Clinton'ın jesti...
İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın geçen pazar günü Washington'da Amerikan Başkanı Clinton ile görüşürken barış sürecininin halinin yanı sıra Amerika ile İsrail arasında bir süredir gündemde olan bir 'stratejik ortaklık paketi ve yardım' konusunu da ele alacağını yazmış, Başkan Clinton'ın Barak'a bir 'veda hediyesi' sunabileceğine işaret etmiştim.
Washington'a barış süreci konusunda umutsuz bir halde gittiğini zaten ziyareti öncesinde açıkça söyleyen Barak bu konuda herhangi bir olumlu adım atmadı; ama diğer konuda İsrail hesabına önemli bir gelişmeyi sağlamayı başardı.
Clinton-Barak görüşmesinden sonra benim de merakla okuduğum haberlerde her ne kadar 'stratejik ortaklık' konusunun konuşulup konuşulmadığına, konuşulduysa neler konuşulduğuna dair hiçbir bilgi yer almadıysa da İsrail açısından son derece önemli mali yardım konusu bu haberlerde oldukça ayrıntılı bir biçimde yer aldı.
Bunlardan anlaşıldığına göre, Başbakan Ehud Barak Amerika ile İsrail arasında aylardır konuşulan İsrail'e yapılması düşünülen ek Amerikan mali yardımını Başkan Clinton ile görüşürken bir kere daha gündeme getirmiş bulunuyor.
Bu ek yardım İsrail'in Lübnan'dan çekilmesi sırası ve sonrasında gündeme gelmiş, sonraları Amerika yönetimi bir ek yardım paketiyle hem İsrail'in Lübnan'dan çekilmesi dolayısıyla yüklendiği ek mali külfeti karşılamayı, hem de aynı paket içerisinde İsrail'in diğer güvenlik programlarına hatırı sayılır bir ek mali yardım yapmayı kararlaştırmıştı.
İsrail o zamanlar Lübnan'dan çekilmesinin mali külfetini 925 milyon dolar olarak hesaplamış ve bunu da Amerikan yönetimine bildirmiş, yönetim de konuyu inceleyip sonuçlandıracağını taahhüt etmişti.
Bu konu şimdi Barak'ın Clinton nezdinde yaptığı teşebbüs sonucu İsrail'i tam anlamıyla tatmin etmese de Başkan Clinton'ın kabul ettiği bir yardım paketiyle belirli bir çözüm yoluna girmiş bulunuyor. Yalnız bu paket sadece İsrail'i kapsamıyor; paketin içinde Mısır ve Ürdün'e yapılacak ek mali yardımlar da yer alıyor. Başkan Clinton'ın onaylayıp Barak'ın Washington ziyaretinin hemen ardından, geçen salı günü, Kongre'ye sunduğu bu yeni ek mali yardım paketi toplam 750 milyon dolardan meydana geliyor ve bunun 450 milyonunun İsrail'e, 225 milyonunun Mısır'a ve geriye kalan 75 milyonunun da Ürdün'e verilmesi öngörülüyor.
İsrail'e verilecek 450 milyonun 250 milyonuyla Lübnan'dan geri çekilmenin külfetinin karşılanması, geriye kalan 200 milyonla da Arrow denen füzesavar sisteminin ve diğer bazı askerî projelerin finansmanına ek katkı sağlamayı planlıyor Amerikan yönetimi. Mısır'a verilecek 225 milyonla bu ülkenin çeşitli limanları ve sahil şeridinin güvenliği güçlendirilecek, Ürdün'e verilecek 75 milyonun 50 milyonuyla bu ülke Irak ve Suriye sınırlarının güvenliğini artıracak, geriye kalan 25 milyonu ise çeşitli ekonomik projelerde kullanacak.
Başkan Clinton, bu paketi Kongre'ye sunarken yazdığı yazıda paketin Amerika'nın Ortadoğu'daki çıkarlarını güçlendireceğini bildirmiş ve Kongre'nin bu konuda üzerine düşeni yapacağına inandığını ifade etmiş.
Mısır ve Ürdün'ü barış sürecindeki rolleri dolayısıyla bir bakıma ödüllendiren; ama esasta Barak'a önemli ve değerli jest olan bu yardım paketi onay ve ita makamı olan Kongre'de ve Kongre'nin bu paketi bugünkü şartlarda kolay kolay sonuçlandıracağı beklenmiyor. Sebebi de bugün Amerika'da yaşanan seçim sonuçları kargaşası ve Kongre'deki kıl payı hassas dengeler. Kongre'yi kıl payı ellerinde tutan Cumhuriyetçiler daha şimdiden paketin mahiyetini, zamanlamasını tartışmaya açtılar. Alabama Cumhuriyetçi milletvekili Sonny Callahan gibi nüfuzlu Cumhuriyetçiler bu paketin Clinton sonrası yeni yönetime bırakılmasının yerinde ve makul olacağını yüksek sesle dile getirirlerken Kentucky Cumhuriyetçi Senatör Mitch McConnel gibileri ise Mısır'a yapılacak ek yardıma karşı çıkıyor, bunun sebebinin ortaya konmasını savunuyorlar. Kısacası, Başkan Clinton'ın Barak'a giderayak yapmayı düşündüğü jest daha şimdiden Kongre engeline takılmış bulunuyor. İsrail bu engeli elbette aşabilir; ama bunun için bir süre daha beklemesi ve daha çok çalışması gerekiyor.
f.ertan@zaman.com.tr
@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @
Yazarımızın en son yazıları
31/
10/
2000...
Avrupa Birliği Rusya zirvesi
01/
11/
2000...
Beklenmeyen değil beklenen gelişme...
04/
11/
2000...
'Nadir adam'ın hikâyesi...
05/
11/
2000...
Rus-Çin ilişkilerinin seyri
07/
11/
2000...
New York'un yeni senatörü
08/
11/
2000...
Kouchner de gelip geçmiş olacak...
11/
11/
2000...
Nadir'in darbesi...
12/
11/
2000...
'Veda hediyesi'
14/
11/
2000...
Bosna seçimleri
15/
11/
2000...
Rusya'nın medya savaşlarında son perde
| 
