|
Tarihçe
Güreş insanlık tarihi kadar eski bir spor dalıdır. Eski çağ insanı doğa ile
mücadele ederken, günümüzün güreş sporundan pek farklı bir mücadele
yaşamamıştır. Dünyanın en eski mücadele sporu olarak bilinen güreş,
eski Mısır’da bulunan 5000 senelik resimlerde bile izlerine rastlanan bir
spordur. Güreş sporu ile uğraşan milletlerin başında Türkler, Araplar ve
Yunanlılar gelmektedir. M. Ö. 708'de Yunanlılar, M. Ö. 2. yüzyılda
Türkler, M. Ö. 22'de Japonlar, M. Ö. 260'da Sümerler, M. Ö. 2000-2470-2320'de Mısırlılar tarafından güreş yapıldığına dair belgeler bulunmuştur.
Antik Olimpiyat Oyunları M.Ö. 776’da başladığında güreş oyunların ana
sporu konumundaydı. M.Ö. 1500 yıllarında Hindistan'da serbest stile
dayalı güreş sporunun görüldüğü tarih kitaplarında yer almıştır. Bu sporu
Çinliler, Japonlar ve ABD'lilerin de yaptıkları bilgiler arasında. M.S. 700'lü
yıllarda Japonya'da uygulanan Sumo, devlet başkanlarının da desteği ile
hızla yayılmış, daha sonra bu stil uluslararası spor organizasyonlarında
yerini almıştır.
Tarih kitapları grekoromen stilin Grekler ve Romalılar tarafından yapılan
güreş müsabakalarının aynısı olduğunu yazmaktadır. Greko-romen stilde
güreşçiler, sadece kollarını ve vücutlarının belden yukarısını
kullanabilirler.
1904’ten beri olimpiyat oyunlarında yer verilen serbest stilde ise adından
anlaşılacağı üzere vücudun belden aşağısını ve bacakları kullanmak
serbesttir. Serbest stil sadece 1912 oyunlarında yer almamıştı. Yıllar
içinde Avrupa ülkeleri Greko-romene egemen oldular. Bu stildeki en son
ve en büyük isim, güreşi bıraktığını açıklayan Rus ağır sıklet güreşçisi
Alexander Karelin'dir. Türkiye'de
güreş
Türklerin en eski spor dallarından biri olan güreş,
'kures' sözcüğünden gelmektedir. İran'da müslüman hükümdarların emri altına çalışan
Türklerin kures adını verdikleri bir çeşit spor yaptıları
belirtilmektedir.
Daha sonraları Türklerde güreş günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası
olmuştur. Oğuz Türklerinde güreş sporunun her dalına yer verildiği Dede
Korkut hikayelerinden anlaşılmaktadır. Özellikle Ege ve Trakya'da yaygın
olan yağlı güreşi Türk halkı benimsemiştir. Halk arasında en çok ilgiyi
Kara Kucak ve Yağlı güreşler görmüştür. Osmanlı döneminde güreş
organizasyonları yapılır, birinci olanlara, büyük baş, küçük baş hayvan ve
tarım arazisi verilirdi. Tanzimat döneminden sonra bu hediyeler paraya
dönüşmüştür. Türkiye'ye modern anlamda güreş 1910 yılında gelmiştir.
Bu güreşin Türkiye'deki ilk antrenörü ise, Macar Raol
Peter'dir. 1922
yılında Güreş Federasyonu'nun kurulması ile birlikte minder güreşi daha
düzenli bir hal almıştır. Minder güreşine sahip çıkan kulüpler sayesinde
Ahmet Fetgeri, Kemal Türel, Tıbbıyeli Sami, Mazhar Kazancı, Emin
Şükrü Kurt, Ressam Acar, Mızıkacı Danyal, M.Ali Fetgeri, M.Sami
Karayel, Hattat Şevket, Cemal Sek, Seyfi Cenap gibi daha bir çok
şampiyon sporcu yetişmiş ve güreşi günümüze kadar getirmişlerdir.
Kurallar
Uzun tırnaklar ve birkaç günlük sakal yasaktır. Ter asla kabul
edilemez.
Avantaj elde etmenin her şey demek olduğu bir sporda bu ayrıntıların
yerine getirilmesi kesinlikle şart. Güreşçilerin mindere terli
gelmesi,
vücutlarına kayganlaştırıcı bir takım maddeler sürmeleri yasaktır.
Yaralanmaya sebep olabilecek zincir, kolye, yüzük gibi şeyler takmak da
yasaktır.
