'Ülke ara dönemde'

DYP lideri Çiller: Türkiye, siyaset kurumunu bütünüyle devre dışı bırakmayı öngören yeni bir ara döneme girdi. Ancak bu defa patron içeride değildir. 10 milyar dolar geliyor diye 'aman ne isterlerse verelim' diyenler Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olduklarını yakında görecekler.

DYP Genel Başkanı Tansu Çiller, Türkiye'nin yeni bir ara döneme girdiğini savunarak, "Ancak bu seferki ara dönemin patronu içeride değildir. Dolayısıyla bu sefer ödeyeceğimiz bedel daha da ağır olacaktır." dedi.

Çiller, ABD'den döndükten sonraki ilk grup toplantısını dün gerçekleştirdi. Türkiye'nin dışarıdan 'ekonomisi ve yönetimi hasta olan bir ülke' görüntüsü çizdiğini anlatan Çiller, hükümetin gözünün 'uzaklardan gelecek 10 milyar dolar borçtan başka bir şeyi görmediğini' söyledi. 'Hükümet yönetemedi, bırakın dışarısı yönetsin' anlayışının ülkeye hakim olmaya başladığını vurgulayan Çiller, Türkiye'nin 10 milyar dolarlık kelepir bir ülke olmadığını belirtti.

'Dimyat'a giderken...'

Kemal Derviş'in hükümeti telekonferans yöntemiyle yönetmeye çalıştığını iddia eden DYP lideri Çiller, şöyle konuştu: "Okyanusun ötesinde hazırlanan kanun tekliflerinin Meclis'te virgülüne bile dokunulmasına izin verilmiyor. Bu krizden çıkış için başka bağımsız bir devlet gibi yönetilmekten başka cesaret göstermeyenler gaflet ve dalalet içindedirler. Hükümet, işgal yılları İstanbul hükümetlerinden farklı değildir. Ülke bir kaosla karşı karşıyadır. Yabancı bir iradeye umut bağlayanların sayısı artıyor.

Halktan destek almayan hiçbir gücün Türkiye'yi dönüştürmesine imkan yoktur. Ortaya konan senaryo 'halka rağmen halkı kurtarma' senaryosudur. Türkiye, siyaset kurumunu bütünüyle devre dışı bırakmayı öngören bunu da açıkça ifade eden yeni bir ara döneme girdi. Ancak bu seferki ara dönemin patronu içerde değildir. Dolayısıyla bu sefer ödeyeceğimiz bedel daha da ağır olacaktır. 10 milyar dolar geliyor diye 'aman ne isterlerse verelim, ne diyorlarsa yapalım' diyenler Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olduklarını yakında görecekler." ANKARA (Zaman)

FP'den MHP'ye kınama

'Ersümer önergesi oylanırken yolsuzlukla erkekçe mücadeleyi unuttular.'

FP Genel Başkan Yardımcısı Teoman Rıza Güneri, Enerji eski Bakanı Cumhur Ersümer hakkındaki soruşturma önergesinin reddedilmesinde MHP'nin gösterdiği tavrı kınadıklarını söyledi.

Güneri, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında, soruşturma önergesinin reddedilmesinin "Ersümer'in aklanması anlamına gelmeyeceğini" savundu. MHP'nin birçok yetkilisinin, "Ersümer hakkında soruşturma önergesi gelirse destek oluruz" yönünde açıklama yaptığını hatırlatan Güneri, şöyle konuştu: "Tam tersini yaptılar. Bu durumda zihinlere, kapalı kapılar ardında bazı oyunlar oynandığı yolunda düşünceler gelmektedir. MHP, seçimlerden önce (yolsuzlukların üzerine erkekçe gideceğiz) diyerek oy patlaması yapmıştır. Oysa şimdi görüyoruz ki halka verilen bu sözlerin tam tersine uygulamalar yapılmaktadır. Bunu yaparlarken de yüzleri kızarmıyor." Güneri, MHP'nin, "Ya Mesut Yılmaz hükümet kartını ortaya koyduğu için ya da ANAP'ın bazı MHP'li bakanlarla ilgili şaibelerin gündeme getirilmesi halinde tutumlarını gözden geçireceklerini söylemesi" üzerine tavır değiştirdiğini iddia etti.

