Okul açmak veya açamamak...

Türkiye'de eğitim kurumu açmak, hele hele özel bir eğitim kurumu açmak o kadar zor ki; insanı bezdiren bir bürokrasi var.

Geçenlerde İstanbul'da eğitim kurumu açmak isteyen bir vatandaş aradı. Okul açmak istiyor. 60 milyar lira para harcamış. Okulun her türlü tefrişatını yaptıktan sonra, valiliğe kurum açma ruhsatı için başvuru yapmış. Valilik de İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bir müfettiş göndermelerini ve incelemelerini emretmiş.

İşte komedi bundan sonra başlıyor. Milli Eğitim Bakanlığı müfetişleri, işi gücü bırakmış, ellerinde mezura, "Kurum merkez olmak üzere 200 metre çaplık bir daire içinde kahvehane, içkili lokanta vb. yer var mı?" diye araştırmaya koyulmuşlar. Sonunda 190 metre uzaklıkta bir kahvehanenin olduğu tespit edilmiş ve bu müteşebbise okul açma izni verilmemiş.

Bu hadiseden birkaç gün sonra benzer bir olayla daha karşılaştım. İstanbul Avcılar'da bir eğitim kurumu böyle bir problem karşısında 200 metre çap içinde kalan iki tane kahvehanenin kapatılması için, sahiplerine yüklü miktarda para ödemiş ve problemi çözmüşler.

Milli Eğitim müfettişlerinin okul açılmaması için gerekçe gösterdikleri bir yönetmelik var: Resmi ve özel öğretim kurumlarının hapishane, içkili yer ve umuma açık yerlere olan uzaklıklarının belirlenmesine dair yönetmelik. Bu yönetmelik, 1998 yılında değiştirilen 625 sayılı yasaya göre hazırlanmış; ama yanlış yorumlanıyor. Kanunda, 'Hapishane, meyhane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile alkollü içki satılan yerlerin ilk ve orta öğrenim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dersane ve özel öğretim kurumlarından 200 metre uzakta bulunması zorunludur.' diyor. Yani, okul açarken değil, meyhane açarken böyle bir zorunluluk var.

Şimdi, İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerimizde okul açmak istiyorsanız, önce 200 metre çap içinde hapishane, içkili yer ve kahvehane bulunmamasına dikkat edeceksiniz. Peki, her tarafı bu tür yerlerle dolmuş bu şehirlerde böyle bir mekanı nerede bulacaksınız?

Geçen yıl Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı 33 okulun işletme ruhsatını bu tür gerekçelerle iptal etti. Bu eğitim kurumlarının mahkemelerde açtığı davaların 20'ye yakını sonuçlandı ve hepsi yürütmeyi durdurma kararı aldı.

MEB, okulları kapatmak veya açılmasına izin vermemek yerine bataklıkları kurutmaya çaba göstermelidir. Bu konuda, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının bakanlığa müracaatlarını biliyorum. Bakanlık uzun süredir bu başvuruları inceliyor. Talim Terbiye Kurulu'ndan nedense bir türlü cevap çıkmıyor.

***

Milletlerin veya ülkelerin kalkınmışlık düzeylerinin bir ölçütü de eğitimli insan sayısıdır. Gelişmiş ülkelerde vatandaşların eğitim düzeyleri 11-12 yıl olmasına rağmen Türkiye'de genel ortalamanın 4,6 yıl olması üzücü. Yeni çağda, eğitimde zaman sınırı da ortadan kalkmıştır. Artık hayat boyu eğitim genel felsefe haline geldi.

Günümüzde, bir mesleğin ilk aşaması için gerekli bilgilerin alındığı eğitim yeterli kabul edilmiyor. Genel kültür eğitiminden sonra alınan sertifikalar, gelişen teknolojiye ayak uydurmak için her yıl insanların kendini yenilediği kurslar ön plana çıktı. Bunun içindir ki; ABD gibi ülkeler bir insanın ilkokuldan üniversite bitirene kadar harcadıkları paranın en az 3 katını bir mesleğe girildikten sonra emekliliğine kadarki eğitimine ayırıyorlar. Burada da hizmet içi eğitim ve yaygın eğitim kurumlarının önemi ortaya çıkıyor. Yaygın eğitim kurumları arasında yer alan resim, müzik, yabancı dil, meslek edindirme, bilgisayar gibi kurslar da maalesef yukarıda izah edilen yönetmeliğe takılıyor. İnsanlar eğitim kurumu açacak; ama yer bulamıyor. Bakanlığın bu konuya acil bir çözüm bulması gerekiyor.