Güreşçiler mutlaka mayolarında mendil taşımak zorundadırlar. Serbest stil ile Greko-romen arasındaki tek önemli fark sadece
stildedir.
Greko-romende bacakların kullanılması yasak. Serbestte ise tek
dalma,
çift dalma gibi bacakların da katkısını gerektiren hamleler bir hayli önemli
yer tutmaktadır.
Güreşte amaç rakibin iki omzunu birden mindere yapıştırarak tuş
etmektir. 10 puan öne geçme durumu da maçın kazanılması için yeterli
olmaktadır. Puanları minder hakemi teklif eder ama minder kenarındaki
jürinin onay vermemesi durumunda bu öneri değer bulmaz. Müsabakalar 3 dakikalık 2 devre halinde oynanır. Devre arasın 30
saniyedir. Eğer normal süre içinde eşitlik bozulmazsa üç dakikalık bir
round daha oynanır. Gene eşitlik bozulmazsa hakem kararı geçerli
olur.
Güreş müsabakaları en az 4 cm kalınlığında ve 9 mt çapındaki
minderlerde oynanır.
Güreş stilleri
Dünyada olimpik iki güreş stili vardır. Bunlar Greko-Romen ve Serbest
stillerdir.
a) Greko-Romen güreş stilinde belden yukarısı ile oyun taktik edilir.
Ayakla oyun yapılmaz ve rakibin hücumu engellenmez. Bu stil Avrupa
ülkelerinde yaygındır. Greko-Romen güreş stilini ilk uygulayan Türk
güreşçileri: Koca Yusuf, Kara Ahmet, Hergeleci İbrahim, Filiz Nurullah,
Kurtdereli Mehmet, Adalı Halil, Mandıralı Ahmet ve Kara Osman'dır.
Türkiye'de bu stil Beşiktaş kulübünde 1903 yılında uygulanmıştır.
b) Serbest güreş stilinde ayaklar dahil vücudun her yeriyle oyun tatbik
edilir. Bu güreş stili Türkiye'deki geleneksel güreşlere benzediğinden
dolayı ülkemizde daha yaygındır.
Geleneksel Türk güreşleri
ABA GÜREŞİ: Türkiye'nin Gaziantep ve Hatay yörelerinde yapılan
mahalli güreş çeşididir. Güreşçilerin sırtlarına birer aba giyip ayakları
çıplak olarak yaptıkları güreş şeklidir. "ABA" Güreşçiler üstlerine "Aba" adı verilen koyun yününden ve keçi
kılından el tezgahlarında dokunan, kolsuz, omuz ve sırtları dayanıklı
olması için deri ilave edilen boyu güreşçilerin dizlerine kadar gelen bir
giysidir.
ŞALVAR GÜREŞİ: Güreşçilerin geniş şalvar giyip belden yukarısı çıplak
olarak yaptıkları güreş çeşididir.
KARAKUCAK GÜREŞİ: Karakucak güreş Türklerin Öz Milli güreşidir.
Orta Asya'dan kaynaklanan bu güreş türünde yüzyıllar boyu görüntü ve
kurallarda çok az değişim olmuştur. Günümüzde serbest güreş diye
bilinen minder güreşi karakucak güreşin formüle edilmiş şeklidir.
Karakucak güreşte pehlivanlar bacaklarına genelde pırtpıt giyerler.
Sembol sporcumuz Yaşar Doğu ve şampiyon güreşçilerimiz Karakucak
güreşten minder güreşine geçmişlerdir.
PIRTPIT: Keçi kılından sert kumaştan yapılan kısa pantolon şeklinde bir
giysidir.
YAĞLI GÜREŞ: Yağlı güreş Türklerin yüzyıllardan beri yapıldığı kültürel
sporlardandır. Güreşçilerin vücutlarına yağ sürerek, "Kısbet" adı verilen
manda derisinden yapılmış özel bir giysi ile yapılmaktadır. Yağlı güreş
karakucak güreşin formüle edilmiş şeklidir.
