Swissair'den sonra Sabena da battı

Önceki gün uçuşlarını durduran Swissair'den sonra Belçika havayolu şirketi Sabena da konkordatoya gideceğini açıkladı. Sabena'nın yüzde 49'u Swissair'e ait.

Avrupa havayolu şirketleri bir bir dökülüyor. Swissair'in uçuşlarını durdurmasından sonra Sabena şirketi de konkordatoya gitme hazırlığında. Belçika hükümeti, zor durumdaki ulusal havayolu şirketi Sabena'nın konkordatoya gideceğini açıkladı. Belçika Çalışma Bakanı Laurette Onkelinckx, iflas tehlikesi karşısında Sabena'nın konkordato talebiyle mahkemye başvurmak dışında seçeneği kalmadığını söyledi.

Bu arada, Belçika hükümetinin Avrupa Birliği mevzuatını çiğnemeden Sabena'ya köprü kredisi sağlamak için yollar aradığı bildiriliyor. Belçika hükümetinin daha önce hisselerinin yüzde 50'sine sahip olduğu şirket için yaptığı yardım ve verdiği sübvansiyonlar rekabeti düzenleyen birlik mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle AB tarafından engellenmişti.

Sabena'nın zor duruma düşmesinde Swissair'in iflas noktasına gelmesi etkili oldu. Sabena'nın hisselerinin yüzde 49'una sahip olan Swissair, söz verdiği acil nakit girişini sağlayamayınca Belçika şirketine konkordato yolu göründü.

Swissair'in Sabena'ya bu hafta içinde 123 milyon dolar ödemesi gerekiyordu. Belçika hükümetinin, söz konusu parayı tahsil edebilmek için Swissair'e dava açacağı bildiriliyor.

Belçika hükümeti ile Swissair'in ortak olduğu Sabena'nın personel sayısı 12 bine ulaşıyor.

Mali sıkıntı içinde bulunan, uçuşlarını süresiz durduran İsviçre havayolları firması Swissair, UBS ve Credit Suisse bankalarından acil para yardımı almasına karşın, hâlâ uçuşlara başlayamadı.

Bankalar suçlanıyor

İsviçre'nin en büyük bankası UBS ile Credit Suisse Bankası, mali sıkıntı içinde bulunan Swissair havayolları firmasının uçuşlarını süresiz olarak durdurmasına yol açması nedeniyle şiddetli eleştirilere neden oldu. Her iki bankanın, Swissair'e sağladıkları 839,5 milyon dolar tutarındaki yardım paketinin ilk dilimini dün geç ödemeleri nedeniyle eleştirilere neden oldu.

Öte yandan, İsviçre hükümeti dün olağanüstü toplanarak Swissair'in durumunu değerlendirdi.

Swissair yolcuları yeni bilet alacak

Türk Hava Yolları (THY) Tanıtma ve Halkla İlişkiler Başkanı Faik Akın, ortak uçuş yaptıkları Swissair'in yolcularını kendilerinden bilet almadıkları taktirde taşımayacaklarının belirterek, "Bugünden itibaren tüm havayolları gibi biz de Swissair biletiyle gelen yolcuları kabul etmiyoruz." dedi.

Nakit sıkıntısı nedeniyle uçuşlarını durdurma kararı alan Swissair'den herhangi bir alacaklarının da bulunmadığını ifade eden Akın, "Swissair'den direkt olarak alacağımız yok. Dünyada, havayollarının birbirleriyle olan uçuş biletlerinin takas merkezi gibi bir sistem var. Dolayısıyla direkt olarak maddi açıdan bir zararımız sözkonusu değil. Swissair'in yaşadığı sıkıntı nedeniyle uçuşlarını durdurmasına da çok üzüldük." şeklinde konuştu.

(Mustafa Gün / İSTANBUL (cha))

HAVAŞ etkilenmedi

HAVAŞ yer hizmetleri şirketi, Swissair Hava Yolu şirketinin konkordatoya gitme kararının HAVAŞ'ın yüzde 40'ına sahip olan Swissport'u kapsamadığını açıkladı.

