İzgi: Sezer ısrar ederse referandum 2004'e kalır

TBMM Başkanı İzgi, referandumdan kurtulmanın yollarını aradıklarını söyledi. Cumhurbaşkanı'nın vekil maaşlarıyla ilgili maddeyi Meclis'e iade etmesini isteyen İzgi, "Aksi takdirde Referandum Kanunu'na geçici bir madde ekleyerek halkoylamasını seçimle birleştireceğiz. Bu formülün yanı sıra, Anayasa'nın 86. maddesini yeniden değiştirmeyi de planlıyoruz." dedi.

TBMM Başkanı Ömer İzgi, Anayasa değişikliği paketinin onaylanan maddelerinin Resmi Gazete'de yayımlandığını hatırlatarak, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'den referandum konusu olan maddeyi TBMM'ye iade etmesini istedi. İzgi, aksi takdirde, Halkoylaması Kanunu'na geçici bir madde ekleyerek, referandumun seçimlerle birlikte 2004'te yapılmasını gündeme getireceklerini bildirdi.

Meclis Başkanı Ömer İzgi, dün cuma namazı çıkışı gazetecilerin konuyla ilgili sorularını cevapladı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yeni yürürlüğe giren Anayasa değişikliğine göre referandumla ilgili maddeyi Meclis'e iade edebileceğini savunan İzgi, "Yarın (bugün) akşama kadar, iadesini umuyoruz. Bu olmadığı takdirde referandumdan kurtulmanın yolları aranmalıdır." dedi.

'Sezer ısrar eder' eğilimi

Cumhurbaşkanı Sezer'in bu görüşe iltifat etmediğinin işaretlerinin alındığını da aktaran Meclis Başkanı İzgi, bu durumda referandumun geciktirilmesinin yollarının aranacağını vurguladı.

120 gün süreyi öngören yürürlükteki Referandum Kanunu'na geçici bir madde eklenebileceğini ifade eden İzgi, "Bu halkoylaması, zamanında yapılacak bir seçimle yapılabilir." hükmünün eklenmesinin düşünüldüğünü bildirdi.

100 trilyonluk yük

İzgi şöyle konuştu: "Referandumun ivediliği yok. Erken oylanmasının ülkeye bir faydası bulunmuyor. Türkiye'nin önünde önemli konular var. Bir savaş var, bu savaşın sınır komşumuza yayılma ihtimali var. Kerkük–Musul'daki Türkmenlerin soykırımına girişilirse ne yapılacak diye onları da düşünmemiz gerekiyor. YSK, bunun için 40 trilyon civarında para harcayacak. Milletvekilleri seçim bölgelerine gidecek. Belki, onlar da halkla beraber (Hayır) diyecek. Masrafları olacak. Allah esirgesin, olacak kazalara para gidecek. Bu mali yükle ikisi birden halledilir. Ülkemizi, bu ekonomik kriz içinde 100 trilyon liralık bir yükün altına sokmak doğru değildir.''

Hem değişiklik, hem erteleme

Erken seçim kararının Meclis'in işi olduğuna işaret eden Ömer İzgi, şu anda seçimin en erken 2004'te gerçekleşeceğini kaydetti. Referandum konusu maddeyle ilgili Anayasa değişikliğinin de bu seçenekle birlikte düşünüldüğünü anlatan TBMM Başkanı İzgi, "Neden bu yola hemen başvurulmuyor?" sorusuna ise şu karşılığı verdi: "Bu son seçenek. YSK'nın referandum yönünde faaliyete geçmesi önlendikten sonra, Anayasa'nın 86. maddesi tekrar gündeme gelebilir, tekrar bir değişiklik yapılabilir. Böyle bir teklif Meclis'ten çıkmaz endişesini taşımıyoruz. Meclis'ten geçip Cumhurbaşkanı'na gittiğinde de onaylanmayacağını düşünmüyoruz."