|
OLİMPİYAT ŞAMPİYONLARI
|
| Adı
soyadı |
Yılı |
Yeri |
Stili |
Kilosu |
|
YAŞAR ERKAN |
1936 |
BERLİN |
G.ROMEN |
61 |
|
MEHMET OKTAV
|
1948 |
LONDRA |
G.ROMEN |
62 |
|
AHMET KİREÇÇİ
|
1948 |
LONDRA |
G.ROMEN |
AĞIR |
|
NASUH AKAR
|
1948 |
LONDRA |
SERBEST |
57 |
|
GAZANFER BİLGE
|
1948 |
LONDRA |
SERBEST |
62 |
|
CELAL ATİK
|
1948 |
LONDRA |
SERBEST |
67 |
|
YAŞAR DOĞU
|
1948 |
LONDRA |
SERBEST |
73 |
|
HASAN GEMİCİ
|
1952 |
HELSİNKİ |
SERBEST |
52 |
|
BAYRAM ŞİT
|
1952 |
HELSİNKİ |
SERBEST |
62 |
|
MİTHAT BAYRAK
|
1956 |
MELBURN |
G.ROMEN |
73 |
|
HAMİT KAPLAN
|
1956 |
MELBURN |
SERBEST |
AĞIR |
|
MUSTAFA DAĞISTANLI
|
1956 |
MELBURN |
SERBEST |
57 |
|
MUSTAFA DAĞISTANLI
|
1960 |
ROMA |
SERBEST |
62 |
|
AHMET BİLEK
|
1960 |
ROMA |
SERBEST |
52 |
|
HASAN GÜNGÖR
|
1960 |
ROMA |
SERBEST |
79 |
|
İSMET ATLI
|
1960 |
ROMA |
SERBEST |
87 |
|
MUZAHİR SİLLE
|
1960 |
ROMA |
G.ROMEN |
62 |
|
MİTHAT BAYRAK
|
1960 |
ROMA |
G.ROMEN |
73 |
|
TEVFİK KIŞ
|
1960 |
ROMA |
G.ROMEN |
87 |
|
KAZIM AYVAZ
|
1964 |
TOKYO |
G.ROMEN |
70 |
|
İSMAİL OGAN
|
1964 |
TOKYO |
SERBEST |
78 |
|
MAHMUT ATALAY
|
1968 |
MEXICO |
SERBEST |
78 |
|
AHMET AYIK
|
1968 |
MEXICO |
SERBEST |
97 |
|
M. AKİF PİRİM
|
1992 |
BARCELONA |
G.ROMEN |
62 |
|
HAMZA YERLİKAYA
|
1996 |
ATLANTA |
G.ROMEN |
82 |
|
MAHMUT DEMİR
|
1996 |
ATLANTA |
SERBEST |
130 |
|
HAMZA YERLİKAYA
|
2000 |
SYDNEY |
G.ROMEN |
85
|
|
AVRUPA
ŞAMPİYONLARI
|
| Adı
soyadı |
Yılı |
Yeri |
Stili |
Kilosu |
|
GAZANFER BİLGE
|
1946
|
STOCHOLM
|
SERBEST
|
62
|
|
CELAL ATİK
|
1946 |
STOCHOLM |
SERBEST |
67 |
|
YAŞAR DOĞU
|
1946 |
STOCHOLM |
SERBEST |
73 |
|
YAŞAR DOĞU
|
1947 |
PRAG |
G.ROMEN |
73 |
|
ALİ YÜCEL
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
52 |
|
NASUH AKAR
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
57 |
|
SERVET MERİÇ
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
67 |
|
CELAL ATİK
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
73 |
|
ADİL CANDEMİR
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
87 |
|
YAŞAR DOĞU
|
1949 |
İSTANBUL |
SERBEST |
79 |
|
MEHMET ESENCELİ
|
1966 |
KARLSRUHE |
SERBEST |
52 |
|
HASAN GÜNGÖR
|
1966 |
KARLSRUHE |
SERBEST |
87 |
|
TEVFİK KIŞ
|
1966 |
ESSEN |
G.ROMEN |
87 |
|
MEHMET ESENCELİ
|
1967 |
İSTANBUL |
SERBEST |
52 |
|
HASAN SEVİNÇ
|
1967 |
İSTANBUL |
SERBEST |
57 |
|
NİHAT KABANLI
|
1967 |
İSTANBUL |
SERBEST |
63 |
|
AHMET AYIK
|
1967 |
İSTANBUL |
SERBEST |
97 |
|
SIRRI ACAR
|
1967 |
MINSK |
G.ROMEN |
78 |
|
SIRRI ACAR
|
1968 |
