Fazilet 'paket'e kaldı

Anayasa Mahkemesi, başsavcının ek iddianamesini yeni bir dava kabul ederek, mevcut kapatma dosyasıyla birleştirdi. Bu durum FP'yi zora soktu. Ancak, mahkeme sürecinin uzaması, partilerin kapatılmasıyla ilgili Anayasa değişiklik paketinin Meclis'ten geçmesi için gereken zamanı da sağlamış oldu.

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu'nun, 'FP'nin Refah Partisi'nin devamı olduğu ve 14 Mayıs'ta yapılan kongrenin kasetlerinin de bunun bir kanıtı olduğu' şeklinde hazırladığı ek iddianameyi, görülmekte olan kapatma davasıyla birleştirdi.

Anayasa Mahkemesi dün yaptığı toplantıda Başsavcı Sabih Kanadoğlu'nun ek iddianamesini ele aldı. Toplantının ardından bir açıklama yapan Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Haşim Kılıç, Fazilet Partisi hakkında açılan kapatma davası ile Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 5.2.2001 günlü kapatma istemli iddianame arasında bağlantı bulunduğunu, bu nedenle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (CMUK) uyarınca bunların birleştirilmesine oy birliğiyle karar verildiğini açıkladı.

Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Haşim Kılıç, alınan karara ilişkin şu bilgileri verdi:

Savunmalar istenecek

"Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılık'ı tarafından hazırlanan FP'nin kapatılmasına ilişkin iddianamenin bir örneği FP Genel Başkanlığı'na tebliğ edilecek. Tebliğ tarihinden itibaren ön savunmayı vermeleri için FP'ye 15 günlük süre verilmesi kararlaştırıldı. FP'nin öngürülen sürede savunma vermemesi durumunda, savunma yapmaktan kaçınmış sayılacaklar ve hazırlanacak tezkerede bu belirtilecek. FP tarafından hazırlanan ön savunmanın bir örneği, esas hakkındaki düşüncesini bildirmek üzere başsavcılığa gönderilecek.

İşleyecek süreçte, başsavcılığın esas hakkındaki düşüncesi, FP'ye bildirilecek ve on beş gün içinde FP'den son savunma istenecek. FP'nin son savunmayı vermesinin ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve FP'nin tayin ettiği bir vekil dinlenecek." Daha sonra gazetecilerin sorularını cevaplayan Haşim Kılıç, 'FP savunmayı erken gönderirse süreç nasıl işler?' şeklindeki soruya, "O zaman, süreç daha hızlı işler." dedi.

Şimdi ne olacak?

Anayasa Mahkemesi'nin birleştirme kararı üzerine davanın yaklaşık 6 ay uzayabileceği belirtiliyor. Anayasa Mahkemesi ek iddianameye cevap vermesi için Fazilet Partisi'ne süre verdi. Fazilet Partisi 15 günlük süre içerisinde ilk savunmayı verebilir veya ek süre isteyebilir. Bunun ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın esas hakkındaki mütalaası istenecek. Mütalaanın ardından FP'den son savunma istenecek. Son savunmanın ardından tarafların sözlü açıklamaları da gündeme gelecek.

Yüksek Mahkeme bu süreci tamamladıktan sonra dosyayı bir raportöre verecek ve yeniden görüş isteyecek. Anayasa Mahkemesi raportörün görüşünün ardından karar için toplanacak. Bu sürenin en az 6 ayı bulacağı kaydediliyor. Ankara ZAMAN

FP'liler 'makul' karşıladı

Anayasa Mahkemesi'nin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu'nun verdiği ek iddianameyi kapatma davasıyla birleştirmesi, FP'liler tarafından 'makul' karşılandı. FP Genel Başkanı Recai Kutan, birleştirme kararını, "Beklediğimiz bir karardı." sözleriyle değerlendirdi.

Kutan, TBMM'de gazetecilerin konuyla ilgili soruları üzerine şunları söyledi: "Yargı süreci devam ediyor. Bu, Anayasa Mahkemesi'nin yaptığı sadece usulü bir işlemdir. Yalnız söyleyebileceğim şey, karar bir miktar gecikecektir. Hukukçularımız zaten böyle bir netice bekliyordu."