Yayın süresi 15 gün

Referanduma konu olan maddenin Resmi Gazete'de yayımlanmaması ile ilgili tartışmaya da değinen İzgi şunları kaydetti:

''Kanunların yayımlanması 15 günlük süre içinde olur diye Anayasa'nın 89. maddesinde hüküm var. Sayın Cumhurbaşkanı'na biz bu kanunu TBMM olarak 5'inde gönderdik. Yarın akşama kadar süreleri var. Yarın akşama kadar Meclis'e göndermeleri mümkün. Meclis'e gönderilirse zaten o yasa kadük mü olur, yenisi mi çıkar... O zaman hiçbir külfet çıkmadan millete bunu çözeriz. Ama gönderilmemesi konusu bizim için böyle arayışlara gitmememize neden olacak."

TBMM Başkanı Ömer İzgi, 'referandum kararından dolayı devletin zirvesinde herhangi bir güven bunalımı olup olmadığına' ilişkin bir soru üzerine de, kendisinin böyle bir şey gözlemlemediğini aktardı. İzgi, Cumhurbaşkanı Sezer'in Anayasa'yı kendi takdirine göre yorumlamasından dolayı suçlanamayacağını da sözlerine ekledi. ANKARA (Zaman)

Sezer tartışmalara girmiyor

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in milletvekilli maaşlarına yönelik referandum kararının ardından, sorunun çözümü yolunda somut adım atılmazken, Çankaya'daki sessizlik dün de sürdü.

Cumhurbaşkanı Sezer ile Başbakan Bülent Ecevit arasında önceki gün yapılan haftalık olağan görüşmede referandum konusunun netleştirilememesi dikkatleri yeniden Çankaya'ya çevirdi. Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Tacan İldem ve Basın Sözcüsü Metin Yalman'ın haftalık olağan bilgilendirme toplantısını dün yapmamaları ise 'Sezer konuşmak istemiyor.' yorumlarına sebep oldu. Sezer'in geri adım atmadığı söylentilerine karşın bundan sonra nasıl bir strateji izleneceği ise merak konusu.

Hükümet garanti peşinde

Meclis Başkanı Ömer İzgi'nin "kanunla referandumu mümkün olduğunca geciktirme" önerisi, hükümetin işi sağlama alma tercihini içeriyor.

Hükümet, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e karşı direnirken önce referandum maddesini Resmi Gazete'de yayımlamama yoluna gitti. Anayasa açısından bunun mümkün olmadığı ortaya çıkınca, Sezer'e, "Maddeyi Meclis'e iade et, ya kadük kalır ya da yeniden düzenlenir." çağrısı yapıldı. Cumhurbaşkanı Sezer, yine Anayasa'ya dayanarak çağrıyı geri çevirdi.

Hükümetin önünde, geriye Meclis'te yeni Anayasa değişikliği seçeneği kaldı. Ancak, yeni değişikliğin Meclis'te reddedilebileceği, kabul edilse bile Sezer'in yine referandum yetkisini kullanabileceği endişesi hükümeti sağlam dayanak arayışına itti.

İzgi-YSK çalışması

Meclis Başkanı Ömer İzgi, bu çerçevede YSK Başkanı Tufan Algan ile önceki gün uzun bir görüşme yaptı. Referandum Kanunu incelenirken, öngörülen 120 günlük sürenin uzatılabileceği kararına varıldı. Geçici maddeyle "Referandum, normal zamanında yapılacak seçimle birlikte yapılır" hükmünün, kanuna eklenmesi fikri oluştu. Bununla, risklerin ortadan kaldırılması hedeflendi.

Meclis aksi karar almadığı sürece seçim tarihi olarak, 2004 yılı görünüyor. Erken seçim gündeme gelse bile, referandum gelecek döneme kaydırılacak. Kesin çözüm olarak başvurulacak yeni anayasa değişikliği Meclis'te bir kazaya uğradığında ise, kanunla kazanılan zaman referandumun yapılmamasına güvence olacak.