HAVAŞ Genel Müdürü Hans Rudolf Moser, konkordato kararının Swisport'un faaliyetlerini ve dolayısıyla HAVAŞ ile arasındaki ilişkiyi etkilemeyeceğini belirtti. Moser Swissport hakkında şunları söyledi: "HAVAŞ'ın Türkiye'nin yer hizmetleri sektöründe lider hale gelmesinde ve hizmet kalitesinin yükseltilmesinde büyük rol oynayan Swissport, kârlılığı ile cazip bir şirket durumunda. Bu nedenle İngiliz Candover yatırım şirketi Swissport'un yüzde 80'ini satın almak için Swissair Grubu ile görüşmelerini devam ediyor. Son aşamasına gelen görüşmelerin ekim ayı sonuna kadar sonuçlanmasını bekliyoruz. Bu gelişme, Swissport'un ve dolayısıyla HAVAŞ'ın gücünü daha da arttıracak." Ekonomi Servisi

İhracatçılar Rusya seferine çıkıyor

Rusya, kriz kıskacındaki ihracatçılara yeni çıkış kapısı oldu. Türkiye'nin en önemli ticari partneri olan Rusya'da toptan ticaret merkezi kuruluyor. 2002 Şubat ayı başında Krasnador'da açılması planlanan İstanbul Toptan Ticaret Merkezi'ni yerinde görmek ve incelemek için, kasım ayında ihracatçılara dönük bir iş gezisi düzenlendi.

Tekstilden inşaat malzemesine, deriden gıdaya kadar bir çok sektörden ihracatçı iş gezisine büyük ilgi göstererek, artık müşteri bekleme yerine, alıcının ayağına gitme döneminin başladığını vurguladılar. İstanbul Toptan Ticaret Merkezi'nin kuruluşunu, tesisin sahibi olan Kruglikova şirketi ile birlikte gerçekleştiren İleri Pazarlama AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Oktay Ülkügüner, "Bu merkez, Türk ihracatçısı için bir fırsattır. Rusya ekonomisi toparlandı ve mal talep ediyor. Yakın çevresiyle birlikte 5 milyonluk bir pazar olan Krasnodar, tüm Rusya'ya açılma imkanı da sağlıyor. İş gezisini de işadamlarımızın bu merkezi bizzat görmeleri amacıyla düzenledik." dedi. İstanbul Toptan Ticaret Merkezi'nde, 15 ile 48 metrekare arasında değişen 350 mağaza bulunuyor. Ekonomi Servisi

Dünya Bankası: Türkiye yeniden değerlendirilebilir

Dünya Bankası Başkanı James Wolfensohn, Türkiye ve Arjantin'in, ABD'ye 11 Eylül'de yapılan saldırılar sonrasında ortaya çıkan durumda yeni bir değerlendirmeye ihtiyaç duyabileceklerini söyledi.

Wolfensohn, Reuters ile yaptığı bir söyleşide, Türkiye ve Arjantin'in ekonomik planlarının itibarlı olduğunu söyledi. Türkiye ve Arjantin'in kendi içlerinde zaten krizler yaşadıklarını ve değişen küresel şartların bu iki ülkeyi daha zor günlerin beklediği anlamına gelebileceğini belirten Wolfensohn, "Sanırım gerek Türkiye gerekse de Arjantin itibarlı ekonomik programlara sahipler. 11 Eylül'deki olaylardan sonra sermaye piyasaları varsayımlarında değişimler oldu ve bizim bu değişimlere bakmamız lazım. Bu gelişmeler ışığında olup bitenleri en azından yeniden değerlendirmemek çılgınlık olur." dedi.

Dünya Bankası'nın tahminlerine göre, sermaye piyasalarından gelişmekte olan ülkelere olan taahhüt akışı 2001'in geri kalan kısmında ayda 10 milyar dolara gerileyebilir. Bu rakam bu yılın ilk sekiz ayında ayda 15 milyar dolar civarındaydı.

Banka ayrıca, 11 Eylül saldırıları sonrasında ortaya çıkan durum sebebiyle, dünyada 5 yaşın altında çocuklardan 20 - 40 bininin ölebileceğini ve bunun da çoğunlukla Afrika ülkelerinden olabileceğini söyledi.

Sivil havacılar 206 milyon dolar istiyor

New York ve Washington saldırılarının ardından derin krize sürüklenen dünya havacılık sektöründe çıkış yolları aranırken, Türkiye'deki özel sektör havacılık şirketleri de devlet desteği arayışına girdi.

Topair, Pegasus, Onur Air, Air Anatolia, Air Alfa, Free Bird, Atlas, SKY, Sunexpress ve İstanbul havayollarından oluşan Türkiye'deki 10 özel havayolu şirketi devletten, "Avrupa Birliği Birleşik Hava Otoritesi (Joint Aviation Autorithy-Jaa) normlarına uyum ve ayakta kalmak" için toplam 206 milyon dolar kredi talep etti.

Topair Genel Müdürü Aydın Ertüzün, "Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de havayolu sektörü 11 Eylül'den sonra derin bir krizin içine girdi." dedi ve şu uyarıda bulundu:

"Bu nedenle, ABD'de, Avrupa Birliği'nde olduğu gibi, Türkiye'de devlet bu işe sahip çıkmalı, havayolu şirketlerini desteklenmelidir. Devlet sahip çıkmadığı takdirde, Swissair'in başına gelenler, Türk Hava Yolları da dahil olmak üzere tüm havayolu şirketlerinin başına gelecektir."

Özel havayolu şirketleri hükümetten taleplerini, THY, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yetkilileri ile THY merkezinde yaptıkları toplantıda belirleyerek bir rapor haline getirip Ulaştırma Bakanlığı yetkililerine sundular. Ertüzün, şunları söyledi:

Hükümetten talepler

"206 milyon dolarlık kredi paketi, 10 şirketin tek tek talepleri bir araya getirilerek hesaplanmış bir rakamdır. Özel sektördeki 10 havayolu için toplam 206 milyon dolarlık nakdi kredi; sektörde Avrupa Birliği'ne uyum yatırımları ve ayakta kalabilmek için gerekli kaynakları içermektedir. Bu kredi bir hibe, bir borç kapatma operasyonu değildir. Bu devlete geri ödenecek meblağdır. Türkiye bunu ödeyebilecek güçtedir ve ödenmediği takdirde milyarlarca dolar olarak ödenmek zorunda kalınacaktır."

Ertüzün, toplantıya katılan kamu temsilcilerinin de kredi paketine olumlu yaklaştıklarını ifade etti. Sözlerini, "Özel hava yollarında 1 Kasım'dan sonrası için bir felaket görünüyor." diye sürdüren Ertüzün, "Çünkü sonrası için bir tek rezervasyon yok. Eğer trend böyle giderse çöküş başlayacaktır." diye yakındı. Türkiye'deki 10 özel havayolu şirketinin toplam 55 uçağında 11 bin koltuk bulunuyor.

İSTANBUL (Reuters)

Hazine'ye kaynak, odalardan olsun!

Hazine'nin sürekli artan borç yükü iç ve dış piyasalarda tedirginliği artırmaya devam ediyor.

Önceki gün yapılan altı ay vadeli Hazine bonosu ihalesinde de bileşik bazda yüzde 93,5 faizle borçlanan Hazine'ye farklı bir kaynak bulma önerisi Van'dan geldi. Van Ticaret Borsası Başkanı Feridun Irak, Türkiye'deki meslek örgütleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve işçi sendikalarını bu konuda göreve çağırdı. Irak, elinde büyük oranda mevduat bulunan bu yapıların Hazine'den uzun vadeli ve düşük faizli bono alarak, kaynak sıkıntısına çözüm olabileceğini dile getirdi.

Daha önce gündeme getirilen 'Odalar, konfederasyonlar, sendikalar elindeki nakit kaynağı dolar olarak tutmak yerine uzun vadeli TL mevduatına dönsün' teklifinin farklı bir mecraya çekildiğini belirten Irak, bu şekilde taşın altına el sokulmadığı için TL'nin değer kaybının da önüne geçilemediğini söyledi. Bu yapıların Türkiye'nin üreten kesimini temsil ettiğini hatırlatan Irak, üretimin önünü kesen yüksek faiz ve durgunluğun da bu şekilde önemli oranda ortadan kaldırılacağını söyledi. Irak, bu yapıların 'elimizde büyük kaynak yok' açıklamalarının toplum tarafından inandırıcı bulunmadığını belirtti.

