GÜNCEL ANA SAYFAYA DÖNÜŞ

01/04/2001

Dünyada Zaman

Türkiye

Arşiv-Arama

Özel Dosyalar

Ana Sayfa

Haberler

Ekonomi

Dış Haberler

Politika

Kültür Sanat

Spor

Yazarlar

Haber İndeksi

Bölge Haberleri

Diziler

Televizyon

Hodri Meydan

Millet Kürsüsü

Tüketici Masası

Röportajlar

Fikir Platformu

Medya Analiz

Bilişim

Eğitim

Akademi

Hayat

Otomobil

İnsan Kaynakları

Reklam

İletişim / Künye

ENGLISH



GÜREŞ

 

Tarihçe

Güreş insanlık tarihi kadar eski bir spor dalıdır. Eski çağ insanı doğa ile mücadele ederken, günümüzün güreş sporundan pek farklı bir mücadele yaşamamıştır. Dünyanın en eski mücadele sporu olarak bilinen güreş, eski Mısır’da bulunan 5000 senelik resimlerde bile izlerine rastlanan bir spordur. Güreş sporu ile uğraşan milletlerin başında Türkler, Araplar ve Yunanlılar gelmektedir. M. Ö. 708'de Yunanlılar, M. Ö. 2. yüzyılda Türkler, M. Ö. 22'de Japonlar, M. Ö. 260'da Sümerler, M. Ö. 2000-2470-2320'de Mısırlılar tarafından güreş yapıldığına dair belgeler bulunmuştur.
Antik Olimpiyat Oyunları M.Ö. 776’da başladığında güreş oyunların ana sporu konumundaydı. M.Ö. 1500 yıllarında Hindistan'da serbest stile dayalı güreş sporunun görüldüğü tarih kitaplarında yer almıştır. Bu sporu Çinliler, Japonlar ve ABD'lilerin de yaptıkları bilgiler arasında. M.S. 700'lü yıllarda Japonya'da uygulanan Sumo, devlet başkanlarının da desteği ile hızla yayılmış, daha sonra bu stil uluslararası spor organizasyonlarında yerini almıştır.
Tarih kitapları grekoromen stilin Grekler ve Romalılar tarafından yapılan güreş müsabakalarının aynısı olduğunu yazmaktadır. Greko-romen stilde güreşçiler, sadece kollarını ve vücutlarının belden yukarısını
kullanabilirler. 
1904’ten beri olimpiyat oyunlarında yer verilen serbest stilde ise adından anlaşılacağı üzere vücudun belden aşağısını ve bacakları kullanmak serbesttir. Serbest stil sadece 1912 oyunlarında yer almamıştı. Yıllar içinde Avrupa ülkeleri Greko-romene egemen oldular. Bu stildeki en son ve en büyük isim, güreşi bıraktığını açıklayan Rus ağır sıklet güreşçisi Alexander Karelin'dir.

Türkiye'de güreş
Türklerin en eski spor dallarından biri olan güreş, 'kures' sözcüğünden gelmektedir. İran'da müslüman hükümdarların emri altına çalışan Türklerin kures adını verdikleri bir çeşit spor yaptıları belirtilmektedir.
Daha sonraları Türklerde güreş günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Oğuz Türklerinde güreş sporunun her dalına yer verildiği Dede Korkut hikayelerinden anlaşılmaktadır. Özellikle Ege ve Trakya'da yaygın olan yağlı güreşi Türk halkı benimsemiştir. Halk arasında en çok ilgiyi Kara Kucak ve Yağlı güreşler görmüştür. Osmanlı döneminde güreş organizasyonları yapılır, birinci olanlara, büyük baş, küçük baş hayvan ve tarım arazisi verilirdi. Tanzimat döneminden sonra bu hediyeler paraya dönüşmüştür. Türkiye'ye modern anlamda güreş 1910 yılında gelmiştir.
Bu güreşin Türkiye'deki ilk antrenörü ise, Macar Raol Peter'dir. 1922 yılında Güreş Federasyonu'nun kurulması ile birlikte minder güreşi daha düzenli bir hal almıştır. Minder güreşine sahip çıkan kulüpler sayesinde Ahmet Fetgeri, Kemal Türel, Tıbbıyeli Sami, Mazhar Kazancı, Emin Şükrü Kurt, Ressam Acar, Mızıkacı Danyal, M.Ali Fetgeri, M.Sami Karayel, Hattat Şevket, Cemal Sek, Seyfi Cenap gibi daha bir çok şampiyon sporcu yetişmiş ve güreşi günümüze kadar getirmişlerdir.