VASTERAS |
G.ROMEN |
78 |
|
METİN ALAKOÇ
|
1969 |
MODENA |
G.ROMEN |
62 |
|
ÖMER TOPUZ
|
1969 |
MODENA |
G.ROMEN |
AĞIR |
|
AHMET AYIK
|
1970 |
BERLİN |
SERBEST |
100 |
|
SEFER BAYGIN
|
1972 |
KATOWICE |
SERBEST |
48 |
|
REŞİT KARABACAK
|
1983 |
BUDAPEŞTE |
SERBEST |
82 |
|
AHMET AK
|
1989 |
ANKARA |
SERBEST |
57 |
|
FEVZİ ŞEKER
|
1990 |
POZNAN |
SERBEST |
68 |
|
METİN KAPLAN
|
1991 |
STUTTGART |
SERBEST |
62 |
|
ALİ KAYALI
|
1991 |
STUTTGART |
SERBEST |
100 |
|
SEBAHATTİN ÖZTÜRK
|
1992 |
KAPOŞVAR |
SERBEST |
82 |
|
AHMET OREL
|
1993 |
İSTANBUL |
SERBEST |
52 |
|
REMZİ MUSAOĞLU
|
1993 |
İSTANBUL |
SERBEST |
57 |
|
MAHMUT DEMİR
|
1993 |
İSTANBUL |
SERBEST |
130 |
|
M.DEMİREĞEN
|
1994 |
ROMA |
SERBEST |
62 |
|
ŞEREF EROĞLU
|
1994 |
ATİNA |
G.ROMEN |
57 |
|
EROL KOYUNCU
|
1994 |
ATİNA |
G.ROMEN |
74 |
|
MAHMUT DEMİR
|
1995 |
FRIBOURG |
SERBEST |
130 |
|
ŞEREF EROĞLU
|
1996 |
BUDAPEŞTE |
G.ROMEN |
57 |
|
NAZMİ AVLUCA
|
1996 |
BUDAPEŞTE |
G.ROMEN |
74 |
|
HAMZA YERLİKAYA
|
1996 |
BUDAPEŞTE |
G.ROMEN |
82 |
|
MAHMUT DEMİR
|
1996 |
BUDAPEŞTE |
SERBEST |
130 |
|
HAMZA YERLİKAYA
|
1997 |
FİNLANDİYA |
G.ROMEN |
85 |
|
HAKKI BAŞAR
|
1997 |
FİNLANDİYA |
G.ROMEN |
97 |
|
ŞEREF EROĞLU
|
1998 |
MINSK |
G.ROMEN |
63 |
|
HAMZA YERLİKAYA
|
1998 |
MINSK |
G.ROMEN |
85 |
|
YÜKSEL ŞANLI
|
1998 |
BRATISLAVA |
SERBEST |
69 |
|
AYDIN POLATÇI
|
1998 |
BRATISLAVA |
SERBEST |
130
|
|
FEDERASYON
BAŞKANLARI
|
|
Adı
soyadı |
Dönemi |
|
Adı
soyadı |
Dönemi |
|
1 |
A. FETGARİ AŞENİ |
1923-1937 |
20 |
HAYDAR ÖZÖĞRETMEN |
1976-1977 |
|
2 |
VEHBİ EMRE |
1937-1939 |
21 |
ZEKİ AVRALIOĞLU |
1977-1978 |
|
3 |
TAYYAR YALAZ |
1939-1943 |
22 |
NİYAZİ CİVELEK |
1978-1978 |
|
4 |
VEHBİ EMRE |
1943-1951 |
23 |
AHMET
AYIK |
1978-1978 |
|
5 |
SADULLAH ÇİFTÇİOĞLU |
1951-1953 |
24 |
ZEKİ AVRALIOĞLU |
1978-1979 |
|
6 |
S. CENAP BERKSOY |
1953-1958 |
25 |
VEHBİ EMRE |
1979-1979 |
|
7 |
VEHBİ EMRE |
1958-1960 |
26 |
OSMAN ATAÇ |
1979-1980 |
|
8 |
MÜNİR ÇALIŞKAN |
1960-1961 |
27 |
HASAN BOZBEY |
1980-1984 |
|
9 |
S. CENAP BERKSOY |
1961-1963 |
28 |
HALİL ATA |
1985-1986 |
|
10 |
M. YILMAZ METE |
1963-1964 |
29 |
TAHSİN ALBAYRAK |
1986-1987 |
|
11 |
SUAT BOLAYIR |
1964-1964 |
30 |
YALÇIN İPBÜKEN |
1987-1988 |
|
12 |
CİHAT USKAN |
1964-1968 |
31 |
M. ESAT GÜÇHAN |
1988-1990 |
|
13 |
CEMİL ERKÖK |
1968-1970 |
32 |
TEVFİK SARPKAYA |
1990-1990 |
|
14 |
MEHMET AKZAMBAK |
1970-1971 |
33 |
YÜCEL SEÇKİNER |
1990-199 |
|
15 |
TURHAN TAVÇAN |
1971-1972 |
34 |
A. NUSRET SAY |
1991-1992 |
|
16 |
|