AGSP'de ilerleme yok

Budapeşte'de masaya yatırılan AGSP için ilerleme sağlanamadı. Taraflar sadece 'umut ve iyimserlik' vurgusuyla yetindiler.

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de yapılan NATO dışişleri bakanları toplantılarında, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) konusunda uzlaşma sağlanamamasına rağmen, tüm taraflar, 'ilerleme yönünde umut ve gelişme' olduğunu belirtiyor.

Türkiye'yi Dışişleri Bakanı İsmail Cem başkanlığında bir heyetin temsil ettiği toplantıların ana gündem maddelerini AGSP ve ABD tarafından ortaya atılan Ulusal Füze Savunma Sistemi oluşturdu.

AB'nin NATO birikimlerine güvenli erişiminin hangi çerçevede ya da hangi şartlarda ve hangi usullerle yapılacağı, Türkiye ile AB üyesi ülkeler arasında tam olarak belirlenemedi. AB üyesi ülkeler, erişim konusunda Aralık 2000'de yaptığı Nice Zirvesi'nde belirlenen ilkelerin kabul edilmesinde ısrarcı davranırken, Türkiye Nisan 1999'da yapılan Washington'da yapılan NATO zirvesinde belirlenen ilkeler doğrultusunda ilerlenmesi gerektiğini vurguluyor.

İyimser gelişmeler

Washington zirvesinde, erişimin Kuzey Atlantik Konseyi'nin her talep için ayrı kararına tabi olacağı belirtilmişti. Bu da oybirliğiyle işleyen NATO'nun her bir AB talebini ayrı ayrı değerlendireceği anlamına geliyor. AB, her ayrı durum için ayrı oylama yapılması fikrine sıcak bakmıyor. Türkiye ayrıca, NATO'nun belirlediği 16 muhtemel kriz merkezinden 13'ünün Türkiye'ye çok yakın olduğunun altını çiziyor ve AB yönetimindeki operasyonlara Türkiye'nin katılımı konusunda kendisini tatmin edecek bir model oluşturulmasını talep ediyor.

NATO Genel Sekreteri George Robertson, AGSP konusunda Türkiye ile ilgili iyimser gelişmeler olduğunu söyledi. Toplantının ikinci gününde konuşan Robertson, 'Şu aşamada resmi düzeyde bir sonuç yok; ancak, yakın tarihte sonuca varılacak ilerlemeler kaydedileceğini umuyorum.' dedi.

NMD tartışması

Bu arada, Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov, ükesinin ABD ile 'füze kalkanı projesi kapsamında Washington'un yaptığı kurlara maruz kaldığı' yönündeki iddiaları bütünüyle yalanladı. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell ile görüşen İvanov, 'Şunu kesinlikle belirtirim ki, (ABD'nin füze kalkanı projesini Rusya'nın muhalefetini kırıp yürürlüğe koyabilmesi için) hiçbir öneri–görüşme yapılmamıştır.' dedi. Budapeşte

İşbirliğini destekleriz

Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Türkiye'nin Balkanlar'da işbirliği kavramının geliştirilmesi çabalarına verdiği desteği sürdürdüğünü bildirdi.

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de yapılan NATO Dışişleri Bakanları İlkbahar Toplantısı'nın dünkü bölümünde, Avrupa–Atlantik bölgesinde güvenliğin bölgesel işbirliği yoluyla güçlendirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunuldu.

Cem, toplantıların dünkü bölümünde yaptığı konuşmalarda, Balkanlar'da pratikte işbirliğinin yürüdüğünü, kağıda dökülecek çalışmaların en kısa sürede tamamlanması gerektiğini belirtti. Türkiye'nin işbirliği kavramının geliştirilmesi çabalarına verdiği desteği sürdürdüğünü anlatan Cem, NATO üyeleriyle üye olmayanlar arasında ayrımcılık yapılmaması gerektiğini kaydetti. Budapeşte

Soydaşta oy heyecanı

Kayıtlar sürüyor Bulgaristan'da 17 Haziran'da yapılacak seçimlerde oy kullanacak olan Türkiye'deki Bulgaristan Türklerinin kayıt işlemleri sürüyor. En büyük sıkıntı ise sandık sayısının azlığı.

