Ziya PERVER

Çalışanın Köşesi

İşten atılanın tazminatı

Ben, 02.02.1984 tarihinde, ... ’nin yanında sigortalı olarak işe başladım. 1988 yılında bu şahıs işletmesi oğulları ve babasıyla birlikte şirkete dönüştü ve ben yine aralıksız çalışmaya devam ettim. Bu arada emekliliğim de yaklaşıyordu.

Bu nedenle işveren işten kendiliğimden çıkayım ve tazminat ödenmesin diye huzursuzluk yaratmaya başladı; ama ben soğukkanlı olarak karşıladım. Geçenlerde bana boş kağıt imzalatmaya kalktı ve ben imzalamadım, bana kızdılar. Yine geçen hafta bir dosya göstererek, ‘Gel buraya imza at.’ dediler; baktığımda dosyanın içinde ücret bordroları vardı ve hepsi asgari ücret üzerinden gösterilmişti. İşe girdiğim günden beri de ilk defa ücret bordrosu görüyordum ve ben yine imzalamadım. İşveren bu kere 21.05.2001’de beni sinkaflı küfür ederek işten attı. Ben işten ayrıldıktan sonra noterden protesto gönderdim ve Bölge Çalışma Müdürlüğü ile SSK’ya dilekçe verdim. Sizden öğrenmek istediğim bu durumda tazminat alabilir miyim? Başka ne gibi işlemler yapmam gerekir? C.Z.-İSTANBUL

Muhterem okurum geçmiş olsun, işverenin size bugüne kadar ücret bordrosu imzalatmamış olması suç. Hem SSK açısından kayıt geçersizliği nedeniyle ceza yemesi gerekir, hem de sizin ücretinizi düşük gösterdiği ve vergi kaçağı yarattığı için vergi açısından ceza yiyecektir. Size gelince, yukarıda anlattıklarınızla siz kıdem ve ihbar tazminatı alırsınız. Bunun için hemen İş Mahkemesi’nde dava açın. İş Mahkemeleri Kanunu ve 1475 Sayılı İş Kanunu’na göre işçi iddia eder ve işveren de aksini ispatla mükelleftir. Siz ise noterden ihtarname göndererek üzerinize düşeni yapmışsınız. Şimdi de İş Mahkemesi’nde dava açmalısınız. Size aşağıda bir Yargıtay kararı vereceğim; sizin olay ile benzerlik taşıyor. Ancak işveren sizi, hakaret ederek kendisi işten çıkardığından siz ihbar tazminatı da alacaksınız.

Dokuzuncu Hukuk Dairesi, E. 1993/14090, K. 1994/2244, T. 14.2.1994

İŞ AKDİ, İŞ AKDİNİN FESHİ, İHBAR VE KIDEM TAZMİNATI

ÖZET: Davacı, işveren vekilinin olay günü işe geç gelmesi nedeni ile kendisine hakaret ettiği için işi bırakmıştır. İşçi yönünden, İş Kanunu’nun 16/2. maddesi uyarınca haklı fesih sebebidir. Bu durumda, davacı ihbar tazminatı isteyemez ise de kıdem tazminatına hak kazanır. (1475 s. İş K. m. 16/2)

Davacı, ihbar, kıdem tazminatı, fazla çalışma ve izin ücretiyle genel tatil gündeliklerinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm, süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı, işveren vekilinin olay günü işe geç gelmesi nedeni ile kendisine hakaret ettiği için işi bırakmıştır. Gerçekten işveren vekilinin işçiye hakaret etmesi işçi yönünden İş Kanunu’nun 16/2. maddesi uyarınca haklı fesih sebebidir. Bu durumda, davacı ihbar tazminatı isteyemez ise de, kıdem tazminatına hak kazanır. İşverenin, işçinin haklı sebeple iş akdini feshetmesinden sonra devamsızlıktan söz ederek iş akdini feshettiğini bildirmesi bu sonucu değiştirmez. Zira, işçinin feshi ile hukuki sonuçlar doğmuştur. O halde gerçekleşecek kıdem tazminatının hüküm altına alınması gerekir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.2.1994 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Kısa...Kısa...Kısa...

A.Bülent ÜZÜMBALI-KİLİS: Askerlik sürenizi borçlanırsanız 46 yaşından sonra olmak üzere 25 tam yılı tamamlayacağınız 07.10.2002 tarihinden sonra emekli olabilirsiniz. 2002’de 25 yılı tamamlayınca işinizden ayrılıp, ikramiye ve emekli aylığı için 46 yaşını bekleyebilirsiniz. Askerliği borçlanmazsanız 07.06.2004 ve 48 yaşında emekli olursunuz.

Kuzey KURT-NİĞDE: Bildiğiniz üzere stajyer sigortalılığı emekliliğe sayılmamaktadır. Buna göre 1989’da başlayan sigortalılığınız nedeniyle 56 yaşında ve 6000 gün sayısı ile SSK’dan ve bundan sonra Bağ-Kur’a geçerseniz yine 56 yaşında ve 9000 gün sayısı ile emekli olursunuz.

Süleyman CANLI-ÇİVRİL: Bana gönderdiğiniz hizmet cetveli 1990’dan başlıyor; ama siz 1987’den beri sigortalıyım, diyorsunuz, 1987’ye göre de olsa sonuç değişmiyor ve siz 56 yaşında 6000 gün sayısı ile emekli olacaksınız. Askerlik süresi hizmet cetvelinde görülmez, emeklilik aşamasında değerlendirilir.

@ Bu yazıyı başkasına e-mail gönder @

Yazarımızın en son yazıları

23/ 06/ 2001... Kıdem tazminatında taksit
30/ 06/ 2001... Emekli ikramiyesi
07/ 07/ 2001... Bağ-Kur'a prim affının yolu açıldı
14/ 07/ 2001... Özürlünün emekliliği
21/ 07/ 2001... Bağ-Kur'lunun işi bırakması
28/ 07/ 2001... Fiili (itibari) hizmet zamanı
04/ 08/ 2001... Bağ-Kur borç taksidi: Bu primler zor ödenir
11/ 08/ 2001... Kamuya alınacak özürlüler
18/ 08/ 2001... Bağ-Kur’un 619 sayılı KHK’sı vefat etti
25/ 08/ 2001... Bağ-Kur’da haraç mı var?