Hukuk çağrısı

Af Örgütü Fransa'nın Cezayir'de katliam yaptığının itiraf edilmesinin ardından Uluslararası Af Örgütü, Paris'e hukuki yükümlülüklerini yerine getirmesi çağrısında bulundu.

Uluslararası Af Örgütü, Fransız General Paul Ausaresses'in, yazdığı kitapta Fransız ordusunun Cezayir'de işlediği katliamları açıkça itiraf etmesinin ardından, Fransa'ya 'hukuki yükümlülüklerini yerine getirmesi' çağrısında bulundu.

Örgütün Londra'da yayımlanan bildirisinde, Cezayir'deki katliamları ve işkenceleri yapanların yargılanması gerektiği belirtilerek, 'Fransa, Cezayir'deki olanlarla ilgili üzerine düşen hukuki yükümlülüklerini yerine getirmeli ve suçluları adalet önüne çıkarmalıdır.' denildi. Fransa Adalet Bakanı Marylise Lebranchu kitaptaki iddialar karşısında 'dehşete' kapıldığını belirtirken, Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ise General'e verilen 'Legion d'Honneur' liyakat nişanının askıya alınmasını ve askeri disiplin suçu verilmesi gerektiğini söyledi.

Tüyleri ürpermiş!

Chirac, yazılı açıklamasında, General'in Cezayir'deki işkenceler konusundaki açıklamalarından 'tüylerinin ürperdiğini' belirterek, 'Cezayir Savaşı sırasında yapılan kötü muameleleri, işkenceleri, insanların sorgusuz sualsiz katledilmelerini ve cinayetleri kınıyorum. Hiçbir şey bu yapılanları haklı çıkarmaz.' dedi. Chirac, açıklamasında, General'e verilen liyakat nişanı Legion d'Honneur'ün askıya alınmasını talep ettiğini, bunun yanı sıra Savunma Bakanlığı'ndan General'e disiplin cezaları verilmesini istediğini belirtti.

Fransız Komünist Partisi'ne üye parlamenterler de Cezayir'de işlenen katliamlarla ilgili olarak Meclis araştırma komisyonu kurulması yolunda daha önce ortaya attıkları teklifi yinelediler. Komünist Parti, kasım ayında da yine Cezayir'deki katliamlarla ilgili soruşturma komisyonu kurulması yolunda bir öneri getirmiş, ancak Başbakan Lionel Jospin'in, 'Tarihi konuları, tarihçilere bırakalım.' açıklamasından sonra Meclis'te bu teklif kabul edilmemişti. Fransız basınında çıkan haberlere göre, Meclis'in çoğunluğu araştırma komisyonu kurulması yolundaki bu teklife yine sıcak bakmıyor.

İktidar emretti

Le Monde gazetesi, 83 yaşındaki Fransız General Ausaresses'in, bazen kendisinin emir verdiği, bazen de bizzat tanık olduğu Fransız ordusunun Cezayir'de yaptığı katliam, işkence ve yargısız infazlara, 'Özel Servisler, Cezayir 1955–1957' ismini verdiği kitapta geniş yer verdiğini yazmıştı.

Haberde, Cezayir'e 1955'de giden generalin, Fransız polisinin o tarihlerde de sistemli işkence yaptığını, işkence ve cinayetlerin, siyasi iktidarın emirleri ve bilgisi dahilinde yapıldığını yazdığı belirtilmişti. Kitapta, işlenen cinayetlerle ilgili olarak pişmanlık duyduğunu belirtmeyen general, işlenen suçlarla ilgili olarak Sosyalist Parti'yi ve özellikle de o dönemde Adalet Bakanı olan eski Cumhurbaşkanı François Mitterrand'ı suçlamıştı. Paris / Londra

Washington BM'ye kırgın

ABD Dışişleri Bakanlığı, ülkesinin BM İnsan Hakları Komisyonu'ndaki sandalyesini yitirmesinden sonra bu komisyonun gücünün azalacağını savundu.