İki sandığa itiraz

TBMM Başkanı İzgi'nin çıkışı, konunun muhatabının artık Meclis olduğu anlamına da geliyor. Buna karşın, referandumun seçimle birlikte yapılmasının sakıncaları bulunuyor. Bu yüzden, kanunda yapılacak değişikliğin bir ya da 2 yıllık süre kaydını içermesinin mümkün olup olmayacağı da inceleniyor.

Öte yandan İzgi'nin önerisini, Sezer'e gözdağı olarak değerlendiren Meclis'teki siyasi partiler, iki sandığın bir araya konulmasına karşı çıktılar. DYP Grup Başkan Vekili Nevzat Ercan, 'Ortada 86. maddeye ilişkin tepki varsa, en doğru yol bunu düzeltmektir. Meclis Anayasa'yı değiştirirse sıkıntı kalmaz.'' dedi. Referandum ile seçimin bir arada yapılmasının sağlıklı olmayacağını belirten MHP Grup Başkan Vekili Mehmet Şandır ise, hafta içinde gündeme getirilecek Anayasa değişikliği ile tartışmanın toplumun gündeminden düşürülmesinin en doğru yol olacağını söyledi.

Referandum masrafı için ATO'ya destek yağıyor

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün'ün milletvekilleri maaşlarıyla ilgili yapılacak referandumun masraflarını karşılayabileceklerine yönelik açıklaması, kamuoyundan destek gördü.

Dün sabahtan itibaren ATO'ya iş dünyasından ve vatandaşlardan destek faksları gelmeye başladı. Cumhurbaşkanlığı'na da gönderilen mesajlardan bazıları şöyle:

Hasan Tekoğlu: İşçi emeklisiyim. 150 milyon lira maaş alıyorum. 50 milyon lirasını 'Referanduma evet' mahiyetinde verebilirim. Siyasileri referanduma zorlamanız anlamında sizi destekliyorum.

Burhan Önel: İskarpin Ayakkabı Market olarak referandum yapılması için 500 milyon lira katkı sağlamaya hazırız.

İrfan Erdoğmuş (Erdoğmuş Ltd. Şti.): Esnaf, sanayici, sanatkar adına söz verdiniz. Ben de şahsım adına, Siteler sanatkarları, esnafı, sanayicileri adına desteklerimizi bildiriyorum.

Ankara–Çubuk'tan gönderilen toplu imzalı bir faks: Cumhurbaşkanımız tarafından veto edilen milletvekili maaşlarını kınıyoruz. Olası bir referandumda gönüllü olarak görev almayı hatta; üstüne ücret ödeyerek katılmayı taahhüt ediyoruz.

Vekillik onurlu bir görev

Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk, milletvekilliğinin onurlu bir görev olduğunu belirterek, bu görevi yürüten milletvekillerinin makul bir ücret almalarının doğal olduğunu söyledi.

Bakan Türk, Antalya'nın Kundu köyündeki Adalet Bakanlığı Güçlendirme Vakfı Dinlenme Tesisleri'nde gazetecilerin sorularını cevapladı. Türk, milletvekili maaşlarını düzenleyen Anayasa değişikliğine ilişkin yeni bir teklifin önümüzdeki günlerde Meclis'e sunulacağını bildirdi.

Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk, muhalefet partileriyle bazı sivil toplum örgütlerinin erken seçim isteklerinin hatırlatılması üzerine de, seçimlerin zamanında yapılacağını kaydetti. Bir yandan ekonomik kriz atlatılmaya çalışılırken, bir yandan da dünyada savaş ortamı yaşandığına değinen Türk, "Bu ortamda erken seçim ülkeye ne kazandırabilir? Bunu çok iyi düşünmek gerekir. Seçim mutlaka zamanında yapılacaktır." dedi. Adalet Bakanı Türk, bir gazetecinin 'ATO Başkanı Sinan Aygün'ün referandumun masraflarını ödeyebileceklerine' ilişkin sözlerini hatırlatarak görüşlerini sorması üzerine de "Devletin böyle bir paraya ihtiyacı yok." karşılığını verdi. ANTALYA

Sessiz kriz var

CHP lideri Deniz Baykal, 5 günden beri 'gönülsüz bir kavga, sessiz bir kriz' yaşandığını belirterek, "Hükümet, hiç tereddüt etmeden Cumhurbaşkanı'nın halkoyuna sunulması kararı aldığı madde için gereken usulü işlemleri başlatmalıdır." dedi.

