|
Tarihçe
Basketbol, ABD'nin Massachumetss
eyaletinde, Springfield Genç
Erkekler Hıristiyan Birliği (YMC) Eğitim Okulu'nda beden eğitimi
öğretmeni olan James Naismith tarafından 1891'de bulunmuştur. Atlet ve
beyzbolculara kış antrenmanı yaptırmak amacıyla geliştirilen bu oyunda
amaç, tahtadan yapılmış sepetlere topun sokulması idi. İlkinde, 7 kişilik iki
takım arasında 20'şer dakikalık üç devre üzerinden oynanırdı. Oyunun
asıl amacının duvarlara asılı sepetlerin içine topu sokmak olduğundan
'sepet topu' anlamına gelen BASKETBOL adı verilmiştir.
Basketbol bulunuşunun kısa bir süre ardından üniversitelere ve hatta semtlerde
bulunan cimnastik salonlarına kadar yayıldı. Amerika 1897 yılında
erkeklerde, ardından 1900 yılında da bayanlar arasında ilk milli basketbol
şampiyonalarını düzenleyerek bu sporu ülke çapında geliştirdi. 1904'de
olimpiyatlarda oynanmaya başlandı. Basketbol 1913'te Uzak Doğu'ya
ulaştı. Bir kaç yıl içinde de dünyanın her tarafında basketbol oyununu
görmek mümkün oldu. 1932 yılında ise, İsviçre, Yunanistan, İtalya,
Portekiz, Arjantin, Romanya ve Çekoslavakya'nın işbirliği ile FIBA
(Basketbol Federasyonları) oluşmuştur.
Basketbol'un Türkiye'ye gelişi, 1904 yılına rastlamaktadır. İlk kez Robert
Koleji öğretmenlerinin yönetiminde deneme amaçlı oynanmıştır. 1911'de
ise, G.Saray Lisesi beden eğitimi öğretmeni Ahmet Robenson basketbol
kurallarını dilimize göre uyarlamıştır; ancak, teknik bilgiler eksik
olduğundan olumlu sonuçlar alınamamıştır. İlk çalışmalar ise 1920'de
başlamaktadır. İlk basketbol ligi 1927'de kurulmuştur. 1933 yılından
itibaren ise resmi müsabakalar yapımaktadır.
Oyun alanı
Oyun sahası dikdörtgen şeklinde, engelsiz sert bir zeminden oluşur.
Uluslararası şampiyonalarda sahanın ölçüleri, sınır çizgilerinin iç
kenarından ölçüldüğünde 28 metre uzunluğunda ve 15 metre genişliğindedir. Salonun tavan yüksekliği en az 7 metre olmalıdır. Işıklar
oyuncunun görüşünü engellemeyecek şekildeyerleştirilmelidir. Kenar
çizgisi ile seyirci uzaklığı en az 2 metre olmalıdır. Orta dairenin çapı, 1.80
metre uzunluğundadır. Potanın yerden yüksekliği 3.05 metredir.
Çemberin ortalama çapı 17, en fazla 20 mm olmalıdır. Beskotbol topunun
çevresi en az 75 cm, en cok 78 cm'dir. Ağırlığı ise, 567 gramdan
az, 650 gramdan fazla olmamalıdır.
Olimpiyattaki kurallar:
James Naismith'in bir yüzyıl önce koyduğu
kurallar, bugün oynanan
oyunun temelini oluşturuyor. Profesyonel ligde oynanan oyunun kurallarının aksine olimpiyatlarda kurallar biraz değişiklik
gösterir. Olimpiyatlarda basket maçları 20 dakikadan oluşan iki devre
halinde oynanır. Üç sayılık atış hizası potadan 6.25 metre uzaklığındadır.
Takımlar 10 saniye içinde topu kendi yarı sahasından diğer yarı sahaya taşımak ve 30
saniye içinde hücum etmek zorundadır.
Faul atışları takımların 7 foul
limitini doldurmalarından sonra gerçekleşirken 3 sayı bölgesinin dışında atış
halinde iken yapılan foullerin atışları üç, diğerleri iki foul atışı ile cezalandırılır.
Her iki atış sırasında yapılan faul sonrasında eğer basket
gelirse; hakem basket-faul
verir ve bir atış daha yapılır. Pota yerden 3.05 metre yüksekliktedir.
Ululararası müsabakaların oynandığı sahanın boyu 28 metre; kapalı spor
salonunun tavan yüksekliği de en az 7 metredir.
|
FEDERASYON
BAŞKANLARI
|
|
1992-
|
Turgay Demirel
|
|
1979-1992
|
Osman Solakoğlu
|
|
1979-1979
|
Gencay Saylan
|
|
1978-1979
|
Uğur Erel
|
|
1968-1977
|
Osman Solakoğlu
|
|
1967-1968
|
Feridun V.Koray
|
|
1958-1964
|
Turgut Atakol
|
|
1949-1958
|
Faik Gökay
|
|
1945-1949
|
Vedat Abut
|
|
1938-1945
|
Kerim Bükey
|
|
1935-1938
|
Süreyya
Gence
|
|