Ve Gümüşsuyu’ndaki adam...
Gümüşsuyu'ndaki adam kim?.. Pazardan beri en çok karşılaştığım soru oldu. Bütün kulis yazarları bakışlarını bu alana kaydırdılar. Sarı sayfalara bakıp, tabela ve ikametgah ismi açıklamak, yanlış adrese ulaştırır.
Peki, Sadettin Tantan niye bu ismi kullanma ihtiyacı hissetti?
Para, ekonominin direği durumunda. Paranın hareketi, ekonomiyi yönlendirir. Kapalı ve kayıtdışı ekonomide, paranın global seyri ekonominin en etkin gücü durumundaydı.
Düşünün... Diyelim ki, 1983 öncesi Almanya'dan makine alacaksınız. Peki bunun dövizini nasıl temin edeceksiniz? İstanbul'da bir yerlerde oturan birileri, yurtdışındaki kontak noktalarıyla haberleşip sizin adınıza döviz cinsinden ödemeyi yapıyor. Sizin Türkiye'deki kontak isme kucak dolusu paralarla ulaşmanız yetiyordu. Yani adamlar, online bankacılık gibi hizmet(!) ediyorlardı...
İşin kabaca hikayesi bu...
Gümüşsuyu ile birlikte anılan Edmund Safra, hayattayken iki defa Türkiye'ye geldi ve kimlerle bağlantı kurduğu biliniyor. Bu isim önemli... Haliyle para hareketi açısından. Fikret Ertan beyin yazılarında bu isimle ilgili çok geniş detaylar var.
Bir iki hatırlatma da bizden... Safra'nın öldürüldüğü dönemde, dünya finans çevreleri neyi tartışıyordu? IMF'den Rusya'ya verilen 50 milyar doların bir kısmının Rus mafyası tarafından "hortumlanması" operasyonunu. Batı medyası bunu kapak yapmıştı. Peki bu paralar nereye gitti? Haliyle "aklanma" mekanizmasına. Kim aracılığı ile?.. Şimdilik isim yok. Paranın aklanmaya gitmesiyle, Safra'nın öldürülmesi arasında bağ artık açık şekilde konuşuluyor. İşin ilginç tarafı bu, Kremlin Sarayı'na kadar uzuyor. Dahası petrol işine de...
Hal böyle olunca yorumlar da geniş olabiliyor...
Gümüşsuyu'na şöyle bakmak lazım.
Düyun-u umumiye ile başlayan süreçte Galata Bankerleri'nin merkezi Bankacılar Caddesi oldu. Etkinliğini uzun süre korudu. Bu dönemde, İstanbul'un en büyük ve şaşaalı binaları burada kuruldu.
1950'li yıllarla birlikte paranın merkezi Gümüşsuyu'na kaydı. Kastedilen ve zan altında kalan kişilerin iş veya konut adresleri Gümüşsuyu oldu. İlginçtir yine, dönemin en büyük ve görkemli binaları buraya kuruldu.
Bugün, bankaların Zincirlikuyu'ya dev binalar dikmesi gibi bir durum. O zamanın şaibe altındaki kişileri de parayla anılan kişilerdi, bugün ise bankaların sahipleri... Batan bankaların çoğu da Zincirlikuyu'da...
Araştırmalarımızda da ilginç isimler çıktı. Özel isim belirtmenin spekülasyon olduğunu düşüyorum. Mesela, bir siyasi liderin çocukluğunun burada geçmesi gibi. Babasının bu dünya ile bağlantısı olduğu iddia ediliyor. Yine para transferinde bir zamanlar ünlü isimlerin çoğu bu semtte oturmuş. Hatta içlerinde cumhurbaşkanı tarafından affedildiği söylenenler bile var. Hatta maruf Apikoğlu Sucukları'nın (önceki sahiplerinin) parasının yurtdışına transferini de aynı kişinin yaptığı hâlâ konuşuluyor.
Sadece döviz transferi değil, altın kaçakçılığının aktörleri de burada. Daha sonra bunların çoğu 70'li yıllarda bankerlik işine, 80'li yıllarda borsa aracı kurumu işine girdi. Bazılarının direkt bağlantısı var bu alemle, bazıları ise bir trende uyarak burada konumlandı.
Tantan, mali şube müdürü olduğu dönemdeki bilgilerini yeri geldiğinde çok iyi kullanıyor. Kullanırken, o günlerde kalmıyor... İçişleri Bakanlığı'ndaki pozisyonunu değerlendiriyor.
Zamanlama açısından da olayı düşünmek gerekiyor. Evet, zamanlama da bana göre yerinde. Öylesine söylenmiş veya bir semt kastedilmiş değil. İsim ve adres belli...
Olayları takip açısından sadece tepki verenleri değil, suskun kalanları da incelemek lazım.
Her şeye rağmen, Tantan ve ekibi belli sivil toplum kuruluşlarından hâlâ istenilen desteği almış görünmüyor... Aldığı anda, "ateş çemberi"nin daha da daraltılacağı ve ivmenin hızlanacağı söylenebilir.
f.turkel@zaman.com.tr
@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @
Yazarımızın en son yazıları
22/
03/
2001...
Niye cep telefonunuzu değiştirirsiniz?
29/
03/
2001...
Film karelerinde saklananlar...
05/
04/
2001...
Programın kadar konuş
12/
04/
2001...
İstanbul2008’in isim hakkı
19/
04/
2001...
Buyrun 4 milyar dolarlık kaynak
26/
04/
2001...
GSM’de neler oluyor?
03/
05/
2001...
Karışık işler...
10/
05/
2001...
Bankaların yurtdışı ayaklarına bakış
17/
05/
2001...
Barlad’ı bilir misiniz?
20/
05/
2001...
Gümüşsuyu'ndaki adam...
| 