Bunun sadece sözde kalacak bir kampanya olmamasını söyleyen Van Ticaret Borsası Başkanı Irak, TOBB'dan TESK'e işçi konfederasyonlarından meslek örgütlerine kadar her yapının elinde bulunan mevduatla yüzde 40-50 faizle uzun vadeli Hazine bonosu almasının hem yüksek faiz kıskacına engel olacağını hem de Hazine'yi rahatlatacak bir iç kaynak oluşacağını savundu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK), Türkiye işçi ve işveren sendikaları konfederasyonları, değişik meslek örgütlerine 10 milyonun üzerinde insan kayıtlı. Bunlardan alınan aidat, prim vs. gibi ödenekler ve bu yapıların kendi içinde oluşturduğu kaynaklarla birlikte 20 milyar doların üzerinde bir para potansiyeli oluştuğu dile getiriliyor.ü

(Memduh Taşlıcalı / Ekonomi Servisi)

Tarım Bakanı Gökalp: Ekmek 145 bin lira olmalı

Tarım ve Köyişleri Bakanı Hüsnü Yusuf Gökalp, Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) görev verilmesi halinde Türkiye'deki tüm buğdayı kırdırıp un yaparak, fırıncıların kapısına teslim edeceklerini söyledi.

Gökalp, bakanlıkta, buğday ve un fiyatlarına ilişkin basın toplantısında soruları yanıtladı.

Bakan Gökalp, "Ekmek fiyatı ne olmalıdır?" sorusuna, "Ekmeğin fiyatı bugün 145 bin lira olmalıdır." cevabını verdi.

Gökalp, konuya ilişkin bir başka soru üzerine, şunları kaydetti: "Türkiye, 1985'lerden sonra bırakınız her şey girsin, tarımdan çekilin felsefesi ile her şeyi tarımla ilgili bütün müesseseleri satılırsa, bazı hususlarda dalgalanmalar yaşanabiliyor. Buğday fiyatları kontrolümüz altındadır, un fiyatları da kontrolümüze verilsin TMO'ya bir kararname ile bu görev verilirse onu da rahatlıkla yaparız. Ekmek fiyatlandırması konusunda bir komisyon oluşursa o komisyonda da görev alırız. İyi ki TMO kapatılmamış ki bugün vatandaşın ekmeği, buğdayı TMO regüle etmeye çalışıyor. Bunlar et, süt, tereyağı, buğday ithal edelim felsefesini savunanlar, Türkiye'nin gerçeklerini bilmeden, hazırlanan raporlarının sonuçlarıdır. Ama bunları Türk milletinin lehine çevirecek gücümüz de var, kararlığımız da var."

Ekmeğin fiyatlandırılması konusunda bakanlığın herhangi bir yaptırım gücü bulunmadığını söyleyen Bakan Gökalp, "Ekmeğin fiyatlandırılmasında, TMO, tüketici örgütleri, belediyeler, rekabet kurulu uzmanları görev almalılar ve fiyat analizleri yapılmalıdır." dedi.

Ekmekte ilginç eylem

İstanbul'da bir hafta önce 200 bin lira olan ekmek Ankara'da 3 gündür 100 bin liradan satılıyor. Buğday, un ve ekmek ekseninde süren zam tartışmalarına Ankaralı fırıncıların tepkisi bu şekilde oldu.

Ancak, Ankara Fırıncılar Odası Başkanı Yusuf Ekşi, bir hafta sonraya kadar TMO eksenli tedbirler alınmaması halinde ekmeğe 250 bin lira fiyat vereceklerini ya da fırınların anahtarını yetkililere teslim edeceklerini söyledi.