Kurallar
Uzun tırnaklar ve birkaç günlük sakal yasaktır. Ter asla kabul edilemez. Avantaj elde etmenin her şey demek olduğu bir sporda bu ayrıntıların yerine getirilmesi kesinlikle şart. Güreşçilerin mindere terli gelmesi, vücutlarına kayganlaştırıcı bir takım maddeler sürmeleri yasaktır. Yaralanmaya sebep olabilecek zincir, kolye, yüzük gibi şeyler takmak da yasaktır. 
Güreşçiler mutlaka mayolarında mendil taşımak zorundadırlar. Serbest stil ile Greko-romen arasındaki tek önemli fark sadece stildedir. Greko-romende bacakların kullanılması yasak. Serbestte ise tek dalma,
çift dalma gibi bacakların da katkısını gerektiren hamleler bir hayli önemli yer tutmaktadır.
Güreşte amaç rakibin iki omzunu birden mindere yapıştırarak tuş etmektir. 10 puan öne geçme durumu da maçın kazanılması için yeterli olmaktadır. Puanları minder hakemi teklif eder ama minder kenarındaki
jürinin onay vermemesi durumunda bu öneri değer bulmaz. Müsabakalar 3 dakikalık 2 devre halinde oynanır. Devre arasın 30 saniyedir. Eğer normal süre içinde eşitlik bozulmazsa üç dakikalık bir round daha oynanır. Gene eşitlik bozulmazsa hakem kararı geçerli olur. Güreş müsabakaları en az 4 cm kalınlığında ve 9 mt çapındaki minderlerde oynanır.


Güreş stilleri
Dünyada olimpik iki güreş stili vardır. Bunlar Greko-Romen ve Serbest stillerdir.
a) Greko-Romen güreş stilinde belden yukarısı ile oyun taktik edilir. Ayakla oyun yapılmaz ve rakibin hücumu engellenmez. Bu stil Avrupa ülkelerinde yaygındır. Greko-Romen güreş stilini ilk uygulayan Türk
güreşçileri: Koca Yusuf, Kara Ahmet, Hergeleci İbrahim, Filiz Nurullah, Kurtdereli Mehmet, Adalı Halil, Mandıralı Ahmet ve Kara Osman'dır. Türkiye'de bu stil Beşiktaş kulübünde 1903 yılında uygulanmıştır.
b) Serbest güreş stilinde ayaklar dahil vücudun her yeriyle oyun tatbik edilir. Bu güreş stili Türkiye'deki geleneksel güreşlere benzediğinden dolayı ülkemizde daha yaygındır.


Geleneksel Türk güreşleri
ABA GÜREŞİ: Türkiye'nin Gaziantep ve Hatay yörelerinde yapılan mahalli güreş çeşididir. Güreşçilerin sırtlarına birer aba giyip ayakları çıplak olarak yaptıkları güreş şeklidir. "ABA" Güreşçiler üstlerine "Aba" adı verilen koyun yününden ve keçi kılından el tezgahlarında dokunan, kolsuz, omuz ve sırtları dayanıklı
olması için deri ilave edilen boyu güreşçilerin dizlerine kadar gelen bir giysidir. 
ŞALVAR GÜREŞİ: Güreşçilerin geniş şalvar giyip belden yukarısı çıplak olarak yaptıkları güreş çeşididir.
KARAKUCAK GÜREŞİ: Karakucak güreş Türklerin Öz Milli güreşidir. Orta Asya'dan kaynaklanan bu güreş türünde yüzyıllar boyu görüntü ve kurallarda çok az değişim olmuştur. Günümüzde serbest güreş diye bilinen minder güreşi karakucak güreşin formüle edilmiş şeklidir. Karakucak güreşte pehlivanlar bacaklarına genelde pırtpıt giyerler. Sembol sporcumuz Yaşar Doğu ve şampiyon güreşçilerimiz Karakucak güreşten minder güreşine geçmişlerdir.
PIRTPIT: Keçi kılından sert kumaştan yapılan kısa pantolon şeklinde bir giysidir.
YAĞLI GÜREŞ: Yağlı güreş Türklerin yüzyıllardan beri yapıldığı kültürel sporlardandır. Güreşçilerin vücutlarına yağ sürerek, "Kısbet" adı verilen manda derisinden yapılmış özel bir giysi ile yapılmaktadır. Yağlı güreş karakucak güreşin formüle edilmiş şeklidir.