'3–4 ay uzadı'

Kararın, davanın 3–4 ay uzaması anlamını taşıdığını belirten FP'nin hukukçularından Trabzon Milletvekilin Şeref Malkoç, "Anayasa Mahkemesi'nin kararları kesindir. Ancak, bu karar gösteriyor ki, Anayasa Mahkemesi daha önce verdiği kararından rücu etmiştir." dedi. 14 Mayıs'ta yapılan FP kongresi ile ilgili kasetlerin dosyaya delil olarak konmasının önemli olmadığını savunan Malkoç, uzayan sürecin hükümete Anayasa değişikliği yapma imkanını tanıyacağını belirtti.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin'in daha önce yaptığı, 'parti kapatmada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kriterlerinin geçerli olması gerektiği' yönündeki açıklamayı hatırlatan Malkoç, "Bu süreçte, Bumin'in de söylediği gibi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kriterlerine ulaşma imkanı bulunabilir." değerlendirmesinde bulundu.

'Fazla sürpriz olmadı'

FP Genel Başkan Yardımcısı Lütfü Esengün de, Anayasa Mahkemesi'nin 'bekleneni yaptığını' söyledi. Esengün, şöyle konuştu: "Biz de bu şekilde bir uygulama bekliyorduk. Dileğimiz iddianamenin başsavcıya iadesi şeklinde idi. Anayasa Mahkemesi kararının fazla da tahmin etmediğimiz, sürpriz bir yönü yok. Süreler de diğer davalara göre kısa tutuluyor. FP'ye ek savunma için bir ay yerine 15 gün süre verilmiş. Ancak, neresinden bakılırsa bakılsın dava 3–4 ayı alacaktır."

FP Kahramanmaraş Milletvekili Mustafa Kamalak da, kararın normal olduğunu kaydetti.

Kavgasız da oluyormuş

DYP'li Fevzi Şıhanlıoğlu'nun ölümüyle neticelenen içtüzük kavgası Meclis'ten uzlaşmayla geçti.

Meclis içtüzük değişikliği kanun teklifi, dün oldukça sakin geçen görüşmeden sonra kabul edildi.

Teklifin görüşmelerinde, muhalefet ve hükümet partileri, önceki günkü barış havasıyla yumuşamaya başlayan gerginliğin yeniden alevlenmemesine özen gösterdiler. Muhalefet, mevcut içtüzükteki artık geçerli olmayacak imkanları sonuna kadar kullanarak içini dökerken, hükümet kanadı son maddede konuşmakla yetindi. DYP ise, tepkisini görüşmelerin ortasında Genel Kurul'u terk ederek gösterdi. Neticede, tartışmalara rağmen kavgasız da Meclisin çalışabileceği kafalarda yer etti.

Muhalefete konuşma hakkı

Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni içtüzükte yapılan değişiklikler şöyle:

Kanunların görüşülmesinde soru ve cevap süresi 20 dakikadan 10 dakikaya düşürüldü.

Kanun, soruşturma, araştırma dahil, komisyon raporları artık okunmayacak.

Kavgaya sebep olan 3. madde ise, Meclis Başkanı Ömer İzgi'nin önerisi doğrultusunda iktidar partilerinin önergesiyle değiştirildi. Recai Kutan dahil, bazı FP'liler önergeye destek verdi. Buna göre, kanun teklif ve tasarılarının maddeleri üzerinde soru sorulamayacak.

Yürürlük ve yürütme maddeleri ile uluslararası anlaşmalar üzerinde görüşme açılmayacak ve önerge verilmeyecek. Aksi karar alınmadığında, kanunların üzerine siyasi partilerin konuşma süresi 20'şer, üyelerin konuşmaları 10'ar dakika olacak. Maddeler üzerinde ise siyasi partilere 5'er dakika söz hakkı verilecek. Maddeler üzerinde kişisel söz hakkı olmayacak.

Her madde için milletvekilleri 3, hükümet ve komisyon 1'er olmak üzere toplam 5 önerge verilebilecek. Önergeler üzerine 5'er dakika konuşulabilecek.

Hükümet ve muhalefetin üzerinde uzlaşamadığı tartışmalı 91 madde, iktidarın istediği şekilde değiştirildi. Bir kanunun temel kanun olup olmadığına Danışma Kurulu'nda oybirliği sağlanamadığı durumda Meclis Genel Kurulu'nda yapılacak oylamada 3/5 oy çoğunluğu ( 330) aranacak. Muhalef, 350 milletvekili sayısına sahip iktidarın her istediğini çıkaramaması için Anayasal çoğunluk olan 367 rakamını istiyordu.