Bakanlık sözcüsü Susan Pittman, 'Bu gelişmeden dolayı düş kırıklığına uğradık, halen bu komisyonun, insan haklarıyla ilgili konuların görüşüldüğü önemli bir forum olduğunu düşünüyoruz. Ancak, ABD'nin yokluğuyla bu komisyon eski gücünde olmayacaktır.' dedi. Washington

İngiltere AİHM'de mahkum

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kuzey İrlanda'da 1982–1992 yılları arasında 14 kişinin güvenlik güçleri tarafından öldürmesiyle ilgili davada İngiltere'yi tazminat ödemeye mahkum etti.

Aralarında 8 İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) militanının da bulunduğu öldürülen kişilerin aileleri tarafından açılan davayla ilgili kararını açıklayan mahkeme, İngiltere'yi adli soruşturmayı gerektiği biçimde yapmamakla suçladı. Londra

Gündem; füzeler

ABD'nin füze savunma sistemi kurma planlarıyla ilgili tartışmalar dinmiyor. Moskova ile Pekin yönetimlerinin muhalefetleri sürüyor.

ABD Başkanı George Bush'un Ulusal Füze Savunma Sistemi (NMD) oluşturma konusundaki çıkışlarını ve buna paralel olarak 1972 tarihli Anti Balistik Füze Antlaşması'nın (ABM) antlaşması üzerinde patlak veren tartışmalar devam ediyor. Rusya ile ABD'nin ABM konusundaki tartışması devam ederken, Uzak Doğu'da da Kuzey Kore'nin füze denemeleriyle ilgili yürürlükteki moratoryumu 2003 yılına kadar uzatma kararının sevinci yaşanıyor.

Rus İnterfaks ajansına demeç veren ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, 1972 tarihli ABM antlaşmasının kapsamındaki anti balistik füzelerin sınırlandırılması sorunu dahil olmak üzere, stratejik silahsızlanma konularında Rusya ile diyalog halinde olacaklarını söyledi.

Ortak yöntem teklifi

Dün konu ile ilgili açıklamada bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, Bush'un son açıklamaları konusunda, ''Uluslararası güvenlik sistemi tahrip edilmemeli. Daha da geliştirilmesi için ortak adımlar atılmalı.'' dedi. Putin, Bush'un ''dünya değişiyor ve yeni tehditler beliriyor'' şeklindeki sözlerine katılmamamın mümkün olmadığını kaydederken, ''Bu tehditleri birlikte ele almalı, bu tehditlere üzerinde iyi düşünülmüş ortak yöntemlerle birlikte karşı koymalıyız.'' dedi.

Çin de ABD'nin füze savunma sistemi kurma planına tepki göstermeye devam ediyor. İngilizce yayınlanan resmi China Daily gazetesinin yorumunda, ''Amerikan füze kalkanı tehlikeli bir plan'' başlığı kullanıldı.

G.Kore-ABD memnun

Bu arada, Güney Kore Devlet Başkanı Kim Dae-Jung, K. Kore'nin füze denemeleriyle ilgili yürürlükteki moratoryumu 2003'e kadar uzatma kararından memnun oldu. Kim, AB heyeti başkanı İsveç Başbakanı Göran Persson ile düzenlediği basın toplantısında, ''K. Kore'den uzatma sözünü almak, beklediğimizden daha büyük bir başarı. '' dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili ise, ''K. Kore lideri Kim Jong-il, füze moratoryumunun 2003 yılına kadar yürürlükte kalacağını açıklamışsa, böyle bir açıklamadan memnun olacaklarını'' söyledi.

Öte yandan, K. Kore yönetiminin, füze denemeleri alanında moratoryum yükümlülüğüne rağmen füze satışına devam edeceği bildirildi. Dış Haberler Servisi

Moskova ile Erivan arasında imalı tatbikat

Rusya, Ermenistan'ın Türkiye sınırında bu ülke ile birlikte ortak hava savunma tatbikatlarına başlarken, bunun aynı zamanda, ABD Başkanı George Bush'un füze savunma sistemine ilişkin son açıklamaları ışığında "daha da büyük bir anlam kazandığı" görüşünü dile getirdi.