Ankara Fırıncılar Odası Başkanı Yusuf Ekşi, şimdiye kadar unu 12 milyon liradan aldıklarını, ancak son bir hafta içinde bu fiyatın 24 milyon liraya çıkartıldığını, bunun ekmek başına sadece undan gelen 40 bin liralık bir artış demek olduğunu söyledi. (Aradaki fark 12 milyon lira, bir çuvaldan 300 ekmek çıkıyor.) Ekşi, Tarım Bakanı H. Yusuf Gökalp'in burada yanlışlık yaptığını ifade etti.

(Ramazan Solak / ANKARA (cha))

Bağ-Kur ve SSK'lılar kasım maaşlarından endişeli

Bağ—Kur ve SSK'nın emekli aylıklarını ödemeyeceği yönündeki haberler emeklileri endişeye sevk etti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan, emekli aylıklarının ödenmemesi gibi bir durumunun olmadığını açıklarken, SSK Yönetim Kurulu üyesi Koyuncu ile Bağ—Kur Yönetim Kurulu üyesi Aksu, yeni kaynak bulunmaz ve Hazine yardım etmezse sosyal güvenlik kurumlarının kasımdan itibaren ödeme zorluğu içine gireceklerini söylediler.

SSK'nın kasım ayına kadar emekli aylıklarını zorlanarak ödeyebileceğini, asıl sıkıntının kasımdan sonra başlayacağını vurgulayan Türkiye İşçi Emeklileri Derneği (TİED) Genel Başkanı ve SSK Yönetim Kurulu üyesi Z. İnci Koyuncu, "Emekliler endişe etmesin. Şu an için bir sıkıntı yok. Bu ay aylıklar ödenecek. Ve kasım ay için de para hazır. Ondan sonrasını bilemeyiz. 18 taksit kolaylığı getirdikten sonra bir kaynak akışı başladı. Ancak hemen ardından 11 Eylül'de ABD'ye yönelik saldırıdan sonra ise yine kaynak akışında bir yavaşlama oldu. Bu krizleri dikkate alarak Hazine Müsteşarlığı SSK'nın kaynak talebini yerine getirmelidir. Sosyal devlet olmanın gereği budur." dedi.

Hazine Müsteşarlığı'nın sosyal güvenlik kuruluşlarının taleplerini karşılamaması halinde sert tepkiler göstereceklerini vurgulayan TESK Başkan Vekili ve Bağ—Kur Yönetim Kurulu üyesi Ali Paşa Aksu ise, şöyle konuştu: "Türkiye sosyal bir devlet ise ya sosyal güvenlik kurumlarının güçlendirecek ya da bu kurumlarının zararlarını karşılayacak. Hazine emeklilerin aylıklarını ödemeye mecburdur. Aksi takdirde kanun çerçevesinde kalarak her yerde sert tepkiler başlatırız."

(Şahin Ali Şen / ANKARA (Zaman))

Okuyan: Emekliler maaşlarını alacaklar

Çalışma ve Sosyel Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan, 'İşçi emekli aylıklarının ödenmeyeceği'ne ilişkin bazı gazetelerde çıkan haberlere cevap vererek, "Böyle bir şey kesinlikle olamaz." dedi.

Atatürk Hava Limanı'nda basın mensuplarının sorularını cevaplayan Okuyan, sosyal güvenlik yasasının çıkmasından sonra hem SSK hem de BağKur'un aktüarye hesaplarında ciddi iyileşmelerin olduğunu, ancak ekonomik krizle birlikte iyileşmenin durduğunu belirterek, "Hazine'nin yükünü ciddi boyutlarda hafiflettik. Ancak kasım ve şubat krizi para akışını engelledi. Bundan dolayı Hazine Müsteşarlığı'ndan dengeler oturuncaya kadar bir müddet daha yardım almaya devam edeceğiz. Ekim, kasım ve aralık ayları için tedbir alıyoruz. Yoksa işçi emekli aylıklarının verilmemesi ve ödenmemesi gibi birşey kesinlikle söz konusu olamaz.

