yeniden değerleme oranına bağlı kaldı. Dilim ve özel indirim artışı ise Bakanlar Kurulu'nun yetki kullanması nedeniyle bu tutarın altında tutuldu.
Banka sahibi olmak zorlaştı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, banka kuruluşunda veya mevcut bankaların hisselerinin devralınmasında ya da Fon'daki bankaların hisselerinin satın alınmasında, başvuracaklarda aranılacak koşulları belirledi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan yapılan yazılı açıklamada, Kurum'un üst organı Kurul'un, banka kuruluşunda veya mevcut bankaların hisselerinin devralınmasında ya da Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde bulunan bankaların hisselerini satın almak üzere başvuracaklarda aranılacak şartları belirlediği kaydedildi.
Banka sahibi olmanın şartları
"1- Banka kurucularının ya da banka hiselerini devir alacak gerçek ve tüzel kişilerin, banka kurucusu veya ortağı olmanın mali güce sahip olmaları gereklidir.
Mali güç;
a) Gerekli kaynağın yasal ticari, sinai ve sair faaliyetlerden sağlanması,
b) Mali gücü oluşturan değerlerin kayıtdışı yollardan edinilmemiş olması,
gibi hususlar dikkate alınarak takdir edilir.
2- Taahhüt edilen sermayenin veya devralınacak hisse bedellerinin her türlü muvazaadan ari olarak sağlanmış olması gereklidir.
Başvuru sahipleri, sermaye taahhütlerinin ya da hisse devir bedellerinin kaynağını, gerektiğinde, herhangi bir tereddüte yer vermeyecek şekilde açıklayabilmelidir.
3- Gerçek kişilerin ve tüzel kişilerin gerçek kişi ortaklarının banka sahibi olmanın gerektirdiği itibara sahip olmaları gereklidir.
İtibar, bu kişilerin;
a) Ahlaklı ve erdem sahibi olması,
b) Şaibeli işlere karışmamış olması,
c) Yükümlülüklerini yerine getirmede ahlaki zaafiyet göstermemiş olması,
d) Muteber bir geçmişe sahip olması,
gibi kriterlere göre takdir edilir.
4- Başvuru sahiplerinin;
a) Müflis olmaması veya konkordato ilan etmiş bulunmaması,
b) Tasfiyeye tabi tutulan bankerler, bankalar, sigorta şirketleri ve para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda ve Fon'a devredilen bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 10 ve daha fazla bir oranda pay sahibi olmaması,
c) Hakkında Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesi uyarınca işlem yapılmakta olan bir bankada doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 10 ve daha fazla oranda veya bu oranın altında olsa dahi yönetim veya denetim kurullarında üye belirleme imtiyazı veren pay sahibi olmaması,
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar bile ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis yahut basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, karapara aklama veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs ya da iştirak suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmaması,
gerekmektedir.
5- Başvuru sahipleri, belirlenen koşulları taşıdıklarını Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından istenecek bilgi ve belgelerle ortaya koyacak durumda olmalıdır.
6- Yabancı başvuru sahipleri de Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişiler için aranan koşullara tabidir.
Yabancı başvuru sahiplerinin bu koşulları sağlayıp sağlamadıkları kendi ülkelerinde bankacılık yapmaya ve mali piyasalarda faaliyette bulunmaya izin verecek yetkili otoritelerden alınacak bilgi ve görüşlere göre değerlendirilir."
1 katrilyonluk dev santral
1,5 milyar dolara mal olacak İskenderun Sugözü Termik Santralı, Türkiye'nin elektrik enerjisi ihtiyacının yüzde 8'ini karşılayacak. Santral 2003 yılında hizmete girecek.
1 katrilyon liraya mal olacak İskenderun Sugözü Termik Santralı'nın temeli dün Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz ve Enerji Bakanı Cumhur Ersümer tarafından Adana'da atıldı.
Gama AŞ ve Alman Steag Aktiengesellschaft ortak şirketi İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret AŞ (İSKEN) tarafından yapılan termik santralın temel atma töreninde konuşan Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, enerjide özel sektör yatırımlarının şart olduğunu belirterek, ihtiyacı karşılamak için Türkiye'nin her yıl 4-5 milyar dolar enerji yatırımı yapması gerektiğini vurguladı. Yılmaz, "Oysa bu rakam bütçeye konulan toplam yatırım rakamlarına denktir. Bu nedenle yap-işlet-devret, yap- işlet, otoprodüktör benzeri özel sektör yatırımlarına ağırlık verilmesi şart. Enerjide hedefimiz AB standartlarını yakalamaktır." şeklinde konuştu
4 cente elektrik
Enerji Bakanı Cumhur Ersümer ise, 1 katrilyon lirayı bulan bu tesiste devletin hiçbir katkısının olmadığını vurgulayarak, yatırımın tamamen yerli ve yabancı özel sektöre ait olduğunu söyledi. Devletin bu yatırımı yapacak gücünün olmadığını iddia eden Ersümer, "Bizim buradaki katkımız üretilen elektriği 16 yıl süreyle almaktır. Bu da 4 cent gibi TEAŞ'ın üretim maliyetlerinin altında bir rakamla alacağız. Ayrıca bu yatırımın bölgeye sağlayacağı istihdam da önemli bir konudur. Yap-işlet modelleri enerjide özel sektörün önünü açmaktadır. Yapılan bu santralları ÇED raporuna sahiptir." dedi.
Gama Yönetim Kurulu Başkanı Erol Üçer de, santralda üretilecek elektrik enerjisinin 1 Kwh'sını 4 cente mal edeceklerini ve TEAŞ'a satacaklarını belirterek, bu fiyatın bugüne kadar kontrata bağlanan en düşük fiyat olduğunu söyledi. Steag AG Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Jochen Melchior ise bu yatırımın temelini TEAŞ ile imzalamış olan 20 yıllık enerji satış anlaşması oluşturduğunu söyleyerek, 1,5 milyar dolarlık yatırım finansmanının 375 milyon dolarlık kısımının kendi imkanları ile diğer bölümünün ise dış kaynaklardan sağlandığını açıkladı. Gama AŞ-Alman Steag Aktiengesellschaft ortaklığı ve yap-işlet modeli ile kurulan Sugözü Termik Santralının yatırım maliyeti 1,5 milyar dolar (1 katrilyon 200 milyar TL) olduğu açıklanırken, santral 2003 yılının ikinci yarısından itibaren elektrik üretimine başlayacak. Santralın üretime geçmesi ile ulusal şebekeye yılda ortalama 9,1 milyar Kwh (net) elektrik enerjjisi verilecek. Bu rakam, toplam Türkiye üretimin yüzde 8'ine denk. Santralın inşasında yaklaşık 4 bin kişi, işletmesinde ise 250 kişi istihdam edilecek.
Öte yandan, proje aşamasından bu yana tepkilerini dile getiren çevreci dernekler temel atma töreninde de protesto gösterisi yaptılar.
(İsmail ALTUNSOY / Osman BALCI / Mürsel SEHER / İSKENDERUN)
Teba, ABD’de üretiyor
Türkiye'nin önde gelen elektrikli ev aletleri, ısıtma-soğutma, klima cihazları üreticisi firmalarından Teba, Türk malı imajını kıramadığı pazarlara hitap etmek için ABD'de üretim yapıyor.
Türkiye'den götürdüğü parçalar ile ABD'den temin ettiği ekipmanların montajını yaparak oldukça kaliteli klima santralları üreten Teba, ABD'nin önde gelen firma ve kuruluşlarını Türk teknolojisiyle tanıştırıyor.
Teba Klima Grubu Başkanı Mustafa Baygan, merkezi sistem klima sistemleri olan klima santralı, soğutma grubu ve fan coil üretimini kendi bünyelerinde gerçekleştirdiklerini belirtti. ABD'de klima santralı talebine daha hızlı cevap vermek ve oradan dünyaya açılmak üzere Virginia eyaletinde üretim merkezi kurduklarını ifade eden Baygan, "Virginia'daki tesis, ABD'deki ilk ve tek Türk üretim merkezi özelliğine sahip. NASA Goddard Uzay Uçuşları Merkezi, ABD Deniz Kuvvetleri Araştırma laboratuvarları, ABD Hava Kuvvetleri Dover Airforce Base, Walter Reed Army Medical Hospital, Columbia Üniversitesi, Moskova Parlamento Binası gibi önemli kuruluşlar Teba teknolojisiyle tanıştı." dedi. Baygan, önümüzdeki yıldan itibaren diğer dünya ülkelerine hatta ABD malı isteyen Türk müşterilerine bile ABD'de ürettikleri ürünleri satacaklarını kaydetti. Baygan, ABD'den Çin'e Avrupa'dan Afrika'ya 80'den fazla ülkeye ihracat yaptıklarını ve Türkiye'nin pişirici cihaz ihracatının yüzde 75'ini tek başlarına gerçekleştirdiklerini dile getirdi.
(Harun ÇÜMEN/Ekonomi Servisi)
Emekli maaşları yüzde 3,1 arttı
İşçi emeklilerinin kasım ayı aylıkları belirlendi. En düşük işçi emekli aylığı 114 milyon 970 bin 621 lira, en yüksek aylık ise 218 milyon 130 bin 491 lira oldu.
DİE tarafından açıklanan ekim ayına ilişkin yüzde 3,1 oranındaki tüketici fiyatları endeksinin, 4447 Sayılı Sosyal Güvenlik Yasası uyarınca aylıklara yansıtılması sonucunda, kasım ayındaki en düşük işçi emekli aylığı 3 milyon 315 bin 906 liralık artışla 111 milyon 654 bin 715 liradan 114 milyon 970 bin 621 liraya yükseldi. (sosyal yardım zammı dahil) En yüksek işçi emekli aylığı ise 6 milyon 417 bin 706 liralık artışla 212 milyon 712 bin 785 liradan 218 milyon 130 bin 491 liraya (sosyal zammı dahil) yükseldi. Son 11 ayda en düşük işçi emekli aylığında toplam 30 milyon 690 bin 621 lira, en yüksek işçi emekli aylığında ise 59 milyon 655 bin 431 liralık artış kaydedildi.
| 