Ermenistan'ın hava savunma güçleri ve Rusya'nın Ermenistan'daki 102 No'lu üssüne bağlı birlikler, ortak operasyonel hava savunma tatbikatlarına başladı.

Tatbikat dolayısıyla Gümrü kentinde dün düzenlenen törende konuşan Rusya Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Anatoli Kornukov, ''Sınırların ortak korunmasının önemi, özellikle de ABD liderliğinin son açıklamaları ışığında daha da büyük anlam kazanmaktadır.'' dedi.

ABD ve müttefiklerinin hava savunma sistemine karşı kendilerinin BDT çerçevesinde geliştirdikleri önlemlere değinen Kornukov, '' Böyle bir dönemde bugün, Ermenistan, Belarus ve Kazakistan hava savunma güçlerinin, BDT ortak hava savunma sistemi çerçevesinde sınırlarını ortak korumaya yönelik görevler ifa etmeleri çok doğal.'' şeklinde konuştu.

S-300'ler tamam

Orgeneral Anatoli Kornukov, konuşmasında, Rusya'nın gelecekte Ermenistan ile hava savunma alanındaki askeri işbirliğini ''daha yeni yöntem ve şekillerde'' daha da pekiştireceğini belirtti. Rusya Hava Kuvvetleri Komutanı Anatoli Kornukov, bu ülkedeki güçlerinin S–300V tipi füzelerle takviye edildiklerini, 240 km yarıçapındaki bir bölgeyi tarayan bu birliklerin ''yakında yeni silahlar da alabileceklerini'' ifade etti. Erivan

Rusya stratejik ortak

Rusya'ya resmi bir ziyarette bulunan Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov, Rusya'nın Orta Asya'daki çıkarlarına tamamıyla saygı duyduklarını söyledi. Kremlin'de Rusya Devlet başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelen Kerimov, Rusya ile ilişkilerin Özbekistan için 'belirleyici anlama' sahip olduğunu belirtti.

Kerimov, ''Biz Rusya'yı yalnızca güvenliğimizin garantörü olarak değil, aynı zamanda bizim stratejik bir ortağımız olarak görüyoruz.'' dedi. Orta Asya'daki istikrar ve güvenliğin büyük ölçüde iki ülke ilişkilerine bağlı olduğunu ifade eden Kerimov, ''Biz Rusya'nın Orta Asya'daki çıkarlarına tamamıyla saygı duyuyoruz.'' şeklinde konuştu. Özbekistan'ın Rusya'dan uzaklaşmadığı da söyleyen Kerimov'a göre bunun aksini düşüneneler, iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğini göremiyor.

İlişkiler tatmin edici

Vladimir Putin ise görüşmede, iki ülkenin askeri teknik ilişkilerinin gözlenmesi için özel bir grup kurulmasını teklif etti. İki ülkenin ticari ve ekonomik ilişkilerinin memnuniyet verici olduğunu, dış politika ve askeri-siyasi alandaki işbirliğinin tatmin edici boyutta bulunduğunu kaydeden Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 3 milyar dolara ulaştığını kaydetti. Devlet Başkanı Putin ayrıca, Orta Asya'da son yıllarda baş gösteren terör olayları konusunda da hazırlıklı olmak gerektiğini belirtti. Öte yandan, Özbek liderin ziyaretiyle ilgili olarak İzvestiya gazetesinde yer alan bir yorumda, Kerimov'un son üç yıl içinde karşılıksız, üst üste iki kez Moskova'ya resmi ziyarette bulunduğu, bunun diplomatik gelenekleri yıkan bir durum olmasına karşın, ''çok da dostça bir adım'' olduğu ifade edildi. Mirza Çetinkaya / Moskova

Hatemi gönülsüz

İran Devlet Başkanı Muhammed Hatemi, haziran seçiminde yeniden aday olmak için başvuruda bulundu.

