Çan’a hayat veren fabrika

44 yıl önce bin nüfuslu küçük bir Anadolu kasabası olan Çanakkale'nin Çan ilçesi, bugün 30 bini aşmış nufusu ile gelir seviyesi yüksek ilçelerin başında geliyor. İlçede işsizlik sorunu yaşanmıyor.

44 yıl önce İbrahim Bodur'un girişimcilik ruhuyla Çan'da temellerini attığı Çanakkale Seramik ve Kalebodur, yöre insanının bütün çehresini değiştirdi, bölgeye adeta yeniden hayat verdi. İbrahim Bodur'un yöre insanıyla birlikte omuz omuza vererek kurduğu ve bütün çalışanlarını bölgeden temin eden Çanakkale Seramik ve Kalebodur, 62 milyon metrekarelik kapasitesiyle çevrili tek bir alan içinde dünya devleriyle yarışan bir kuruluş haline gelmiş.

İşçiler köylerden getiriliyor

Anadolu'nun şirin bir ilçesi olan Çan, bu yatırımlarla büyük bir sıçrama göstermiş. Bölge insanıyla konuştuğunuzda, insanların eğitimli olduğu gözlerden kaçmıyor. Nitekim Kale Grubu Şirketler Başkanı Zeynep Bodur Okyay, bölge hakkında şunları söylüyor: "Çanakkale ve yöresi yatırımlarımızdan sonra kişi başına düşen gelirin en yüksek ve en çok üniversite mezunu olan bölgelerden biri oldu. Bunu sürekli kılmak için teknolojiye, insana ve yöreye olan yatırımlarımız devam edecek. Fabrikalarımız binlerce insana iş ve aş sağlayan sıcak bir yuva gibi. Bu yuvada 3 kuşak bir arada çalışıyor."

İlçedeki spor tesislerinden kültür ve sağlık tesislerine kadar hemen hemen hepsinde Çanakkale Seramik ve Kalebodur'un payı var. İlçede büyük şehirlere göç yaşanmamış. Fabrikada çalışanların yüzde 60'ı çevre köylerden servislerle getiriliyor. Kale Grubu Şirketleri Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Bodur, her gün biraz daha büyük şehirlere doğru kayan sanayileşmenin kendileri tarafından 1992 yılından sonra kentten köye doğru kaydırıldığını, sanayiyi köylere götürdüklerini ifade etti.

İbrahim Bodur, seramik tesislerinin, kurulu bulunduğu Çanakkale'nin Çan ilçesine her ay 12 trilyon lira maddi gelir sağladığını ve yaklaşık 100 bin kişiye ekmek kapısı olduğunu söylüyor.

Çan'ın çehresini değiştiren Çanakkale Seramik fabrikalarının kuruluş yıldönümünü ilçe için bir bayram havasında kutlayan İbrahim Bodur, bu kutlamaları "Seramik Bayramı" adı altında geleneksel hale getirmiş. Her yıl "Seramik Bayramı"nda iki fabrika açılışı ve iki temel atma töreni de ilçeye umut aşılıyor. Bodur, Çanakkale Seramik Fabrikaları'nın faaliyete geçmesiyle, 1945 yılında bin nüfuslu küçük bir kasaba olan Çan ilçesinin bugün 30 bin nüfuslu bir sanayi kenti haline geldiğini söyledi. Çan'ın bu kadar gelişmesine Çanakkale Seramik fabrikalarının yanında ikinci bir etken de ilçenin seramik yapımında kullanılan toprak ve zengin taş kömürü ocaklarına sahip olmasıdır.

Dünyanın konusunda en büyük kuruluşu olan Kale Seramik'in, yılda 60 milyon mekrekare kaplamalık seramik ürettiğini bildiren Bodur, "Ülkeye 100 milyon dolar döviz girdisi sağlayan Kale Grubu, bu yıl Türkiye'deki 500 firma arasında 79. sırada yer aldı. Bundan 44 yıl önce Çan ilçesinde yanan meşale, yükselerek devam etmektedir." dedi.

İşçi, fabrikasına sahip çıktı

Yaşanan krizden etkilenen ve bazı üretim hatlarını durdurma noktasına gelen Çanakkale Seramik çalışanlarının bağlı bulunduğu Türkiye Çimse-İş Sendikası Çan Şube Başkanı Ahmet Odabaşı, şunları söyledi; "Kale Grubu, Çan'a hayat veriyor. Bunların bir şirketinin kapanması yüzlerce kişinin aç kalması anlamına gelir. Krizin fazla uzamadan önlem alınmasını istiyoruz."