Güneri, 'FP tam olarak oylamaya katılmadı. Recai Kutan da yoktu.' hatırlatması üzerine ise, "Genel Başkan, geçmişte enerji bakanlığı yaptığı için oylamaya nezaketinden dolayı katılmamışlardır." dedi. ANKARA

Gökçek, rezerv koydu: Yasak varsa ben yokum

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde oluşturulan "Erdemliler Hareketi'' konusunda rezervleri bulunduğunu açıkladı.

'Emanetçiye devredilecek bir siyasi hareket içinde yer almayacağını' belirten Gökçek, 'Erdoğan'ın yasaklılığı devam ederken bir parti kurması halinde, o partiye katılmayacağını' bildirdi.

Erdoğan'ın hareketinden ayrı olarak, FP içerisinde bazı milletvekilleri ile birlikte siyasi bir oluşum için çalıştıklarını anlatan Gökçek, şöyle konuştu: "Bugüne kadar 'emanetçilik' kavramına karşı çıktık. Bu hareket içerisinde yer almam elbette mümkün değil. Çünkü, birkaç ay sonra yerine bir emanetçi bırakmak zorunda kalacak. Son 15—20 gündür Erdoğan'ın liderliğindeki hareketin çalışmalarına katılmadım. Ancak, kendi çalışmalarım devam ediyor." ANKARA

TÜSİAD raporları yumuşadı

TÜSİAD'ın 1997 yılında Prof. Bülent Tanör'e hazırlattığı raporla geçtiğimiz pazartesi günü açıklanan çalışma karşılaştırıldığında patronların aradan geçen 4 yılda 'yumuşadığı' görülüyor. Tanör'ün raporundaki, 'Kürt sorunu' ve Genelkurmay'ın Milli Savunma Bakanlığı'na bağlanması son çalışmada yer almadı.

Türk Sanayici ve İş Adamları Derneği (TÜSİAD) tarafından Prof. Dr. Süheyl Batum'a hazırlatılan ve geçtiğimiz pazartesi günü açıklanan "Türkiye'de Demokratikleşme Perspektifleri ve AB Kopenhag Siyasal Kriterleri-Görüşler ve Öncelikler" başlıklı çalışma, TÜSİAD'ın demokratikleşme konusunda 4 yıl öncesinin gerisine düştüğünü gösterdi. TÜSİAD'ın 10 Ocak 1997 tarihinde, 'Türkiye'de Demokratikleşme Perspektifleri' adı atında Prof. Dr. Bülent Tanör'e hazırlattığı rapor, demokrasi ve sivil yapının önündeki engelleri daha net ifadelerle gözler önüne seriyordu.

Bülent Tanör'ün 183 sayfalık çalışmasında, 'Kürt Sorunu' alt başlıklarından birini kapsıyordu. Raporda, 12 Eylül uygulamaları, sıkıyönetim, Genelkurmay Başkanlığı, MGK, olağanüstü hal, işkence, yakalama—gözaltı, dinsel özgürlükler, düşünce suçları ve Kürt Sorunu gibi başlıklar altında demokrasinin önündeki engellere karşı çözüm yolları önerilmişti.

Söylemler yumuşadı

Aradan 4 yıl geçtikten sonra TÜSİAD tarafından yine bir öğretim üyesi olan Prof. Dr. Süheyl Batum'a hazırlatılan çalışma ise, daha öz bilgileri içeriyor. Türkiye'nin AB'ye uyum süreci için ele alması istenen siyasal reformlar 10 başlık altında toplanırken, siyasal partiler, seçim sistemi, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturmaları konularına özel önem verildi. İlk raporda geniş olarak yer alan demokrasi söylemleri ise, 'sonu gelmez tartışmalara yol açmamak' için yumuşatıldı. Mesela ilk raporda 'Kürt Sorunu' başlıklı özel bir bölüm bulunurken, yeni raporda bu konu 'Kültürel Yaşam ve Bireysel Özgürlükler' adı altında ele alındı.

İlk raporda Genelkurmay Başkanlığı'nın gelişmiş Batı demokrasilerinde olduğu gibi anayasal bir kurum olmaktan çıkartılarak Milli Savunma Bakanlığı'na bağlanması talep edilirken, son çalışmada MGK'daki asker üye sayısının Genelkurmay başkanı ile sınırlı tutulması yeterli görüldü.