İçtüzük değişikliği yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Genç: Heykelini dikeceğiz

İçtüzük görüşmelerinde en renkli konuşmayı DYP'li Kamer Genç yaptı. Şıhanlıoğlu'nun demokrasi mücadelesi verirken şehit olduğunu söyleyen Genç, "İktidar olunca arkadaşımızın heykelini Meclis'in önüne dikeceğiz." dedi. FP'li Lütfi Esengün ise, Başbakan Ecevit'in geçmişte iki milletvekili ile bulunduğu dönemi hatırlatırken, "O zaman kendisi bizden söz hakkımızı rica ederdi. Biz de verirdik. Ama Ecevit'ten aynı hoşgörüyü şimdi görmüyoruz. Bugün iktidardakiler, yarın muhalefet olur. Kendim ettim kendim buldum diye bir söz vardır." dedi.

Vuruşarak değil konuşarak

FP'li Aslan Polat, iktidara güvenilmeyeceğinin içtüzük görüşmelerinde de ortaya çıktığını öne sürdü. Polat, " Biz sizin neyinize güvenelim?" diye sordu. Polat, oturumu yöneten MHP'li Sökmenoğlu'nu "demokrasi anlayışınız aşınmış" diye eleştirdi. Sökmenoğlu, " Benim görüşlerim biliniyor. Dün dündür, bugün bugündür hiç yapmadım" diye cevap verdi. MHP Grup Başkan Vekili İsmail Köse ise, "Vuruşarak değil, konuşarak anlaşacağız" derken, sakin geçen oturum FP'nin itirazlarıyla hareketlendi. Sökmenoğlu, "Buraya kadar geldik, bitirelim lütfen. Sizi maça yetiştireceğim" dedi. ANKARA / ZAMAN

DYP salonu terk etti

İçtüzük görüşmeleri sırasında DYP milletvekilleri, görüşmeleri protesto ederek, topluca Genel Kurul Salonu'ndan ayrıldılar.

Teklifin, temel kanunlarla ilgili düzenlemeyi içeren içtüzüğün 91. maddesinde değişiklik öngören 5. maddesi üzerinde DYP Grubu adına söz alan Amasya Milletvekili Ahmet İyimaya, getirilen düzenlemenin rejim bakımından riskleri bulunduğunu öne sürdü. Sözkonusu madde kabul edildiğinde “uzlaşma geleneği ve kültürünün tarihe karışacağını” iddia eden İyimaya, “Kriz kurumsallaştırılıyor. Getirdiğiniz, egoist, muhalefeti hiçe sayan totaliter bir anlayıştır.” diye konuştu.

Oturduğu yerden söz alan DYP Grup Başkanvekili Ali Rıza Gönül, 91. maddede yapılması düşünülen değişikliğin doğru olmadığını defalarca gündeme getirdiklerini söyledi. Gönül, “hükümeti bir kez daha uyarıyoruz. Meclis’i kapatma anlamına gelen bu teklif bize dayatılıyor. Bu nedenle içtüzük görüşmeleri tamamlanana kadar DYP olarak müzakerelerden çekiliyoruz” dedi.

Gönül’ün sözlerini tamamlamasından sonra DYP milletvekilleri topluca salondan ayrıldılar. ANKARA

Yargıtay'a FP ziyareti

FP Ankara Milletvekili Cemil Çiçek ile İstanbul milletvekilleri Ali Coşkun ve Abdülkadir Aksu, Yargıtay Başkanı Sami Selçuk'u ziyaret etti.

Ziyaretin ardından gazetecilerin soruları üzerine Abdülkadir Aksu, Selçuk'u Ali Coşkun'un üyesi olduğu bir derneğin toplantısına konuşmacı olarak davet ettiklerini, Yargıtay Başkanı'nın bu davete olumlu yaklaştığını kaydetti. Ziyaretin, FP'nin kapatılması istemiyle açılan davayla bir ilgisinin olup olmadığı yönündeki soruya FP'li milletvekilleri tepki gösterdiler. Ankara

Oyun oynanıyor

Başbakan Bülent Ecevit, her gün moral bozucu, kuşku uyandırıcı birtakım oyunlarla, olumsuzluklarla ve senaryolarla karşılaştıklarını belirterek, "Ama hizmetten ve atılımlardan aldığımız güçle bunları aşmaya kararlıyız." dedi.

Ecevit, DSP Grubunda yaptığı konuşmada, engellemelere rağmen hükümetin hedefler doğrultusunda kararlılıkla ilerlediğini söyledi. Ecevit, "Yargısız infazlar kapandı, yolsuzluğun kaynağı kurutulmaya başlandı, bölücü akım ve terörün soluğu da kesildi." şeklinde konuştu.

'Acelemiz var'

İçtüzük tartışmalarının bir an önce bitirilmesi gerektiğini de anlatan Başbakan Ecevit, "Bizim acelemiz var. Yalnız iktidarın değil, Türkiye'nin acelesi var. İçtüzüğü değiştirmek zorundayız." dedi.

DSP'de defin tartışması

Bu arada, DSP'li bazı bakan ve milletvekilleri basın mensuplarının, "Prof. Dr. Mahmud Esad Coşan'ın Süleymaniye Camii haziresine defnedilmesi konusundaki Bakanlar Kurulu kararına ilişkin sorularını cevapladıar. Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz, "Bir yerde bakanlık yapacaksam liderlerin kararına uyarım." derken, Şükrü Sina Gürel, "İnsanlar arasında ayrıcalıklı durum yaratılmamalı." değerlendirmesinde bulundu. Ankara ZAMAN

MHP'ye 'Milliyetçi' makası

DYP lideri Tansu Çiller, Milliyetçi Hareket Partisi'nden, 'Milliyetçi' bölümünü atarak 'Hareket Partisi diye söz etti. Çiller, bunun gaf olmadığını belirtmek için de, "Bilerek söylüyorum." dedi. DYP'nin dün yapılan Meclis Grup Toplantısı'nda konuşan Tansu Çiller, hükümetin politikalarını eleştirirken MHP'ye yüklendi. Türkiye'ye karşı bir kuşatma harekatı yapıldığını anlatan Çiller, buna karşı hükümetin her gün ayrı bir zaaf gösterisi içinde olduğunu savundu.

MHP'nin 'milliyetçi'liğinin 'üstünü çizen' Çiller, şöyle konuştu: "Ermeni meselesinde Türkiye istiskal ediliyor. Bugün her yerde sözde Ermeni soyrımı iddiaları yasalaşıyor. Türkiye kuşatılıyor. Bilerek söylüyorum. Hareket Partisi Başkanı ne zaman gittiler de bu ülkenin tarihini korudular?"

'Savcıya rüşvet iddiası'

Çiller, hükümetin, yolsuzluk operasyonlarını sürdüren Savcı Talat Şalk'a baskı yaptığını da ileri sürdü. Savcı Şalk'a hükümetin 'terfi teklif ettiği' duyumlarını aldıklarını bildiren Çiller, bunu "rüşvet" olarak nitelendirdi.

Çiller, Meclis Tv'nin canlı yayından vazgeçirilmesinin 'cinnet' olacağını sözlerine ekledi. Ankara ZAMAN

FP kongresine iptal istemi reddedildi

FP'nin 14 Mayıs 2000 tarihindeki 1. olağan kongresinden önce yapılan parti tüzük değişikliğinin Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı olduğu iddiasıyla, kongrenin iptali istemiyle açılan 2 ayrı dava reddedildi.

Büyük Kongre Diyarbakır Delegesi Abdülhadi Akaydın'ın kongrenin iptali istemiyle açtığı davaya Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde devam edilirken, yargıç Mustafa Kıcalıoğlu, davanın reddedildiğini, gerekçeli kararın ise daha sonra açıklanacağını bildirdi. Büyük Kongre Niğde Delegesi Faruk Akdoğan'ın açtığı dava da 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde aynı sonuçla noktalandı. Ankara

Güngör'ün itirazına ret

MHP’den ihraç edilen İçel Milletvekili Ali Güngör’ün itirazı, MHP Müşterek Disiplin Kurulu tarafından reddedildi.

Güngör’ün, sadece “itiraz kararının düzeltilmesi” yolunda yargıya gitme ihtimali kaldı. MHP Müşterek Disiplin Kurulu, dün Göngör’ün itirazını ele aldı. İtirazı haklı bulmayan kurul, “Grup Disiplin Kurulu’nun verdiği ihraç kararının doğru olduğu” kanaatine vardı. İtirazının reddedildiği yönündeki karar, Güngör’e tebliğ edildi. Güngör’ün, bu aşamadan sonra yargı yoluna başvuracağı öğrenildi. Ankara ZAMAN

91. madde gözden geçirilmeli

FP Grup Başkan Vekili Yasin Hatiboğlu, TBMM İçtüzüğü’nün 91. maddesinde yapılması düşünülen değişikliğin Anayasa’ya aykırı olduğunu savunarak, “Bunu iptal ettiririz.” dedi.