OLİMPİYAT ŞAMPİYONLARI

Adı soyadı Yılı Yeri Stili Kilosu
 YAŞAR ERKAN 1936 BERLİN G.ROMEN 61 
 MEHMET OKTAV 1948 LONDRA G.ROMEN 62
 AHMET KİREÇÇİ 1948 LONDRA  G.ROMEN AĞIR
 NASUH AKAR 1948 LONDRA SERBEST 57
 GAZANFER BİLGE 1948 LONDRA  SERBEST 62
 CELAL ATİK 1948 LONDRA SERBEST 67
 YAŞAR DOĞU 1948 LONDRA SERBEST 73
 HASAN GEMİCİ 1952 HELSİNKİ SERBEST 52
 BAYRAM ŞİT 1952 HELSİNKİ SERBEST 62
 MİTHAT BAYRAK 1956 MELBURN G.ROMEN 73
 HAMİT KAPLAN 1956 MELBURN SERBEST AĞIR
 MUSTAFA DAĞISTANLI 1956 MELBURN SERBEST 57
 MUSTAFA DAĞISTANLI 1960 ROMA  SERBEST 62
 AHMET BİLEK 1960 ROMA SERBEST 52
 HASAN GÜNGÖR 1960 ROMA SERBEST 79
 İSMET ATLI 1960 ROMA SERBEST 87
 MUZAHİR SİLLE 1960 ROMA G.ROMEN 62
 MİTHAT BAYRAK 1960 ROMA G.ROMEN 73
 TEVFİK KIŞ 1960 ROMA G.ROMEN 87
 KAZIM AYVAZ 1964 TOKYO G.ROMEN 70
 İSMAİL OGAN 1964 TOKYO SERBEST 78
 MAHMUT ATALAY 1968 MEXICO SERBEST 78
 AHMET AYIK 1968 MEXICO SERBEST 97
 M. AKİF PİRİM 1992 BARCELONA G.ROMEN 62
 HAMZA YERLİKAYA 1996 ATLANTA G.ROMEN 82
 MAHMUT DEMİR 1996 ATLANTA SERBEST 130