(Mustafa Gün / İSTANBUL (cha))

V İ T R İ N D E K İ L E R

Genpa-Motorola işbirliği

Yeni kurulan Genpa—Motorola işbirliği ile, Motorola'nın beş yeni modelini Genpa tüketicilere sunacak. Erdem Holding Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Zeynel Abidin Erdem, "Devlet kredisi olmadan kendi emeğimizle kazandığımızla yeni yatırımlar yapıp, yeni iş sahaları oluşturuyoruz." derken, Motorola Kişisel İletişim Sektörü Ülke Müdürü Erdem Ertay, Genpa ile yapılan işbirliğiyle pazar paylarının artacağını söyledi.

Ayakkabıda renkli adımlar

Slazenger, Adidas, Reebok, Candy, Polaris, MP, Bentini gibi yüzlerce büyük markanın, ağırlıklı olarak kırmızı, bordo, siyah ve kış beyazı renkleriyle hazırlanan koleksiyonlara yer veren Ayakkabı Dünyası mağazaları, bu kış renkli adımlar attıracak. Kadın, erkek ve çocuk ayakkabılarında bu kış için çift renkli ürünlere ağırlık veren Ayakkabı Dünyası mağazası, reyonlarında kadın, erkek ve çocuk ayakkabılarına yer veriyor.

Kaburga Sofrası Osmanbey'de

Kaburga Sofrası ikinci şubesini Osmanbey'de açtı. Sanat dünyasından yoğun ilgi gören Kaburga Sofrası'nın açılışını Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül yaptı. Açılışta Şişli Belediye Başkanı Sarıgül, sofraya bereket getirmesi için Kaburga Sofrası'nın sahibi Cebrail Demirat'a 10 milyon lira verdi. Açılışa sanat dünyasından İzzet Yıldızhan, Selami Şahin ve Murat Serttaş katıldılar.

Atlantik Halı 5 kıtada

Kayseri'de 1989 yılında kurulan Atlantik Halı, yaşanan ekonomik krizden etkilenmeden yüzde 30 büyüdü. Üretiminin yüzde 60'nı ihraç eden Atlantik Halı, Amerika'dan Japonya'ya kadar 5 kıtaya Türk desenli halı satıyor. Atlantik Halı Reklam ve Halkla İlişkiler Koordinatörü Ahmet Şekercan, 2—3 yıl içinde yüzde 60 olan ihracatlarını yüzde 80'li rakamlara çıkaracaklarını söyledi.

Biyomedikal'in sponsoru Comnet

Comnet, 23. Uluslararası Biyomedikal Konferansı'nın internet sponsoru oldu. Konferansın gümüş sponsorları arasında yer alan Comnet, etkinlik süresince yapılacak tüm internet bağlantılarının sorumluluğunu üstlendi.

Enflasyonda tatil bitti

Eylül ayı enflasyon oranları, beklenenin üzerinde çıktı. Yaz döneminin sona ermesi ve okulların açılmasıyla artan tüketim, geçen ay toptan eşya fiyatlarının (TEFE) yüzde 5,4, tüketici fiyatlarının (TÜFE) da yüzde 5,9 oranında artışına sebep oldu.

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), bu yılın eylül ayında, bir önceki aya göre toptan eşya fiyatlarının (TEFE) yüzde 5,4, tüketici fiyatlarının (TÜFE) yüzde 5,9 oranında arttığını açıkladı.

2000 Eylül ayında, toptan eşya fiyatlarındaki artış yüzde 2,3, tüketici fiyatlarındaki artış ise yüzde 3,1 olmuştu.

DİE'den yapılan açıklamaya göre, eylül ayında yıllık enflasyon ise toptan eşyada yüzde 74,7, tüketici fiyatlarında yüzde 61,8 olarak belirlendi. Buna göre yıllık enflasyon eylül ayında, önceki yılın toptan eşya fiyatının 30,8 puan, tüketici fiyatında ise 12,8 puan üstünde gerçekleşti. 2000 Eylül ayında yıllık enflasyon toptan eşyada yüzde 43,9, tüketici fiyatlarında yüzde 49,0 olmuştu.

Ocak-eylül döneminde enflasyon oranları toptan eşyada yüzde 62,9, tüketici fiyatlarında ise yüzde 47,7 oldu. Bu arada eylül ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise toptan eşyada yüzde 49,7, tüketici fiyatlarında yüzde 47,8 olarak hesaplandı. 2000 yılı Eylül ayında, 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon, toptan eşyada yüzde 57,5, tüketici fiyatlarında da yüzde 61,6 olmuştu.

