Konut kredisi alanların vay haline

Geçtiğimiz günlerde esnaf kredisi ve dövize endeksli kredi alan vatandaşlarımıza yönelik yaptığımız yayınlar kamuoyunun gündemine oturdu. Hükümetin ekonomideki iyimser beklentilerine güvenerek 1999 yılında başlatılan uzun vadeli konut ve otomobil kredisi alan vatandaşlar "kara çarşamba" ile birlikte umutsuzluğa gömüldüler. Birçok kişi bankaların uzun vadeli düşük faizli kredileri ile konut ve otomobil sahibi oldular. Şimdi de bu kişiler otomobil ve evlerini geri vermeye hazırlar. Ancak bazı bankalar olayı burada kapatmak istemiyorlar. Geçmişe yönelik ödenen paraları yok sayıp alınan kredinin tamamını peşin istiyorlar. Tüketici Köşesi'ni arayan birçok okurumuz faiz oranları ile birlikte artan taksit miktarları nedeniyle çaresizlik içinde kaldıklarını aktardılar. Bazı bankalar sözleşmelerine, "faiz oranı şudur' diyorlar; ama "Bu faiz oranı banka tarafından önceden bildirimde bulunmak suretiyle değiştirilebilir." şeklinde bir madde ile tüketiciyi çaresizlik içine itiyorlar. Önceleri kira gibi küçük taksitlerle ödenen borçlar bankaların yeni tebligatı ile birlikte 'çığ' gibi katlanarak büyümeye başladı. Aldıkları maaşın kat kat fazlasını takside yatırmak zorunda bırakılan bankazedeler borçlarını kapatamıyorlar.

Şekerbank, icra ile tehdit etti

Kenter Yılmaz, bundan dört ay önce 36 ay vade ile Şekerbank'tan 9 milyar 750 milyon liralık konut kredisi kullandı. Okurumuz 507 milyon liralık taksitlerini gününde öderken Şekerbank'tan bir bildirim aldı. Banka, 10 milyar civarındaki paranın tamamını peşin ya da bundan sonraki taksitlerin 755 milyon lira olarak ödenmesini istiyordu. Kenter, "Ben de uzun süreli sözleşme yaptığımızı bunun da eski uygulamayı aynen devam ettirdiğini söyledim. Bunun üzerine banka yetkilileri 10 milyar liranın tahsili için icra yoluna gideceklerini bildirdiler. Banka şu an benden 10 milyar lira istiyor; yaptırğım 2 milyar liranın üzerine de yatıyor." diyor. Anlayacağınız banka, "10 milyar lirayı bul ve öde" diyor. Şekerbank'ın aynı uygulaması İsmail Aladağ'ı da güç duruma düşürdü. Okurumuz, oğluna ev alabilmek için bankadan yüzde 3,5 faiz oranı ile konut kredisi kullandı. Şekerbank, sözleşmenin 12. maddesine göre kredinin tamamını peşin isteyince Aladağ, isyan bayrağını çekti. Gördüğünüz gibi bankaların sözleşme oyunları milleti canından bezdiriyor. Ama artık tüketici de "yoğurdu üfleyerek yeme" dönemine çoktan girmeli.

Tüketici kredileri için yasanın hükmü

4077 Sayılı Tüketici Yasası'nın onuncu maddesine göre, taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları, sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemiyor. Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir mal veya hizmeti satın almak amacıyla tüketici kredisi almak için başvurmaları durumunda banka veya finans kuruluşları ile tüketiciler arasında yazılı bir sözleşmenin yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının da tüketiciye verilmesi zorunlu.
Yasaya göre bankaların sözleşmelerinde bulunması gereken şartlar,
a) Faizin uygulandığı yıllık oran,
b) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği ödeme planı,
c) Tüketici kredisi tutarı,
d) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
e) İstenecek teminatlar,
f) Gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar.