Fikret ERTAN

Devran

Şin Bet başkanı fena konuşmamış

İsrail–Filistin ilişkileri, barış süreci, İntifada ve terörizm konularında liderler bugünlerde oldukça çok konuşuyorlar.

İsrail Dışişleri Bakanı Şimon Peres bu konuları Beyaz Saray'da Başkan W. Bush ile baş başa konuştuktan sonra, 'Barış süreci konusunda Başkan ile aynı fikirlere sahibiz; konuyu aynı şekilde görüyoruz.' derken Bush da Amerikan Yahudi Kongresi'nin yemeğinde konuşurken başkan olduktan hemen sonra yapılan ilk Milli Güvenlik Konseyi toplantısında katılanlara dış politikadaki en önemli önceliklerden birisinin İsrail'in emniyeti, güvenliği olduğunu belirttiğini söyledikten sonra, 'Terörizme karşı İsrail'i desteklemeye kararlıyız.' diyor.

Diğer yandan, Arafat şiddetin durması için elinden geleni yaptığını söylerken, İsrail Başbakanı Ariel Şaron da, 'Arafat terörizme karşı gerekeni yapmazsa, İsrail yapacaktır. Bu da olayların tırmanmasını önleyecek şekilde yapılacaktır. Çıkarlarımız gereği olaylar tırmanmamalıdır. Terörle mücadelemizde söyleyeceğimiz şeyler olacak; inkar edeceklerimiz de olacak ve bazı şeyler de ebediyete kadar sır kalacak' diye buyurmuş Ürdün Vadisi (Vadi–ül Arap)'ni ziyaret ederken.

Bu liderlerin dışında bugünlerde pek tanınmayan; ama son derece önemli birisi daha konuştu İsrail–Filistin ilişkileri, barış süreci, İntifada ve terörizm konularında: Ami Ayalon...

Bugün 55 yaşında olan Ami Ayalon İsrail'in ünlü ve müthiş iç güvenlik servisi Şin Bet'in eski başkanı. 1996 tarihinden başlayarak 4 yıl süreyle Şin Bet'i yönetti. Başbakan İzak Rabin'in bir fanatik tarafından dumdum kurşunuyla öldürülmesi sonrasında gereken tedbirleri önceden almadığı suçlamalarına ve şiddetli eleştirilere maruz kaldı. Başkanlıktan ayrıldıktan sonra Başbakan Ehud Barak ve Filistinli lider Arafat arasındaki mesaj trafiğini yönetti, bir tür postacılık yaptı.

Filistinlileri, Filistinli liderleri en iyi ve en yakından tanıyan sınırlı sayıdaki İsrailli yetkililerden birisi olan Ayalon geçen pazartesi geç saatlerde İsrail televizyonunun 2. kanalında gazeteci İlana Dayan'a konuştu ve bugüne kadar hemen hemen hiçbir İsrailli güvenlik yetkilisinin söylemediği şeyleri söyledi.

Normalde çok ketum birisi olan Ayalon önce Şin Bet'e başkalarının işkence diye nitelediği; ama kendisinin 'fiziki baskı' diye nitelediği soruşturma metotlarını kullanmasına izin verdiğini ve bunun hayat kurtarmak için yapılan meşru bir davranış, hareket olduğunu vurguladı.

Bugünkü Başbakan Ariel Şaron hakkında, 'İsraillilerin kendinin Şaron'un fikirlerini reddettiğini bilmesini istediğini; çünkü Şaron'un fikirlerinin, İsrail'in Filistinliler konusunda alternatiflerinin olmadığına inandıkları 1950'lere dayandığını söyledi ve ama bugün bu konuda İsrail'in bir alternatifinin olduğuna işaret etti.

Ayalon'a göre bu alternatif 1993 yılında Filistinliler ile varılan barış anlaşması ile ortaya çıkmış ya da doğmuş bulunan; ama Filistinlilerin Barak'tan umutlarını kesmeleriyle kaybolan bir alternatifti. Bu konuda da şöyle konuşuyor Ayalon:

'... Filistinliler bizim acımızı büyük ölçüde anlayamazken bizler de onların acısını hiç anlayamadık. Ben, bizlerin onların korkularını da anlamadığımıza inanıyorum. Biz sadece kendi korkularımızdan, denize atılmaktan söz ediyoruz; ama bütün Filistinlilerin Ürdün Nehri'nin öteki tarafına sürülmekten korktuklarını anlamıyoruz..

Bir Filistinli çocuğun; bir İsrailliye baktığında ne düşündüğünü, bir İsrailli askeri, bir İsrail yol kontrol noktasını, aşağılanmayı nasıl anlamlandırdığını anlayana kadar onların neler çektiğini, birlikte nereye gitmek istediğimizi bilemez, anlayamayız... Şiddet patladı; çünkü Filistinliler umutlarını kaybettiler. Şimdi onlar bize amacımıza (Filistin devleti) başka şekilde ulaşacağız, diyorlar. Onlar Filistin devleti kurma amaçlarından vazgeçmediler ve işte bu yüzden bizim onlara bu devleti vermekten başka yolumuz, tercihimiz yok... Biz güvenlik bakış açısından çok ama çok güçlüyüz ve ben sosyal açıdan da yanı başımızda bir Filistin devleti gerçeği ile yaşayabileceğimize inanmak istiyorum.'

Bugün hiç kimsenin nereye gittiği konusunda makul bir tahmin dahi yapamayacağı İsrail–Filistin ihtilafını işte böyle görüyor eski Şin Bet başkanı. Ben liderlerin aynı konudaki aynı, klişeleşmiş konuşmalarından bıktım ve işte bu yüzden bugün Ayalon'un kimsenin farkında olmadığı ilginç, gerçekçi, makul konuşmasından söz ettim. Ami Ayalon fena konuşmamış doğrusu...

@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @

Yazarımızın en son yazıları

17/ 04/ 2001... Sadece düşünüyor
18/ 04/ 2001... Bağımsızlığın 10. yılında
21/ 04/ 2001... Gazprom'da reform
22/ 04/ 2001... Putin, Kilise ve Patrik...
24/ 04/ 2001... Petrol mü koyu akacak, kan mı?
25/ 04/ 2001... Esrarengiz şirket: Itera
28/ 04/ 2001... Rus-Rum bağlantısı
29/ 04/ 2001... Gazprom ve Itera
01/ 05/ 2001... Amerika ve NMD
02/ 05/ 2001... 'Echelon muamması'