Toptan eşya fiyatlarında eylül ayında görülen yüzde 5,9'luk artışta, devletin payı 1,3, özel sektörün payı da 4,1 puan oldu. Bu arada çekirdek enflasyon olarak nitelenen imalat sanayiinde özel sektördeki fiyat artışı yüzde 5,4 olarak hesaplandı. Eylül ayında, sektörel bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 9,7 ile madencilik ve taşocakçılığı sektöründe gerçekleşti. Eylül ayı itibariyle son bir yıllık dönemde ise sektörel bazda en yüksek fiyat artışı, yüzde 111,9 ile elektrik, gaz ve su sektöründe gerçekleşti. Tüketici fiyatları endeksine göre, eylül ayında en yüksek fiyat artışı yüzde 12,8 ile giyim-ayakkabı harcamalarında görüldü.

Okul dergisi şampiyon

Yeni öğretim yılına geçen ay başlanması ile birlikte en yüksek oranlı zamları eğitim malzemeleri gördü. Tüketici fiyatlarında en yüksek artış gösteren maddeler listesinde yüzde 92,3 ile okul dergisi ücreti birinci sırada yer aldı. Toptan eşya fiyatlarında ise fiyatı en çok artan ürün yüzde 25,2 ile buğday unu oldu.

Türkiye genelinde eylül ayında en az fiyat artışı aylık bazda Kocaeli'nde, yıllık bazda da Konya'da görüldü. Tüketici fiyatlarındaki ortalama aylık artış eylülde yüzde 5,9 olurken, bu rakam Kocaeli'nde yüzde 3,5 oldu. Aynı dönemde, fiyatların en fazla arttığı il ise yüzde 7,5 ile Kayseri oldu. Son bir yılda tüketici fiyatlarında yüzde 57,3 ile en düşük artış Konya'da, en yüksek artış ise yüzde 77,6 ile Erzurum'da yaşandı.

İstanbul'da ise eylül ayında perakende fiyatlar yüzde 5,0, toptan fiyatlar yüzde 4,5 oranında yükseldi. İTO'dan yapılan açıklamaya göre, yıllık ortalama artışlar perakende fiyatlarda yüzde 47,5, toptan fiyatlarda yüzde 48,9 şeklinde gerçekleşti.

Uzmanlar ne dedi?

* Barkın Şener / Nurol Yatırım: Beklenenin üzerinde çıkması olumsuz etkiledi. Kur ve faiz yükseldi; ancak bu tepki sınırlı kaldığı için henüz yön söylemek anlamlı olmaz. Diğer taraftan TÜFE, TEFE'nin üzerinde geldi. Bu da talepteki canlanmayı gösteriyor. Ancak bu canlanmayı olumlu olarak değerlendirmek için dönemsel mi yoksa kalıcı mı olduğunu bekleyip görmek lazım.

* Funda Güngör / Demirbank: TÜFE'nin TEFE'nin üzerinde olması dikkat çekici. Reel sektör bugüne kadar talepteki daralmadan dolayı devalüasyon sonrası maliyet artışını fiyatlara aktarmıyordu. Bu yüzden TÜFE, TEFE'nin altındaydı. Ancak eylül rakamları maliyetlerin fiyatlara yansıtılmaya başlandığını gösteriyor. Daha düşük bir rakam olması gerekirdi.

Memura yüzde 5,8 zam

Açıklanan enflasyon rakamları sonrasında, devlet memurlarına da yüzde 5,8 oranında enflasyon zammı yapılacak.

