Stratejik ürün: Soya

Geçtiğimiz günlerde STV anahaber bültenlerinde, soya bitkisine yer verildi. Dikkatimi çeken bu konuyu araştırdım. Soyayla ilgili geniş çalışmalar yapılmış. En güzel çalışmalardan birisini de Aksiyon Dergisi, 179'uncu sayısında soya fasülyesini kapak konusu yaparak sergilemiş. Araştırmalar sonucu soyanın ekmekten petrole 300'den fazla ürün üretiminde kullanıldığını öğrenmek beni de heyecanlandırdı. Ancak ekonomik ve besin değeri yüksek bu ürün Türkiye'de maalesef unutulmuş. Çünkü Türkiye, iklim ve ekim alanlarının uygun olmasına karşın ihtiyacının tamamına yakınını yurtdışından karşılıyor ve Türkiye'de elle tutulur miktarda sadece Çukurova bölgesinde (30–40 bin ton civarında) yetiştiriliyor. Bu üretim ise yıllık 1 milyon 300 bin ton olan ihtiyacın yanında sönük kalıyor. Buna karşın pazarın yüzde 70'ini elinde bulunduran Amerika, Türkiye'de bir dernek kurmuş. Amerikan Soya Federasyonu da soya ile ilgili her türlü bilginin yer aldığı Türkçe bir kitapçık hazırlayarak isteyene dernek aracılığı ile ücretsiz gönderiyor.
Nerelerde kullanılıyor?
Türkiye'de ağırlıklı olarak yem ve gıda sanayiinde kullanılan soyanın dünyada geniş bir kullanım alanı söz konusu. Soya, unu, küspesi, rafine edilmiş ve edilmemiş şekli ile bazı kullanım alanları: Yiyecek sektöründe; pasta-ekmek yapımı, hamur işleri, mamalar, hastalar için özel gıdalar, küçük–büyükbaş hayvan ve balık yemleri, sosis, meşrubat, soya sütü, şekerlemeler, çikolatada. Endüstride ise; kaplama, yapıştırıcı, kontraplak, karton, muşamba yapımı, böcek öldürücü ilaçlar, kumaş boyaları, sunî tahta, vitamin, ilaç, kâğıt kaplama, yangın söndürücü, kâğıt, macun, sabun, mürekkep, teneke ve maden cilası, su geçirmeyen çimento, lastik kauçuk, dokuma, toz madenler, dericilik, kozmetik, petrol. Soya aynı zamanda besin değeri yüksek ve birçok hastalığa şifa bir bitki. Soya, kalp, kolesterol, kanser, kemik, böbrek ve kadın hastalıkları gibi birçok hastalığa yararlı bulunuyor. Soya, yüksek miktarda değişik mineral ve vitaminleri de içeriyor. Son olarak araçlarda katkılı-katkısız yakıt ve yağ olarak kullanıldığı kamuoyuna yansıdı.
Amerika dernek kurdu
Türkiye soyayı unurturken Amerika kendi soyası için Türkiye'de, "Amerikan Soya Derneği"ni kurdu. Dernek yetkilileri ticarî bir faaliyette bulunmadıklarına dikkat çekerek, sadece Amerikan soyası tanıtımını yaptıklarını söylüyor ve Amerikan soyasının ucuzluğu nedeni ile pazarın büyük bir bölümüne hakim olduğunu vurguluyorlar.
Ekonomisi bir türlü ayağa kalkamayan Türkiye, binlerce insanına iş imkanı sunma ve milyonlarca dolarının yurtdışına çıkmasını önlemek için soya bitkisine sahip çıkmalı; programlı bir çalışma ile önce kendi ihtiyacını karşılayacak şekilde ekim alanlarını geliştirmeli, sonrasında ise dünya pazarlarına ihracatı hedeflemelidir. Öncelikli görev ise Tarım Bakanlığı'na düşüyor.

Bakkallara rehber

Trabzon Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, büyük zincir marketlerin Türkiye pazarına girmesi ve sayılarının her geçen gün artması karşısında bakkal esnafının içerisine düştüğü durumu anlatan güzel bir çalışma yapmış. KTÜ'nün de katkıları ile Trabzon Esnaf Odaları tarafından hazırlanan "Yükselen Süpermarket Olgusu Karşısında Bakkaliye Sektörünün Yeri ve Trabzon Örneği" başlıklı kitapta, perakende sektöründe yaşanan değişimlere paralel, hiper–süper–zincir marketler karşısında bakkalların genel durumu ortaya konularak, yapılması gereken hukukî ve sektörel çalışmalara yer veriliyor. Kitap, Trabzon Esnaf Odaları'ndan temin edilebilir.

Telekom bayiliği

Türk Telekom bayiliği konusunu önceki yazılarımızda işlemiştik. Ancak hâlâ Telekom bayiliği konusunda sorulara muhatap oluyoruz. Bu nedenle konuyu bir kez daha özetlemekte fayda var: İki tür Türk Telekom bayiliği söz konusu. Bunlardan birincisini kart–jeton gibi Telekom ürünlerini mevcut işyerinde satışına imkan veren bayilik; ikincisini ise kart ve jetonun yanı sıra telefon tahsilatı, abone kaydı gibi Telekom'un diğer hizmet ve ürünlerinin satışının yapıldığı tam yetkili bayilik oluşturuyor. Hazır müşteri portföyü dikkate alınarak, her iki bayilik türü de girişimciler için kazanç kapısı olabilir. Bayilik ve geniş bilgi için illerdeki Türk Telekom müdürlüklerine başvurmak gerekiyor.