Fikret ERTAN

Devran

Amerika nasıl dinliyor?

Birkaç gün önce bir gazete mahkeme kararı olmaksızın kanunsuz bir şekilde dinlenen telefonlarla ilgili, 'Telekulak skandalı' denen bir eski skandalı yeniden ele aldı, telefonları dinlenen 963 kişinin isimlerini yayınladı ve böylece kanunsuz telefon dinleme konusu yine gündeme gelmiş oldu bizde.

Telefon dinleme, bilgisayar yoluyla yapılan elektronik haberleşmeleri izleme sadece bizim gündemimizin bir meselesi değil elbette; başka ülkelerde de benzer meseleler zaman zaman gündeme geliyor ve tartışmalar yaşanıyor.

Telefon dinlemenin, bilgisayar yoluyla haberleşmeleri izlemenin en çok yapıldığı söylenen ülkelerden birisi malum Amerika; bu ülkede kısa adı FBI olan Federal Soruşturma Bürosu özel bir hakimler kurulu kararı ya da mahkemelerin verdikleri izinlerle hedef kişilerin telefonlarını gizlice, istediği kadar dinleyebiliyor, elektronik postalarını izleyebiliyor, bunların kayıtlara geçiriyor; üstelik isterse yine hedef kişilerin ev, büro gibi yerlerine gizlice girip, istediği işlemleri yapabiliyor.

FBI, bütün bunları 1978 yılında çıkarılan, kısa adı FISA olan Dış İstihbaratı İzleme Kanunu'na göre yapıyor. Bu kanun çıkarıldığında amaç FBI ve benzeri istihbarat teşkilatlarının o yıllarda yaptıkları kanunsuz dinlemeleri önlemek, başta FBI olmak üzere öteki istihbarat teşkilatlarının bu tür faaliyetlerini dizginlemekti; ama tabii kanun bunları yapmakla birlikte bu arada FBI ve benzeri teşkilatların kanuni dinleme imkanlarını genişletmiş, artırmış oldu sonuçta.

FISA hükümlerine göre, Amerikan Kongresi'nin kurduğu ve 5 özel hakimden meydana gelen gizli kurul FBI'ın dinleme ve izleme taleplerini inceliyor ve bunları sonuçlandırıyor. Washington'daki Adalet Bakanlığı'nda çalışan bu kurulun aldığı bütün kararlar gizli kalıyor ve bu kurul genelde ülkede bulunan yabancıları ya da bunlarla işbirliği yapan kişilerin telefonlarının dinlenmesine, elektronik haberleşmelerinin izlenmelerine izin veriyor.

Kurul, ayrıca FBI ajanlarına söz konusu hedef kişilerin evlerine, bürolarına gizlice girme, buralardaki mektupların, hatıratların, günlüklerin, notların kopyalarını almalarına, uygun görülen yerlere, aletlere dinleme böcekleri, aletleri yerleştirmelerine, şifre sistemlerini çalmalarına, bilgisayar yazılım ve donanımlarına izleme aletleri, yazılımları yüklemelerine de pekala izin verebiliyor.

FBI gerek gördüğünde bütün bunları kanunen yapabiliyor. Nitekim, Adalet Bakanlığı'nın Amerikan Kongresi'ne geçen hafta sunduğu özel rapordan FBI'ın geçen yıl özel hakimler kuruluna dinleme ya da evbüroya gizlice girme amacıyla 1005 resmî başvuruda bulunduğunu öğrenmiş bulunuyoruz. Amerikan Bilim Adamları Federasyonu(FAS) adlı gönüllü kuruluşun Kongre'den elde ettiği bu bilgi bize ayrıca Amerika'da dinleme ve izlemenin geçen yıla göre oldukça artmış olduğunu gösteriyor. 1999 yılında özel hakimler kuruluna yapılan resmî başvuru 866'da kalmıştı kayıtlarıma göre. Üstelik önceki yılki 866, geçen yılki 1005 resmî başvurunun tamamı da kurul tarafından kabul edilmiş, hiçbir başvuru da reddedilmemiş bulunuyor; bu ilginç hususu da bu arada zikretmiş olayım...

FBI, sadece telefon dinlemiyor, ev basmıyor; aynı zamanda interneti de çok iyi izliyor. İki yıl kadar önce geliştirdiği Carnivore ve Etherpeek kod adlı özel internet izleme sistemleriyle uyuşturucu ticareti, kara para aklama, şantaj, istihbarat gibi alanlarda şüphelendiği kişi ya da kuruluşların internet haberleşme ve işlemlerini yakından ve iyi izliyor. FBI, mesela 1999 Ekim ile 2000 Ağustos ayları arasında Carnivero'yu 13, Etherpeek'i de 11 defa kullanmış bulunuyor.

Carnivore denen sistem FBI'ın internet izlemede çok güvendiği, övündüğü bir sistem. FBI bunu ve öteki internet izleme sistemlerini daha da geliştirmek için 2002 yılı bütçesinden 13,5 milyon dolar talep etmiş bulunuyor halen. Carnivore'den ileride daha ayrıntılı söz etme vaadiyle 'Amerika'nın nasıl dinlediğini' bugünlük bu kadar anlatmış olayım.

Amerika iyi dinliyor, iyi...

@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @

Yazarımızın en son yazıları

21/ 04/ 2001... Gazprom'da reform
22/ 04/ 2001... Putin, Kilise ve Patrik...
24/ 04/ 2001... Petrol mü koyu akacak, kan mı?
25/ 04/ 2001... Esrarengiz şirket: Itera
28/ 04/ 2001... Rus-Rum bağlantısı
29/ 04/ 2001... Gazprom ve Itera
01/ 05/ 2001... Amerika ve NMD
02/ 05/ 2001... 'Echelon muamması'
05/ 05/ 2001... Şin Bet başkanı fena konuşmamış
06/ 05/ 2001... Mitchell Komisyonu'nun tespiti ve çağrısı