'Aciliyete önem verdik'

Her iki raporu hazırlayan ekipte yer alan TÜSİAD'ın Siyasi Kriterler Çalışma Grubu Başkanı Can Paker, yeni çalışmanın Kopenhag Kriterleri esas alınarak hazırlandığını söyledi. Paker, "4 yıl önce söylediklerimizi Kopenhag Kriterleri ile kıyasladık ve herkesin anlayabileceği daha özet bir metin oluşturduk. Aciliyeti ve önemli olanlara çalışmada yer verdik." dedi.

ANAP'lı Bülent Akarcalı ise, TÜSİAD'ın hazırladığı raporlarla 'zenginlerin Ankara'yı yönetme isteğini' ortaya koyduğunu savundu. Akarcalı, "Siyasi partilerin olmadan demokrasi olmaz." uyarısında bulundu. (Mustafa Özge/ İSTANBUL (Zaman))

Anayasada çekinceli uzlaşma

TBMM Partilerarası Uzlaşma Komisyonu, Anayasa'nın 51 maddesinin değiştirilmesi konusunda uzlaşmaya vardı. Ancak parti temsilcileri, birçok maddeye çekince koydu.

Uzlaşma Komisyonu, dün TBMM Başkan Vekili Nejat Arseven başkanlığında toplanarak alt komisyonun hazırladığı metni görüştü. Arseven, toplantı sürerken yaptığı açıklamada, parti temsilcilerinin bazı maddelerine çekince koyduğu değişiklik metnini öncelikle liderlere sunacaklarını söyledi.

Şeffaflığı amaçladıkları için haziran sonuna kadar teklifi kamuoyunun tartışmasına açacaklarını kaydeden Arseven, tam uzlaşma sağlanamasa bile bir değişiklik paketinin ortaya konulacağını ifade etti. Hükümetin TBMM gündemine getirdiği yapısal reformların siyasal reformlarla desteklenmesi gerektiğini anlatan Arseven, "Bu teklif Türk siyasetinin, Meclis'inin eseri olacaktır." dedi.

Partilerin çekinceleri

Parti temsilcilerinin çekince koyduğu maddelerle ilgili görüş ayrılıkları Uzlaşma Komisyonu'nda aşılmaya çalışılacak. Alt komisyon, üzerinde değişiklik yapılması kararlaştırılan 51 maddenin yanı sıra hazırladığı bir raporu da Partilerarası Uzlaşma Komisyonu'na sundu. Raporda, MHP'nin "Cumhuriyetin nitelikleri, temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması, temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması, kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı, kişi hürriyeti ve güvenliği, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ve basın hürriyeti" ile ilgili maddelere çekince koyduğu bildirildi. 'Basın araçlarının korunması' maddesinde yapılacak değişiklik konusunda da DSP ve MHP'nin, maddenin aynen korunması görüşünde olduğu ifade edildi. FP, 'yasama dokunulmazlığı' ile ilgili maddeye itiraz ederken, DYP, cumhurbaşkanına ikinci defa seçilme imkanı getirilmesine karşı çıktı. Yükseköğretim kurumları ile ilgili 130, 131 ve 132. maddelerde yapılacak değişikliğin nasıl olması konusunda da uzlaşma sağlanamadı.

İşte sivil anayasa revizyonu

Anayasa'daki hak ve özgürlükler üzerindeki kısıtlamalar azaltılarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerine uyumlu hale getirilecek.

Anayasa dışına çıkarılması teklif edilen idam cezası Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde kanunla düzenlenecek.

'Devletin dili Türkçedir.' cümlesi, yerine 'Resmi dili Türkçedir.' ifadesi kullanılacak.

'Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti'nin önündeki yaptırımlar ve basındaki dil yasağı kaldırılacak.

Partilerin kapatılmasına Anayasa Mahkemesi üçte iki çoğunlukla karar verebilecek. Parti kapatılmasında 'odak' tanımı, değiştirilecek. Partilere, kapatma yanında devlet yardımından yoksun bırakma gibi yaptırımlar da uygulanacak.

Yasama dokunulmazlığını düzenleyen Anayasa'nın 83. maddesi, yeni baştan yazılacak.

118. madde değişikliği ile MGK bünyesine başbakan yardımcıları ile maliye ve adalet bakanlarının da eklenmesi öngörülüyor.