Bulgaristan'da 17 Haziran'da yapılacak genel seçimler için geri sayım başlarken, seçimlerde oy kullanma hakkı bulunan Türkiye'deki Bulgaristan Türklerinin de kayıt işlemleri sürüyor. Bulgaristan vatandaşı Türklerin parlamentoda temsili ve yönetimde söz hakkı sahibi olması açısından önem arz eden seçimlere Türkiye'de yaşayan Bulgaristan Türklerinden de yoğun ilgi var. Türkiye'deki 350-400 bin Bulgaristan Türkü'nün seçimlerde oy kullanabilmeleri için kayıt işlemleri 3 Haziran'da sona eriyor.

Konu ile ilgili olarak görüş bildiren Bulgaristan Türkleri, oy kullanmak için kayıt olmanın yeterli olmadığına dikkat çekerek, asıl önemli sorunun oy kullanma işleminin sadece Ankara'daki Bulgaristan Büyükelçiliği ile İstanbul ve Edirne'deki Bulgaristan konsolosluklarıyla sınırlı olmasını gösterdiler.

Yüz binlerle ifade edilen seçmenlerin sadece üç merkezde oy kullanmasının imkansız olduğunu ve bunun 1997'deki seçimlerde açıkça görüldüğünü ifade eden vatandaşlar, Bulgaristan Türklerinin yoğun olarak yaşadığı Bursa, İzmir, Gebze, Çorlu gibi şehirler ile İstanbul'da yoğun olarak yaşadıkları Avcılar, Gaziosmanpaşa, İkitelli, Yenibosna, Bağcılar ve Güneşli bölgelerinde oy kullanabilmeleri için merkezler oluşturulmasını istediler.

Potansiyel büyük

Türkiye'deki Bulgaristan Türklerinin seçime iştirak etmesi durumunda, 240 sandalyeli Bulgaristan Meclisi'ne 35 Türk milletvekili girebileceği belirtilirken, süresi geçmiş Bulgaristan pasaportuna sahip vatandaşlara oy kullanma hakkının verilmemesi ise diğer önemli bir sorun. Bu kişilerin yaklaşık yüzde 30–35 gibi bir oranı içerdiği; ancak asıl sorunun, söz konusu pasaportların değiştirilmesi işlemlerinin 9 aya kadar uzayan anormal bir sürede gerçekleştirilmesi olduğu kaydediliyor.

Bulgaristan'daki Türklerin temsilcisi konumundaki Hak ve Özgürlükler Hareketi'nin (HÖH) önemli bir başarı kazanarak koalisyon ortağı olması beklenen seçimler öncesi Türkiye'deki Bulgaristan diplomatik temsilciliklerinin seçimle ilgili duyuruyu 27 Mayıs'ta yapması da tepkiyle karşılandı. Duyurunun en az 15 Mayıs'ta yapılması gerektiği belirtildi. Celil Sağır / İstanbul

Kayıt süresi daralıyor

Bulgaristan'da 17 Haziran'da yapılacak seçimlerde oy kullanacak olan Türkiye'deki Bulgaristan Türklerinin kayıt olmaları için süre daralıyor.

Konu ile ilgili olarak Bulgaristan diplomatik temsilciliklerinden yapılan duyuruya göre, Türkiye'deki Bulgar vatandaşları, Ankara'daki büyükelçilik dahil, İstanbul ve Edirne'deki konsolosluklarda oy kullanabilecekler. Duyuruda ayrıca, oy kullanmak isteyen Türkiye'deki bütün Bulgar vatandaşları, seçmen listelerinin hazırlanmasıyla ilgili olarak, 3 Haziran'a kadar, Türkiye'deki Bulgaristan diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerine bizzat ya da yazıyla, telefonla, faksla veya ''bulgconsul@superonline.com'' e-mail adresiyle, kendilerine ait kimlik bilgileri, hamil oldukları pasaport bilgileri, tek vatandaş sicil numarası ve seçimlerin yapılacağı tarihe kadarki ikâmetgâh adreslerini bildirmeleri gerektiği ifade ediliyor. Nedim Yalçın / Ankara

'Çatışma dursun'

Makedonya'daki çatışmaların, camilerin de hedef alındığı bir yok etme politikasına dönüştüğü belirtilerek, yeni bir Bosna ve Kosova yaşanmaması için Türkiye'ye devreye girmesi çağrısında bulunuldu.