(Mustafa Yağmurlu / Ekonomi Servisi)

Çok uluslu şirketler daha adil

Üst üste yaşanan iki ekonomik kriz Türkiye'de nitelikli iş gücünü vurdu. İşsiz kalan nitelikli işgücü dışarıya göç ediyor. Son yılların en hızlı beyin güçü yaşanıyor. Gidemeyenler de gitmenin yollarını arıyor. İyi eğitimli, deneyimli ve genç insanlar geleceklerini başka coğrafyalarda aramaya çalışıyor.

İnsan Kaynakları Yönetim Derneği (İNKADE) tarafından yapılan araştırmada, genel müdür, genel müdür yardımcısı, müdür, şef, uzman, mühendis, yönetici asistanı, sekreter ve memur 300 kişi ile karşılıklı görüşülerek ekonomik krizin nitelikli personel üzerindeki etkileri belirlendi.

Araştırmaya göre krizden en çok etkilenen sektörlerin başında finansman, teknoloji, otomotiv, ithalata dayalı iç piyasaya satış ve üretim yapan şirketler, reklam ve halkla ilişkiler şirketleri, medya, inşaat, tekstil ve konfeksiyon ve eğlence sektörünün geldiğini anlatan İNKADE Başkanı Yücel Atış, en az etkilenenlerin hızlı tüketim, özel üniversiteler, sağlık, fast food ve turizm sektörlerinin olduğunu açıkladı. Çok az etkilenenler ise kamu kurum ve kuruluşları ile yerel yönetimler oldu.

İşten çıkarılanların yüzde 80'inin krizin, şirketler tarafından işten çıkarılmada bir gerekçe olarak kullanıldığına ve yüzde 60'ının işten çıkarılmada çok uluslu şiketlerin daha adil davrandığına inandığını belirten Atış, yüzde 50'sinin şirkete aidiyeti, bundan sonraki işlerinde göstermeyeceklerini söylediklerini ifade etti. Kişiler işten çıkarıldıklarını en son çocuklarına söylüyorlar. (Hatta çocukları işten çıkarıldığını anlamasın diye iş kıyafetlerini giyip dışarıya çıkanlar var).

İşten ayrılanların yeni iş bulabilme inancı yok denecek kadar az. Araştırmanın psikolojik bulgularına da dikkat çeken Atış, işten ayrılanlardan evli olanların yüzde 68'inin eş ve çocuklarına davranışlarının eskisine göre daha kırıcı olduğunu bildirdi. Nitelikli personelin % 70'inin bankalara kredi kartı veya kredi borcu var.

Çözüm önerileri

* İşten çıkarılmanın önüne geçilebilmesi açısından işverenden ve çalışandan kesilen sigorta ve vergi oranlarında azaltma yapılması.

* İstihdam yaratan şirketlere birtakım mali avantajlar sağlanması.

* İşten ayrılanların bireysel yeteneklerini yitirmemelerini sağlayacak gönüllü veya çok az ücretle kamu yararına olan projelerde çalışabilmelerine destek verilmesi (dünya bankası bu projelere finansman desteği verebiliyor.)

* İşten ayrılanların tüketime itildikleri dönemde yaptıkları borçlarına ödeme kolaylıklarının sağlanması (konut, oto ve kredi kartı borcu olan kişi sayısı çok yüksek.)

* Kendi işlerini veya bir araya gelerek yapabilecekleri küçük girişimcilik projelerine finansman desteğinin dünya bankası ve Avrupa Topluluğu kaynakları kullanılarak sağlanması.

* Yazılı ve görsel medyada kriz dönemlerinde aile içi dayanışmayı özendiren programların yaygınlaşması.

(Ekonomi Servisi)

Başbakanlık’ta kadro değişikliği

Başbakanlık'ta dolu kadroların dereceleri ile boş kadroların sınıf, unvan ve derecelerinin değiştirilmesine dair Bakanlar Kurulu kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, Başbakanlık'a ait 3 sayılı cetvelde, "Dolu Kadro Değişikliği" içinde yer alan toplam 88 adet kadro bulunuyor.

Bu kadrolar içinde, araştırmacı, şube müdürü, şef, uzman, hukuk müşaviri, programcı, çözümleyici, daktilograf, şoför, teknisyen, biolog, hemşire, hizmetli, koloriferci, bekçi gibi meslekler bulunuyor. Ayrıca aynı cetvelde, şube müdürü, bilgisayar işletmeni, teknisyen gibi mesleklerden oluşan 5 kadro değişikliği de yer alıyor.