Geçici 15. madde değiştirilecek. Böylece, 12 Eylül döneminde çıkartılan yasalar ve KHK'ların Anayasa'ya aykırılığının iddia edilebilmesine imkan sağlanacak. ANKARA

'Böyle dolaşması yanlış' Bahçeli: Derviş mertçe çıksın

MHP lideri Devlet Bahçeli, Gaziantep'ten başlattığı Anadolu turu 'siyasete ilk adım' olarak yorumlanan Devlet Bakanı Kemal Derviş'e, 'siyaseti düşünüyorsa bunu mertçe yapmasını' önerdi.

Bahçeli, "Mevcut konumuyla, sahada dolaşması siyaseten doğru değil" dedi.

Alınan bilgilere göre, kurmaylarına son gelişmeleri değerlendiren Bahçeli, kendi kulvarlarında olmadığı için Derviş'i rakip olarak görmediklerini belirtti. Bahçeli, şöyle konuştu: "Ancak, siyaseti düşünüyorsa bunu açıkça ve mertçe yapmalı. Artık kararını verip, zeminini tayin etmeli. Kafasında hangi parti varsa oraya girsin. Hükümet içinde biri olarak, hükümet programına dayanarak sahada dolaşması doğru değildir. Kendisi de program da zarar görür."

'Ersümer'i aklamadık'

Cumhur Ersümer'le ilgili Meclis soruşturma önergesine de değinen Bahçeli, 'ret' oyu kullanmalarının 'aklama' manasına gelmediğini savundu. Yargı sürecinin beklenerek, konunun siyasallaştırılmaması gerektiğini anlatan Bahçeli, mahkemenin Meclis'e belge ve dosyaları göndermesi durumunda gereğini yapacaklarını ifade etti.

Bu arada, MHP lideri Bahçeli, 31 Mayıs—5 Haziran tarihleri arasında Almanya ve Fransa'ya özel bir ziyarette bulunacak. 31 Mayıs'ta tarifeli uçakla Frankfurt'a gidecek olan Bahçeli, Almanya'daki çalışmalarını tamamladıktan sonra Fransa'ya geçecek. Daha sonra tekrar Almanya'ya dönecek olan Bahçeli, 5 Haziran Salı günü Ankara'ya gelecek. ( Zekai Özçınar/ ANKARA (Zaman))

Tantan meselesi aile içinde çözülecek

ANAP Grup Başkan Vekili Beyhan Aslan, "İçişleri Bakanı Sadettin Tantan ile Mesut Yılmaz" hakkında basında yer alan haberleri değerlendirirken, ANAP'ın her meseleyi kendi içinde çözeceğini söyledi.

ANAP Başkanlık Divanı, dün Genel Başkan ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz başkanlığında toplandı. Toplantıdan önce gazetecilerin sorularını cevaplayan Aslan, şunları kaydetti: "Genel Başkan ile İçişleri Bakanı Tantan arasında bir görüş ayrılığı olsa bile bunu çözecek olan, sayın Genel Başkan'dır. ANAP'tan seçilmiş bir milletvekilidir sayın Tantan ve şu anda görevine devam ediyor. Genel Başkan'la olan meselesi ki, ben abartılı buluyorum olayı; ama aile içerisinde çözülecek bir olaydır." Aslan, İçişleri Bakanı Tantan'ın istifasının istenmesi ya da azledilmesi gibi bir durumun söz konusu olup olmayacağına ilişkin bir soru üzerine de, "Hayır, o konuyu ben bilmiyorum, yok öyle bir şey." dedi. ANKARA

Zirvede 2 yıl muhasebesi

Liderler iktidardaki icraatlarını masaya yatırdılar. Koalisyonu oluşturan partilerin genel başkanları, önümüzdeki günlerde ikinci yılını tamamlayacak olan 57. hükümetin bugüne kadarki icraatı, ekonomik konular ve öncelikli bazı yasa tasarılarını ele aldılar.

Başkanlık merkez binada dün yapılan toplantıya Başbakan Bülent Ecevit, MHP lideri Devlet Bahçeli, ANAP lideri Mesut Yılmaz ve Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan katıldı.

