Anayasa'da 'ulusal' çatlak

Anayasa değişikliği oylamalarının dünkü bölümü, son dakika sürprizine sahne oldu. 'Uluslararası sözleşmeleri, ulusal kanunların üzerine çıkaran 32. madde' 221 oyla reddedildi. Salı günü başlayacak olan ikinci turda da değişiklik için gerekli 330 rakamına ulaşılamazsa bu madde paketten çıkmış olacak.

Meclis'teki bütün partilerin üzerinde mutabakata vardıkları 37 maddelik Anayasa değişikliği teklifinde dün son dakika sürprizi yaşandı. 'Uluslararası sözleşmeleri, ulusal hukuka karşı üstün kılan' değişiklik maddesi, kabul için gerekli 330 rakamına ulaşamadı. Söz konusu maddeye sadece 221 kabul oyu çıktı. Siyasi parti temsilcileri, tek bir maddenin kabul edilmemesinin mevcut uzlaşmayı bozmayacağını açıkladılar.

Anayasa değişikliği teklifinin 30 maddesini görüşerek kabul eden TBMM, dün de geriye kalan 7 maddeyi ele aldı. Ancak, görüşmeler sırasında sürpriz bir gelişme yaşandı. Anayasa'nın 90. maddesine, "Kanunlar ile milletlerarası andlaşmaların çatışması halinde milletlerarası andlaşmalar esas alınır." hükmünü ekleyen paketin 32. maddesi, değişiklik için gerekli olan 5'te 3 (330) çoğunluğa ulaşamadı. Oylamaya katılan 430 milletvekilinden sadece 221'i değişikliğe destek verdi. Yaklaşık 100 milletvekilinin katılmadığı oylamada 149 kişi de tercihini 'hayır'dan yana kullandı.

Fire MHP ve DSP'den

Bu sonuçta MHP ve DSP'den verilen firelerin etkili olduğu savunuluyor. SP'den bazı milletvekillerinin de değişikliğe karşı çıktığı, SP'li Fehim Adak'ın partili arkadaşlarına 'destek vermemeleri' telkininde bulunduğu ileri sürüldü.

Alınan bilgilere göre, hükümet ortakları, bu maddenin bir önergeyle paketten çıkarılması için uzlaştılar. Ancak, önergenin oylanmasının zaman alacağı kaygısıyla, bundan vazgeçildi. Söz konusu değişikliğinin, ikinci tur oylamada da gerekli çoğunluğa ulaşamayacağı kaydediliyor. (Zekai Özçınar / ANKARA (Zaman))

Yılmaz, 'lütfen' dedi Eyüp Aşık dinlemedi

Daha önce ANAP'tan ayrılacağını açıklayan Trabzon Milletvekili Eyüp Aşık, sözünü tuttu ve 18 yıldır milletvekilliği yaptığı partisinden istifa etti. ANAP lideri Yılmaz'ın, "Lütfen istifanı dondur." ricasını dinlemeyen Aşık, istifa gerekçesini, "Partim ve ülkem kötü yönetiliyor.

Kötü gidişe, daha fazla ortak olmak istemediğim için ayrılıyorum." sözleriyle açıkladı.

İstifa için partisinin dünkü grup toplantısını bekleyen Eyüp Aşık, parti yönetimi izin vermeyince, veda konuşmasını yapamadı. ANAP lideri Yılmaz, toplantıda, milletvekillerinden önümüzdeki hafta Ürgüp'te yapılacak toplantıya kadar istifalarını dondurmalarını istedi. Yılmaz, "Fedakarlık yapmaya hazırım. Bir tek arkadaşımı dahi kaybetmek istemiyorum." dedi. Aşık, grup toplantısı biter bitmez gazeteciler eşliğinde istifasını sunmak üzere Meclis'e gitti; ancak hiçbir görevli bulamadı. Bu sırada Aşık'ın yanına gelen Erkan Mumcu, Aşık'ı iknaya çalıştı. Mumcu'nun ricasını da geri çeviren Eyüp Aşık, telefonla çağrılan genel evrak görevlisine istifa dilekçesini verdi. Oldukça zorlandığı gözlenen Aşık, duygularını, "Kendimi eşimden ve çocuğumdan ayrılmış gibi hissediyorum." sözleriyle dile getirdi. Ömer Şahin/Ankara

Kabine 3 aydır 'Çay'sız

Türk cumhuriyetlerinden sorumlu Devlet Bakanı Abdulhaluk Çay, kendisinin de içinde bulunduğu hükümetten adeta ümidini kesti. MHP'li Çay, son üç ayda yapılan 8 Bakanlar Kurulu toplantısına katılmadı.

Geçtiğimiz yılki kabine toplantılarının da yarısına iştirak etmeyen Çay, bu tavrıyla 'hükümet icraatlarını benimsemediği' mesajını verdi. Bakan Çay'ın, toplantılara katılmama gerekçesini esprili bir şekilde yakın çevresine şöyle anlattığı öğrenildi: "Bu hükümette hiçbir sorumluluğum, günahım yok. Hiçbir karara imza atmıyorum. Vekaletimi Ramazan Mirzaoğlu'na verdim. İmzalar da günahlar da onun."

