Kadir DİKBAŞ

Ekovizyon

İtibar ve kamu harcamaları

Amerikan Doları’nın değerinde son bir hafta içinde kayda değer bir düşüş yaşandı; ama yine de fiyat, 1 milyon 380 bin TL dolayında.

Düşüşün sebebi, büyük ölçüde yerli ve yabancı bankaların döviz satışı ve Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği satış ihaleleri. “TL’ye İtibar” kampanyasının bunda çok fazla pay sahibi olduğunu ne yazık ki, söyleyemiyoruz.

Bu tür kampanyalarla dolarizasyonun önüne geçilemeyeceğini geçen yazımızda da belirtmiştik. Evet, pek çok kişi ve kuruluşun “Dövizle alışveriş yok” demesi olumlu ve yerinde bir girişim olmakla birlikte sorunu çözmeye yeterli değil.

Bir ülke parasının itibarını ve değerini göklere çıkaran da ayaklar altına alan da hükümetler ve izledikleri politikalardır.

2000 yılı başında başlatılan ve halka mal olan “Türkiye Enflasyonu Yeniyor...” kampanyasını hatırlayın... Güzel bir hareketti. Sonuç? Ekonomi yönetiminin kontrolünde(!) fiyasko...

Faruk Sevgi isimli bir okuyucumuz, gönderdiği e-mail’de şunları söylüyor:

“Tüm Türkiye olarak bırakın dolarlarımızı bozdurmayı önümüzün açılması için karşılıksız paralarımızı bile veririz. Yeter ki güzelim Türkiye’min ve Türk parasının itibarı yeniden artsın.”

Vatandaş son kampanyaya böyle bakıyor ve hükümetin de üzerine düşeni yapmasını bekliyor.

Peki Türk Lirası’nın değerinin ve itibarının korunmasından asıl sorumlusu olan hükümet ne yapıyor?

En son icraata bakalım: Bir “idari izin” kararnamesi daha. Birkaç gün önce, “TL’ye itibar” kampanyasına imza atan hükümet, bir gün sonra 30 Ağustos Zafer Bayramı tatiline 31 Ağustos’u da ilave edip Türkiye’yi aralıksız dört gün tatile çıkarıyor.

Acaba TL’yi yatarak mı, kurtaracağız? Herkes ekonomik küçülmeden, üretim düşüşünden bahsediyor, kamu tatile çıkıyor.

Tekrar etmekte yarar var. Hükümetin vatandaşın hassasiyetine ortak olup eyleme geçmekle birlikte esas yapması gereken, döviz ve faizdeki gel-gitleri ortadan kaldırmak, güveni tesis etmek, üretim ve ihracatın önünü açmak. Temelde de gelir-gider dengesini kurmak, sağlıklı bir bütçe yönetiminin tesisi ve enflasyonun önlenmesi yatıyor. TL’ye itibarını iade etmenin yolu buradan geçiyor.

Uygulanmakta olan programda, kamu harcamaları, bütçenin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması için düşünülmüş olumlu adımlar var; fakat bunların tavizsiz uygulanması ve ek tedbirlerle desteklenmesi gerekiyor.

Bu konuda elime geçen bir kitap, gündemden hiç düşmeyen, kangren haline gelmiş ana sorunlara yerinde çözüm önerileri sunuyor. “Kamu Harcama Yönetiminde Kalite” adını taşıyan kitap, eski Maliye Başmüfettişi ve AK PARTİ kurucularından Dr. Bülent Gedikli’ye ait. Bir süre önce C&Ç yayınları arasında çıkmış olan kitabında, “Son elli yıldan beri, toplumun imkanlarının ötesinde yaşama çabası kolektif zarar üretmeye başlamıştır.” tespitinde bulunan Gedikli, yolsuzlukla mücadele için kamu harcama yönetiminde kalite ve performans odaklı bütçe yönetimi öneriyor. (Tel: 0 312 427 87 06)

Hep birlikte şahit olduk, kamu harcamalarındaki disiplinsizliğin, kontrolsüzlüğün ve başıbozukluğun sonuçları, bugünkü krizin sebeplerinden. Hatta en önemlisi.

Bu yüzden, Gedikli de sonuç olarak, harcama yönetiminin reforme edilmesi için, performansa odaklanmış bir bütçe sürecinin tesis edilmesi gerektiğine işaret ediyor ve ekliyor: Performans bilgisinin bütçe ile ilişkilendirilmesindeki amaç, daha az kaynakla daha kaliteli ve daha çok hizmet sunulması ve bunun hedeflere göre sürekli izlenmesi. Bu yaklaşım, harcamaların gizli ve keyfi yapılması yerine etkinlik, verimlilik, tutumluluk ve saydamlık ilkelerine uygun olarak yürütülmesi için gerekli...

Gedikli, kendisi ile görüşmemizde de, Türkiye’nin ciddi bir bunalım içinde olduğunu belirtmekle birlikte isabetli adımların atılması halinde, birkaç sene içinde ana sorunlarını rahatlıkla çözebileceğini belirtiyor. Ona göre, bu süreç içinde karşılaşılacak en zor konu, borçların makul seviyeye indirilmesi.

Netice itibariyle, bir kampanya ile TL’nin itibar kazanacağını beklemeyelim. Özlemini duyduğumuz o itibarlı TL, ancak itibarlı bir ekonomi ile mümkün. O da azmettikten sonra olmayacak bir iş değil.

@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @

Yazarımızın en son yazıları

03/ 07/ 2001... Marifet 'krizkeşlik'ten kurtulmakta
06/ 07/ 2001... Olumlu bir gelişme var
10/ 07/ 2001... Daha Kenya'ya yaptıklarını yapmadılar...
13/ 07/ 2001... Bu halk bu yükü kaldıramaz
17/ 07/ 2001... Biraz da moral...
20/ 07/ 2001... Dalgalı vurgun
24/ 07/ 2001... Biri yer, biri bakar...
27/ 07/ 2001... Üretmeden olmaz...
24/ 08/ 2001... Elektrik çarpması
28/ 08/ 2001... TL’nin itibarı