HAMZA YERLİKAYA 

2000

SYDNEY

G.ROMEN

85

AVRUPA ŞAMPİYONLARI

Adı soyadı Yılı Yeri Stili Kilosu
GAZANFER BİLGE 1946 STOCHOLM SERBEST 62
CELAL ATİK 1946 STOCHOLM SERBEST 67
YAŞAR DOĞU 1946 STOCHOLM SERBEST 73
YAŞAR DOĞU 1947 PRAG G.ROMEN 73
ALİ YÜCEL 1949 İSTANBUL SERBEST 52
NASUH AKAR 1949 İSTANBUL SERBEST 57
SERVET MERİÇ 1949 İSTANBUL SERBEST 67
CELAL ATİK 1949 İSTANBUL SERBEST 73
ADİL CANDEMİR 1949 İSTANBUL SERBEST 87
YAŞAR DOĞU 1949 İSTANBUL SERBEST 79
MEHMET ESENCELİ 1966 KARLSRUHE SERBEST 52
HASAN GÜNGÖR 1966 KARLSRUHE SERBEST 87
TEVFİK KIŞ 1966 ESSEN G.ROMEN  87
MEHMET ESENCELİ 1967 İSTANBUL SERBEST 52
HASAN SEVİNÇ 1967 İSTANBUL SERBEST 57
NİHAT KABANLI 1967 İSTANBUL SERBEST 63
AHMET AYIK  1967 İSTANBUL SERBEST 97
SIRRI ACAR 1967  MINSK G.ROMEN 78
SIRRI ACAR 1968 VASTERAS G.ROMEN 78
METİN ALAKOÇ 1969 MODENA G.ROMEN 62
ÖMER TOPUZ 1969 MODENA G.ROMEN AĞIR
AHMET AYIK 1970 BERLİN SERBEST 100
SEFER BAYGIN 1972 KATOWICE SERBEST 48
REŞİT KARABACAK  1983 BUDAPEŞTE SERBEST 82
AHMET AK  1989 ANKARA SERBEST 57
FEVZİ ŞEKER 1990 POZNAN SERBEST 68
METİN KAPLAN 1991 STUTTGART SERBEST 62
ALİ KAYALI 1991 STUTTGART SERBEST 100
SEBAHATTİN ÖZTÜRK 1992 KAPOŞVAR SERBEST 82
AHMET OREL 1993 İSTANBUL SERBEST 52
REMZİ MUSAOĞLU 1993 İSTANBUL SERBEST 57
MAHMUT DEMİR 1993 İSTANBUL SERBEST 130
M.DEMİREĞEN 1994 ROMA SERBEST 62
ŞEREF EROĞLU 1994 ATİNA G.ROMEN 57
EROL KOYUNCU  1994  ATİNA  G.ROMEN 74
MAHMUT DEMİR 1995 FRIBOURG SERBEST 130
ŞEREF EROĞLU 1996 BUDAPEŞTE G.ROMEN 57
NAZMİ AVLUCA 1996 BUDAPEŞTE G.ROMEN 74
HAMZA YERLİKAYA 1996 BUDAPEŞTE G.ROMEN 82
MAHMUT DEMİR 1996 BUDAPEŞTE SERBEST 130
HAMZA YERLİKAYA 1997 FİNLANDİYA G.ROMEN 85
HAKKI BAŞAR 1997 FİNLANDİYA G.ROMEN 97
ŞEREF EROĞLU 1998 MINSK G.ROMEN 63
HAMZA YERLİKAYA 1998 MINSK G.ROMEN 85
YÜKSEL ŞANLI 1998 BRATISLAVA SERBEST 69
AYDIN POLATÇI 1998 BRATISLAVA SERBEST 130

FEDERASYON BAŞKANLARI

Adı soyadı Dönemi  

Adı soyadı

Dönemi
1 A. FETGARİ AŞENİ 1923-1937 20 HAYDAR ÖZÖĞRETMEN 1976-1977
2 VEHBİ EMRE 1937-1939 21 ZEKİ AVRALIOĞLU 1977-1978
3 TAYYAR YALAZ 1939-1943 22 NİYAZİ CİVELEK 1978-1978
4 VEHBİ EMRE 1943-1951 23 AHMET AYIK 1978-1978
5 SADULLAH ÇİFTÇİOĞLU 1951-1953 24 ZEKİ AVRALIOĞLU 1978-1979
6 S. CENAP BERKSOY 1953-1958 25 VEHBİ EMRE 1979-1979
7 VEHBİ EMRE 1958-1960 26 OSMAN ATAÇ 1979-1980
8 MÜNİR ÇALIŞKAN 1960-1961 27 HASAN BOZBEY 1980-1984
9 S. CENAP BERKSOY 1961-1963 28 HALİL ATA 1985-1986
10 M. YILMAZ METE 1963-1964 29 TAHSİN ALBAYRAK 1986-1987
11 SUAT BOLAYIR 1964-1964 30 YALÇIN İPBÜKEN 1987-1988
12 CİHAT USKAN 1964-1968 31 M. ESAT GÜÇHAN 1988-1990
13 CEMİL ERKÖK 1968-1970 32 TEVFİK SARPKAYA 1990-1990
14 MEHMET AKZAMBAK 1970-1971 33 YÜCEL SEÇKİNER 1990-199
15 TURHAN TAVÇAN 1971-1972 34 A. NUSRET SAY 1991-1992
16