Hükümet ilişkileri bozdu

Abdulhaluk Çay, 57. hükümetten önce MHP lideri Bahçeli'nin kurmayları arasında yer alıyordu. Ancak, MHP'nin hükümete girmesinin ardından Bahçeli ile Çay'ın ilişkileri zayıfladı. Çay, hükümetin benimsemediği kararlarına imza atmaktansa olayı vekaletle çözmeyi tercih etti. Çay'ın diğer bir özelliği ise, MHP'li bakanlar içinde Bahçeli ile en az görüşen kişi olması. Selim Kuvel/ ANKARA (Zaman)

DSP'li Bakan Yılmaz'ın Ağabeyi ile başı dertte

Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz, Gaziantep'in Oğuzeli ilçesine bağlı Dokuzyol köyünde yaşayan ağabeyi Mehmet Yılmaz'dan yana dertli.

Her şey birkaç ay önce başladı. Köyün muhtarı vefat edince, Oğuzeli Kaymakamı, ağabey Mehmet Yılmaz'ı muhtar olarak atadı. Ancak bir süre sonra muhtar Yılmaz'dan şikayetler gelmeye başladı.

Muhtar Yılmaz'ın davranışları değişmişti, üstelik içkiye de başlamıştı. Durum Ankara'da bulunan Bakan Mustafa Yılmaz'a iletildi: "Ağabeyin muhtar olunca değişti, içkiye de başladı." Yılmaz, kulaklarına inanamıyordu. "Benim ağabeyim içkiyi ağzına koymaz. Doğru değil." diye tepki gösterdi. Ama herkes aynı şeyi söylüyordu. Başka iddialar da vardı. Bunun üzerine Bakan Yılmaz telefona sarıldı ve Oğuzeli Kaymakamı'nı aradı: "Muhtar ağabeyimi görevden al." Kaymakam, Bakan'ın talebini yerine getirdi ve ağabey Yılmaz'ı görevden aldı. Süleyman Kurt/ ANKARA (Zaman)

"Kendim ayrıldım"

Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz'ın kardeşi Mehmet Yılmaz, muhtarlık görevinden kendi isteğiyle ayrıldığını söyledi.

Ağır tonajlı kamyonların muhtarlık yaptığı Dokuzyol köyü yakınlarından Kayacık Barajı'na kum ve çakıl taşıdığını anlatan Yılmaz, şöyle konuştu: "Bunlar hem yolları tahrip ediyorlardı hem de çevreye zarar veriyorlardı. Ben kamyonculardan şikayetçi olunca onlar da rüşvet istediğimi iddia ettiler. Bunu kendime yediremeyip istifa ettim. İçkiyi ise ağzıma koymam." Mehmet Şahin / GAZİANTEP

Sivil sayısı artıyor MGK'nın yapısı değişiyor

TBMM Genel Kurulu, 37 maddelik Anayasa değişikliği teklifinin görüşmelerini tamamladı. Meclis'te dün ilk görüşmesi yapılarak kabul edilen 35. madde, Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısında değişiklikler gerçekleştiriyor.

Başbakan yardımcıları ve Adalet bakanı da MGK üyeleri arasına alınıyor. MGK kararlarına ilişkin "Bakanlar Kurulu'nca öncelikle dikkate alınır" ibaresi de "değerlendirilir" olarak değiştirildi. Maddenin oylamasına 432 milletvekili katıldı. Teklif, 32 ret oyuna karşılık 399 oyla kabul edilirken, 1 oy boş çıktı.

Meclis'te dün kabul edilen diğer değişiklikler ise şöyle:

Madde 89: Cumhurbaşkanı, uygun bulmadığı bir yasanın tamamının yanı sıra sadece bazı maddelerini de veto edebilecek.

Madde 94: Bakan ve başbakanlar hakkındaki Meclis soruşturması, dağıtımından sonra 10 gün içinde görüşülecek. Oylama gizli yapılacak.

Madde 149: Anayasa Mahkemesi, iptal davaları ile parti kapatmalarda beşte üç çoğunlukla karar verecek.

Geçici 15: 12 Eylül döneminde çıkarılan kanun ve kanun hükmünde kararnameler ile buna bağlı karar ve tasarrufların Anayasa'ya aykırılığı iddia edilebilecek.

Son söz ikinci turda

Anayasa değişikliğine son nokta salı günü başlayacak olan ikinci tur görüşmelerde konacak. Paketin akıbeti açısından ilk tur bir anlam ifade etmeyecek. Asıl belirleyici olan, ikinci turda yine 330—367 arası çoğunluk aranacak. Buna ulaşamayan maddeler, paketten çıkarılacak. Meclis, 2 Ekim Salı, 3 Ekim Çarşamba, 4 Ekim Perşembe ve 5 Ekim Cuma günü 11.00—21.00 saatleri arasında çalışacak. Bu tarihlerde sözlü sorular görüşülmeyecek. Görüşmelerin sonunda 37 maddelik değişiklik paketinin tümü üzerinde yapılan oylama belirleyici olacak.

Zekai Özçınar/ANKARA (Zaman)