Partisinin Başkanlık Divanı toplantısının ardından, Rusya Yedinstvo Partisi'nin Genel Başkanı ve Duma Grup Başkanı Vladimir Pekhtin'i kabul eden ANAP lideri Mesut Yılmaz, daha sonra gazetecilerin liderler zirvesiyle ilgili sorularını cevapladı. Yılmaz, liderler zirvesinde kabinede revizyonun gündeme gelip gelmeyeceğine ilişkin bir soru üzerine, geçen hafta sonu yapılması planlanan toplantının önce pazartesi gününe daha sonra da bugüne (dün) ertelendiğini anlattı. Yılmaz, "Hükümet önümüzdeki hafta 2 yılını tamamlamış olacak. Bu dönem içerisindeki gelişmeleri değerlendireceğiz, alınması gereken tedbirler varsa, alacağız." dedi. ANKARA (Zaman)

Meclis Başkanı İzgi'ye eşinden plaket

TBMM Başkanı Ömer İzgi, Güreş Federasyonu Başkanı Osman Şansal ve Federasyon Asbaşkanı olan eşi Aysel İzgi ile birlikte Grekoromen Güreş Milli Takımı'ndaki sporcuları kabul etti.

İzgi, Avrupa şampiyonasında takım olarak birinci olan güreşçilere ikişer Cumhuriyet altını verdi. Aysel İzgi, TBMM Başkanı İzgi'ye, Türk güreşine yaptığı katkılar ve ziyaretin anısına şilt ve plaket verdi. Ömer İzgi, eşinin elinden aldığı plaket ve şilti makam odasının duvarına asacağını söyledi. İzgi çifti, sporcularla hatıra fotoğrafı da çektirdi. ANKARA

BBP lideri Muhsin Yazıcıoğlu: Hükümet diyet ödüyor

BBP lideri Muhsin Yazıcıoğlu, ekonomi ve siyasetin medya patronlarına bırakılmak istendiğini savunarak, "Hükümeti oluşturan partiler, millet yerine medya patronlarına verdikleri sözleri yerine getiriyorlar." dedi.

Yazıcıoğlu, partisinin Başkanlık Divanı toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Radyo ve Televizyon Yasa Tasarısı ile medya kuruluşlarına devlet ihalesine girme yasağının kaldırıldığına dikkati çekti.

Tasarıyla medyada tekelleşmenin önünün açıldığını belirten Yazıcıoğlu, şöyle konuştu: "Seçim öncesinde bunların iktidara gelmesine yardımcı olan bazı patronlara elbette diyet ödenecekti. Hükümeti oluşturan partiler, millete verdikleri sözler yerine, kapalı kapılar ardında medya patronlarına verdikleri sözleri yerine getiriyorlar. Türkiye'de siyaset, sermaye ve medya tarafından oluşturulan şeytan üçgeni daha da güçlendirilmek isteniyor." ANKARA

Kavi raporu beğenmedi

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Hüsamettin Kavi, TÜSİAD tarafından açıklanan demokratikleşme raporunu beğenmedi.

Anayasa değişikliği ile ilgili maddenin bulunmamasını yadırgadığını belirten Kavi, "Seçim Kanunu Anayasa'da belirtilmiştir. Demek ki Anayasa'da değişiklik yapılmadan bu önceliğin gerçekleşmesi mümkün değildir." dedi.

Kavi, Anadolu'daki sanayicilerin ve halkın önceliklerinin neler olduğunun belirlenmesinin de gereğine işaret etti. İstanbul(cha)

FP davasında ek rapor tamam

FP'nin kapatılması istemiyle açılan davada, raportör ek iddianameye karşı ek raporunu tamamladı. Ek rapor, Anayasa Mahkemesi üyelerine dağıtıldı.

Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Haşim Kılıç, FP'nin kapatılması istemiyle açılan davada, Raportör Mehmet Turhan'ın ek raporunu hazırladığını ve ek raporun Anayasa Mahkemesi üyelerine dağıtıldığını bildirdi.

Başkan Mustafa Bumin'in belirleyeceği bir günde görüşülecek olan davanın haziran ayı içinde sonuçlanması bekleniyor. Ankara (Zaman)

Erbakan'dan Anadolu çıkarması

Kapatılan RP'nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan, önümüzdeki günlerde bir dizi konferans için yurt içi gezilere çıkacak.

Erbakan, bu çerçevede 30 Mayıs'ta Elazığ Belediyesi'nin yaptırdığı bir iş merkezinin açılışını yapacak. Erbakan, burada ayrıca 'Türkiye'nin ekonomik durumu' ile ilgili bir konferans verecek.Balgat'taki evinde konferans hazırlıkları ile meşgul olan Erbakan'ın, milletvekillerinin ziyaret-lerine sınırlama getirdiği öğrenildi. Sadullah Özcan-Ankara (Zaman)