Tüketici fiyatlarının eylül ayında yüzde 5,9 artış göstermesiyle birlikte, tüketici fiyatlarında 9 aylık enflasyon da yüzde 47,7'ye ulaştı. Böylece en son 15 Eylül'de yapılan zamla yüzde 41,5'e ulaşan memur maaşlarındaki toplam artış, enflasyonun altında kaldı. Bütçe Kanunu'nun "Memur maaşlarındaki artış, enflasyonun altında kaldığı ay, aradaki fark 2 puanlık refah payıyla birlikte maaşlara eklenir." hükmü çerçevesinde bu ay da memurlar enflasyon zammı alacak. Yapılan hesaplamalara göre, 15 Ekim'den geçerli olmak üzere devlet memur maaşlarında yüzde 5,8 oranında artışa gidilecek. Bu şekilde yılbaşından bu yana maaşlardaki toplam artış da 2 puanlık refah payı ile birlikte yüzde 49,7'ye yükselecek.

Bakanlar Kurulu, memur maaş katsayılarını buna göre yeniden belirleyecek. Söz konusu zam, sözleşmeli personel ile memur emeklilerine de aynen yansıtılacak. 9'uncu derecenin 1'inci kademesindeki memurun aylığı zamla birlikte 221 milyon 850 bin liradan 234 milyon 717 bin liraya, 15'inci derecenin 1'inci kademesindeki hizmetli aylığı 210 milyon 930 bin liradan 223 milyon 164 bin liraya, 9'uncu derecenin 1'inci kademesindeki öğretmenin maaşı 305 milyon 710 bin liradan 323 milyon 441 bin liraya yükseldi.

‘Banka hissezedelerinin mağduriyeti giderilmeli’

Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) Başkanı Yusuf Ziya Toprak, fona devredilen halka açık bankaların küçük hissedarlarının sorununun kendileri için öncelikli olduğunu ve hukuk çerçevesinde mutlaka bir çözüm bulunması gerektiğini söyledi.

Toprak, TSPAKB'nin önceki akşam düzenlediği basınla sohbet toplantısında, yatırımcı haklarına değer verdiklerini, hatta bir numara olarak gördüklerini belirtti. Borsa'nın kurulduğu 1986 yılından beri 1,3 milyon yatırımcı sayısına ulaşıldığını dile getiren Toprak, "Bu yatırımcıların büyük çoğunluğunu küskünler ordusuna dahil ettik. Küçük yatırımcının bu kadar çile çekmemesi lazım." dedi.

Hisse senedi alım satım kazançlarının vergiden muaf tutulması gerektiğini de vurgulayan Toprak, "Mevcut düzenlemede bireysel yatırımcıların hisse senedi alım/satım kazançları, hisse senetleri üç aydan az bir süre ile elde tutulursa vergiye tabidir. Gerçekleştirilecek bir düzenleme ile kısa dönemli hisse senedi alım/satım kazançlarının vergiden muaf tutulması yatırımcı tedirginliğini ortadan kaldırarak, hisse senedi piyasasını canlandıracaktır." şeklinde konuştu.

Toprak ayrıca, acil çözüm bekleyen diğer sorunları şu şekilde sıraladı:

* Temettü gelirlerine tümüyle vergi muafiyeti sağlanmalıdır.

* Şirketlerin kendi hisselerine yatırım yapabilmesine belirli şartlar çerçevesinde imkan sağlanmalıdır.

* Yabancı yatırımcıya güven verecek nitelikte bir mevzuatın oluşturulması gerekmektedir.

* Yatırım fonlarına bütçe kanunları ile tanınan geçici vergi teşviki kalıcı hale getirilmelidir. Ekonomi Servisi

Koç, Etibank için teklifini verdi

Koç Holding, fon bünyesindeki Etibank için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) Koç Grubu olarak teklif verildiğini açıkladı. Koç Holding'den Borsa'ya gönderilen açıklamada, "Etibank'la ilgili, Koç Grubu olarak BDDK'ya teklif verilmiş olup, konu BDDK ile görüşülmektedir." denildi.

Fonun daha önce belirlediği takvim uyarınca Koç Holding'in, Etibank'ta 18 Eylül tarihine kadar inceleme yapması ve teklifini 21 Eylül mesai bitimine kadar Fon'a vermesi gerekiyordu. Fon'dan 20 Eylül tarihinde yapılan açıklamada ise Etibank hisselerinin satışı için başvuruda bulunan ve gerekli şartları taşıyan Koç Holding'in teklif verme süresi 1 Ekim tarihine kadar uzatılmıştı.