Türk-Arnavut Kardeşliği Derneği tarafından dün İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında konuşan dernek başkanı Halil Metin, bölgeden son gelen haberlere binlerce kişinin Lipkova'da sıkışmış bir vaziyette açlık ve ölümle yüzyüze yaşadığını ifade etti. Arnavut ve Türklerin 1974 anayasasında yer alan kurucu üye statüsünün geri verilmesi gerektiğini dile getiren Metin, kamu sektöründe de nüfus oranında istihdam sağlanmasını istedi. İstanbul (Zaman)

Washington'ın AGSK çabası

Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği'nin (AGSK) NATO imkanlarını kullanmasına karşı çıkan Türkiye'yi ikna için ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı James Dobbins ile İngiltere Dışişleri Siyasi Direktörü Parry'nin geçtiğimiz hafta sonu Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle bir görüşme yaptıkları ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Diriöz, 'Dobbins ve Parry, AGSK sürecinde halihazırda içinde bulunulan durum hakkında ülkemizle istişarelerde bulunmak üzere geçtiğimiz pazar günü Türkiye'yi ziyaret etmişlerdir.' dedi.

Dışişleri Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili ise Türkiye'nin bu tür baskılarla vazgeçmeyecek kadar AGSK konusunda ciddi kaygıları bulunduğunu belirterek, 'Biz ileride Kıbrıs'ta olsun, Balkanlar ve Kuzey Irak'ta yaşanabilecek kriz müdahalelerinde Avrupa ordularıyla karşı karşıya gelmemek için çaba sarf ediyoruz.' dedi.

Salih Boztaş / Ankara

Piri Reis için kargaşa...

Atina'da yayımlanan Kathimerini gazetesi, Türkiye'nin 24 Mayıs'ta Yunanistan'a Atina'ya bir nota göndererek, Piri Reis'in 4–28 Haziran tarihleri arasında Ege'de olacağını bildirdiğini iddia etti.

Yunanistan Hükümet Sözcüsü Dimitri Reppas ise, Dışişleri Bakanı Cem'in Yunanistan Dışişleri Bakanı Papandreu'ya Piri Reis araştırma gemisinin Ege'ye çıkmayacağı yolunda teminat verdiğini açıkladı. Gelişmeler üzerine açıklamada bulunan Türk Dışişleri Bakanlığı ise Yunanistan'a herhangi bir teminat verilmesinin ya da taahhüt altına girilmesinin sözkonusu olmadığını bildirdi. Atina / Ankara

Arafat'a baskı

Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat, Kopenhag'da AB Dönem Başkanı İsveç Başbakanı Göran Persson ve Danimarka Başbakanı Poul Nyrup Rasmussen ile Filistin-İsrail sorununu görüştü.

Persson ve Rasmussen, Arafat'tan şiddetin durdurulmasını isterken, Filistin lideri Yaser Arafat, AB'nin bölgede aktif rol oynamasını talep etti. Hasan Cücük / Kopenhag

Meclis baskını

Endonezya Devlet Başkanı Abdurrahman Vahid yanlısı göstericiler, Vahid'in görevden alınması sürecinin başlatılmasıyla ilgili oturumun yapıldığı meclisin bahçesine girdiler.

Vahid yanlıları, polisin caddelerin boşaltılması için yerel saatle 18.00'e kadar süre tanımasının ardından, Meclis'ten ayrılmaya karar vererek bahçeyi boşalttılar. Cakarta