57 yaşındaki reformcu Hatemi, 8 Haziran'da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi için adaylık başvurusunu dün sabah İçişleri Bakanlığı'na yaptı. Yeniden adaylığı ile ilgili konuşan Hatemi, ''Adaylığım konusunda kararsızlığım ve şüphelerim gündeme getirildi. Bu doğrudur. Şüphe ve kaygılarımın nedeni, devrimin ve ülkemizin geleceğidir. Hala da kaygılıyım. Ülkeye ve halka cumhurbaşkanlığından başka bir görevde hizmet etmeyi yeğlerdim.'' dedi.

Hatemi, ''dinsel demokrasi'' hedefine ulaşabilmek için katedilmesi gereken uzun bir yol olduğunu belirtti ve ''Ülkemizde dini demokrasi olursa toplumumuz korunup kollanacaktır. Bizde eksik bir halka var, halkla iktidar birbirinden kopuk.'' şeklinde konuştu. Hatemi, ''Devrimci, bu eksiği gidermeye çalışmalı. Rejimimizin cumhuriyetçi karakterine bu yolla hizmet edebiliriz.'' dedi. Tahran

Ecevit programı anlattı

Başbakan Bülent Ecevit, İspanya'daki resmi temasları çerçevesinde dün Kral Juan Carlos tarafından kabul edildi.

Daha sonra Türk–İspanya İş Forumu toplantısına katılan Ecevit, İspanyol işadamlarına Türkiye'nin ekonomik dengelerini yeniden kurmak amacıyla hazırlanan programı ve çıkarılan yasaları anlatarak, Türkiye'de yatırım yapmaya davet etti. Madrid

Çeçen eleştirisi

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, Çeçenistan konusunda Rusya'ya eleştiriler yöneltti.

İnterfaks ajansına demeç veren Powell, ''Çeçenistan ile ilgili sürekli olarak kayıplar, yargılamadan idam infazları, işkence, keyfi gözaltı ve fidye için adam kaçırmayla ilgili raporlar geliyor.'' dedi. Powell, Rusya'nın insan hakları ihlallerinden sorumlu olanlara karşı kararlı olacağını göstermesi gerektiğini vurguladı. Moskova

Rapor sunuldu

Ortadoğu'da şiddet olaylarını araştıran komisyon tarafından hazırlanan raporun İsrail ve Filistin taraflarına resmen sunulduğu bildirildi.

Amerikalı eski senatör George Mitchell başkanlığındaki uluslararası araştırma komisyonu tarafından hazırlanan rapor, 28 Eylül'de başlayan ve bugüne kadar çoğu Filistinli 500'den fazla kişinin canına mal olan şiddet olaylarının nedeni açıklıyor. Ramallah

Şiddetli çatışma

Makedonya'da önceki gün başlayan askeri operasyonlar giderek şiddetleniyor.

Kumanova ile Üsküp arasındaki Vaksince ile Supçanse köylerinde Arnavut gruplara karşı yapılan operasyonlara piyade birlikleri ve helikopterlerin katıldığı bildirildi. Makedonya hükümeti, bölgede yaşayan sivillerin bir an önce buraları terketmesini isterken, 6 sivilin hayatını kaybetiği kaydediliyor. Üsküp

Papa'ya sitem

Papa 2. Jean Paul, Yunanistan'ın başkenti Atina'da başpiskopos Hristodulos ile görüştü.

Görüşmede Kıbrıs konusuna değinen Hristodulos, Papa'nın ''Kıbrıs ile ilgili en küçük bir sempati beyanında bile bulunmamasını'' eleştirdi. Katolik Kilisesi'nin haçlı seferleri sırasındaki tavırlarını da eleştiren Hristodulos, bu konuda da Katoliklerden ''en küçük bir özür sözü dahi çıkmadığını'' ifade etti. Atina