|
TBMM Başkanlığı'na seçilen MHP Konya Milletvekili Ömer İzgi'den önce Başkanlık koltuğuna bugüne kadar 20 isim oturdu. Yıldırım Akbulut görevi 3 kez üstlenirken, Hüsamettin Cindoruk ve Necmettin Karaduman da 2'şer kez TBMM Başkanlığı yaptı.
TBMM'nin Kurucu Başkanı Mustafa Kemal Atatürk, TBMM'nin açıldığı 23 Nisan 1920 ile Cumhuriyet'in ilan edildiği 29 Ekim 1923 arasında Meclis'i yönetti. İlk Başkan Atatürk'ün ardından seçilen TBMM Başkanları arasında en uzun süre görev yapan, dördüncü başkan Abdülhalik Renda oldu. 1 Mart 1935'de TBMM Başkanlığı'na seçilen Renda 11 yıl 5 ay süreyle görev yaptı. Renda'dan sonra en uzun süre başkanlık yapan ise yaklaşık 10 yıl süre ile bu görevi yürüten üçüncü Başkan Kazım Özalp oldu. Başkanlık koltuğunda en kısa süre oturan ise 2.5 ay görev yapabilen İsmet Sezgin oldu.
1961 Anayasası ile getirilen düzenlemeyle dört yıllık yasama döneminde iki kez Başkan ve Başkanlık Divanı için seçim yapılması uygulamasına başlandı. 1961-80 arasında görev yapan başkanlardan Fuat Sirmen, Sabit Osman Avcı, Kemal Güven ve Cahit Karakaş ikişer kez TBMM Başkanlığı'na seçilirken, Ferruh Bozbeyli üç kez seçilen ilk başkan oldu. 1982 Anayasası ile seçim dönemi 5 yıla çıkarıldıktan sonra da Necmettin Karaduman ve Hüsamettin Cindoruk bu göreve ikişer kez seçildiler. Yıldırım Akbulut bu dönemde üç kez TBMM Başkanlığı görevini üstlendi. Akbulut, Bozbeyli'den sonra TBMM Başkanlığı'na üç kez seçilen ikinci kişi
oldu.
TBMM Başkanlığı seçimi koalisyonlar döneminde uzun süren turlar sonucunda yapılabildi. Adalet Partisi'nin tek başına iktidara geldiği 1965 ve 1969 seçimlerinden sonraki dönemler dışında TBMM Başkanlarını belirlemek için çok sayıda tur yapılmak zorunda kalındı. 1961'de Fuat Sirmen 9'uncu, 1963'de 14'üncü, 1970'de Sabit Osman Avcı 36'ıncı, 1973'de Kemal Güven 27'inci, 1975'de 48'inci, 1977'de de Cahit Karakaş 38'inci tur sonunda Meclis Başkanı seçilebildi.
BAŞKANLAR
Bugüne kadar görev yapan TBMM Başkanlarının isimleri, görev süreleri ve kaçıncı turda seçildiklerine ilişkin liste şöyle:
| BAŞKAN |
GÖREV
SÜRESİ |
TUR/OY |
| M.Kemal
Atatürk |
24.4.1920-29.10.1923 |
1.Tur 110 |
| Fethi
Okyar |
1.11.1923-22.11.1924 |
1.Tur 151 |
| Kazım
Özalp |
26.11.1924-1.3.1935 |
1.Tur 133 |
| Abdülhalik
Renda |
1.3.1935-5.8.1946 |
1.Tur 377 |
| Kazım
Karabekir |
5.8.1946-26.1.1948 |
1.Tur 379 |
| Fuat
Cebesoy |
30.1.1948-1.11.1948 |
1.Tur 285 |
| Şükrü
Saracoğlu |
1.11.1948-22.5.1950 |
1.Tur 303 |
| Refik
Koraltan |
22.5.1950-27.5.1960 |
1.Tur 385 |
| Fuat
Sirmen |
1.11.1961-22.10.1965 |
9.Tur 227 |
| Ferruh
Bozbeyli |
22.10.1965-1.11.1970 |
2.Tur 354 |
| Sabit
Osman Avcı |
26.11.1970-24.10.1973 |
36.Tur
269 |
| Kemal
Güven |
18.12.1973-13.6.1977 |
27.Tur
312 |
| Cahit
Karakaş |
17.11.1977-12.9.1980 |
38.Tur
227 |
| Necmettin
Karaduman |
4.12.1983-1.9.1985 |
2.Tur 292 |
| Necmettin
Karaduman |
12.9.1985-29.11.1987 |
3.Tur 216 |
| Yıldırım
Akbulut |
24.12.1987-1.9.1989 |
3.Tur 281 |
| Yıldırım
Akbulut |
11.9.1989-9.11.1989 |
3.Tur 250 |
| Kaya
Erdem |
21.11.1989-20.10.1991 |
3.Tur 270 |
| Hüsamettin
Cindoruk |
16.11.1991-1.9.1993 |
3.Tur 286 |
| Hüsamettin
Cindoruk |
14.9.1993-1.10.1995 |
1.Tur 301 |
| İsmet
Sezgin |
18.10.1995-24.12.1995 |
4.Tur 230 |
| Mustafa
Kalemli |
25.1.1996-1.10.1997 |
4.Tur 343 |
| Hikmet
Çetin |
16.10.1997-18.4.1999 |
4.Tur 373 |
| Yıldırım
Akbulut |
20.5.1999-31.9.2000 |
4.Tur 332 |
| Ömer
İzgi |
18.10.2000
- |
4.Tur 264 |
|