Yasin Hatiboğlu, dün TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, içtüzük değişikliği teklifi ve bu konuda yapılan görüşmeler hakkında bilgi verdi. Koalisyon hükümetini ‘üçlü ittifak’ diye tarif eden FP Grup Başkan Vekili Hatiboğlu, şöyle konuştu: “Bu üçlü ittifak, 51 maddeden oluşan 527 sıra sayılı içtüzük değişikliği teklifi bir yerlerden gelen talimat mı diyeyim, yoksa ikna mı diyeyim, yoksa o dönem Türkiye’de olan Cottarelli’nin Avrupai bir yöntem göstermiş olmasından dolayı mı bilemiyorum, 11 maddesi geçtikten sonra geri çekti ve 8 maddelik yeni bir teklif verdi.”

İçtüzüğün 91. maddesinin temel kanunların nasıl görüşüleceğini belirttiğini hatırlatan Yasin Hatiboğlu, burada öncelikle temel kanun denilen düzenlemenin tarif edilmesi gerektiğini vurguladı. Söz konusu önerinin kabul edilmesi durumunda, Anayasa’ya aykırı olduğu için bunu iptal ettireceklerinin altını çizdi. Ankara

Meclis'e elektronik kapı

DYP Şanlıurfa Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu'nun kalp krizi geçirerek yaşamını yitirmesine sebep olan kavga sonrasında gündeme gelen TBMM'-nin güvenlik sorununa çözüm getirmek için girişimler başlatıldı.

TBMM İdare Amiri Hakan Tartan başkanlığında toplanan Güvenlik Koordinasyon Kurulu, Genel Kurul'a açılan kapılarda elektronik güvenlik sistemi konusunu ele aldı. Toplantıda, Meclis'e silah ve benzeri aletlerle girilmesinin önlenmesi için elektronik sistem kurulması amacıyla ilgili firmalardan teklif alınarak, hazırlanacak raporun TBMM Başkanlığı'na sunulmasına karar verildi. 2 ay içinde kurulması planlanan sistemin, 80–120 bin dolara mal olması tahmin ediliyor. Kurulacak sistemde, muhtemel acil durumlara karşı bir kapının normal de çalışması sağlanacak.

TBMM İdare Amiri Hakan Tartan, çağdaş parlamentolarda kullanılan elektronik güvenlik sisteminin TBMM'de de uygulanacağını söyledi. Yeni elektronik sistemle, Meclis'in hem dış tehditlerden korunacağını hem de "Milletvekilleri Meclis'e silahla geliyor" yönündeki iddiaların da ortadan kalkacağını belirten Tartan, "Meclis'e silahla gelen milletvekili sayısı belki 5–6'yı geçmiyor; ama kamuoyunda bu yönde olumsuz bir imaj var. Bunun önlenmesi gerekiyor." dedi.

ANKARA

Bahçeli anayurt yolunda

MHP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli'nin, ilk yurtdışı gezisini "anayurt" Orta Asya'ya yapacağı öğrenildi. Bahçeli'nin, bu çerçevede 17 Şubatta Türkmenistan'a gideceği belirtildi.

Hükümete girdikten bu bugüne kadar hiçbir yurt dışı gezisine katılmayan Bahçeli, bu adetine son veriyor. Yurtdışı seyahatlerine Türk cumhuriyetlerinden başlayacağı yönünde sözü bulunan Bahçeli, verdiği söz doğrultusunda ilk gezisini Türkmenistan'a yapmayı kararlaştırdı. Türkmenistan Devlet Başkanı Sapar Murat Türkmenbaşı'ndan gelen davete olumlu cevap veren Bahçeli, son anda bir değişiklik olmadığı takdirde 17 Şubat'ta Türkmenistan'a uçacak. Bahçeli, yanında da çok sayıda MHP'li bakanını götürecek. Gezinin heyecanına kendilerini şimdiden kaptıran MHP'liler, gezinin hazırlıklarını sürdürüyorlar.

(ZEKAİ ÖZÇINAR / ANKARA ZAMAN)