CHP Genel Merkezi'nde bir basın toplantısı düzenleyen Baykal, hükümetin, hiç tereddüt etmeden Cumhurbaşkanı'nın halkoyuna sunulması kararı aldığı maddeyi Resmi Gazete'de yayımlaması gerektiğini savundu. Gelinen bu aşamada, 'gerekeni yapma konusunda bir direncin anlamsız bir biçimde ortaya çıktığını' ileri süren Baykal, şöyle konuştu: "Türkiye'de ilk kez bir başbakan, kendisine bağlı bir genel müdürlüğün arkasına saklanıyor. Anayasa uygulamasının askıya alınmasını, fiili durum yaratılmasını anlamak mümkün değildir. Bu direncin anlamı yoktur, hukuk, devlet işlemelidir. Türkiye hiçbir zaman devlet, kurum ve organları arasındaki uyumsuzluğun, çelişkinin, birbirlerini engelleme çabasının bu düzeyde olduğu bir dönemi yaşamamıştır." ANKARA

'Özgürlük olmadan mutluluk olmaz'

ANAP lideri Yılmaz, vatandaşların mutluluğunun, ekonomik rahatlığın yanısıra, hak ve özgürlüklerini kullanabilmeleriyle mümkün olduğunu söyledi.

Korkusuz, güvenli yaşamın önemine dikkat çeken Yılmaz, kalkınmanın; ancak demokrasi ve ekonominin birlikte çalışmasıyla gerçekleşeceğini vurguladı.

ANAP lideri ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, insanların mutluluğunun, korkusuz, güvenlikli yaşaması ile hak ve özgürlüklerini kullanabilmesiyle mümkün olabileceğini belirtti. Yılmaz, "Kalkınmanın iki motoru vardır, biri demokrasi, biri ekonomi." dedi.

Yılmaz, Marmaris Düzenli Katı Atık Depolama ve Arıtma Tesisleri'nin açılış töreninde, sadece zenginlikle mutlu olunamayacağını, demokrasi ve ekonominin birlikte çalışması halinde mutluluk için itici güç haline geleceğini söyledi. Türkiye'nin, yılların birikimi olan ağır bir ekonomik kriz ile boğuştuğunu, halkın bu krizi değişik boyutlarda yaşadığını anlatan Yılmaz, bunun sonucu olarak güvensizlik ve olumsuzluğun hüküm sürdüğünü kaydetti. Yılmaz, şöyle konuştu:

'Umudunuzu kesmeyin'

"Kalkınmanın nihai amacı insanların mutluluğudur. Ama insanlar sadece zengin olarak mutlu olmazlar. İnsanların mutlu olması için korkusuz, güvenlikli yaşamaları lazım. Hak ve özgürlüklerini kullanabilmesi lazımdır. Onun için kalkınmanın iki motoru vardır. Biri demokrasi, biri ekonomidir. Bu iki motor ancak birlikte çalışırsa birbirlerinin itici gücü olurlar. Ancak kalkınma o zaman nihai amaç olan insan mutluluğunu sağlar. Sadece ekonomiyi düzelterek demokrasi idare edilemez veya demokrasi içinde ekonomiyi ihmal ederek kalkınma sağlanamaz. Yaşadığımız sıkıntılardan karamsarlığa kapılmamamız lazım. Geçmişte bundan daha kötü durumlardan, daha ağır krizlerden nasıl çıktığımızı unutmamamız lazım." MARMARİS (Zaman)

Seçim kozu kullanılsın

Büyük Birlik Partisi (BBP) lideri Muhsin Yazıcıoğlu, Cumhurbaşkanı'nın milletvekili maaşlarıyla ilgili düzenlemeyi referanduma götürmekle muhalefetin eline 'önemli bir koz' verdiğini belirtti. Yazıcıoğlu, "Muhalefet, bu fırsatı iyi kullanmalıdır." dedi.

Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ni (BESOB) ziyaret eden Yazıcıoğlu, yasama, yürütme ve yargıya ilişkin tüm kurumların yeniden yapılandırılması gerektiğini savundu. Meclis'teki muhalefet partilerine bir süreden beri seçim çağrısında bulunduklarını anlatan Yazıcıoğlu, şöyle konuştu:

"Çözüm; erken ve doğru bir seçimdedir. Dar bölge ve iki turlu seçim sistemi ile halkın iradesi Parlamento'ya daha doğru yansıtılacaktır. Böylece Parlamento liderlerin değil, halkın Parlamentosu olacaktır." BURSA (Zaman)

Değişim gölgede kaldı

Devlet Bakanı Nejat Arseven, Anayasa değişiklik paketinin Meclis'ten geçmesinin Türkiye açısından önemine işaret ederken, bu değişimin referandum tartışmalarının gölgesinde kalmasından üzüntü duyduğunu söyledi.

Haymana İlçe Emniyet Müdürlüğü yeni hizmet binasının açılışında gazetecilerin sorularını cevaplayan Arseven, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı anayasa değişiklik paketini hazırladıklarını dile getirdi.

Referanduma konu olan maddenin yanında, diğer maddelerin de kamuoyunda tartışılması gerektiğine dikkat çeken Arseven şöyle konuştu: ''Bu pakette Türk insanını çok yakından etkileyecek değişiklikler yer aldı. Dolayısıyla bu konuda fevkalade üzgünüm. Yani, tartışmaların bu bir madde üzerinde yoğunlaşması, gündemin de aynı şekilde devam etmesi, üzerinde önemle durulması gereken diğer anayasa değişikliklerini gölgede bıraktı." HAYMANA

4 milyonuncu turisti ödüllendirdi

Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, Antalya'ya bu yıl havayoluyla gelen 4 milyonuncu turisti çiçeklerle karşıladı.

Yılmaz, Köln kenti yakınlarındaki Bottrop'dan Antalya'ya gelen Sabine Kluske adındaki turist ile eşi Werner Kluske ve 2,5 yaşındaki oğlu Max Kluske'ye 1 haftalık ücretsiz tatil, Kütahya porselenleri ile çeşitli eşyalardan oluşan hediyeler verdi. Karşılamada, İçişleri Bakanı Rüştü Kazım Yücelen, Bayındırlık Bakanı Abdülkadir Akcan ve Turizm Bakanı Mustafa Taşar da bulundu.

SP ekonomik OHAL istedi

Saadet Partisi (SP) Grup Başkan Vekili Veysel Candan, Anayasa'nın 119. maddesinde, 'Ekonomik bunalım durumlarında Cumhurbaşkanı Bakanlar Kurulu'na başkanlık eder.' hükmünün yer aldığını hatırlatarak, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in Bakanlar Kurulu'nu toplayarak ekonomide olağanüstü hal ilan etmesini istedi.

SP Genel Merkezi'nde bir basın toplantısı düzenleyen Candan, ekonomide devletin iflas ettiğini ve ulusal bir facia ile karşı karşıya olunduğunu savundu. Candan, "Acaba 2002 bütçesi Başbakan'ın içine sindi mi? Hükümetin nereye kadar gideceğini merak ediyorum." ANKARA

'Meclis yanlışını düzeltmeli'

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK PARTİ) lideri Recep Tayyip Erdoğan, milletvekili maaşlarıyla ilgili olarak yapılan yanlışın, Meclis tarafından düzeltilmesinden yana olduklarını söyledi.

Mobilya ve Dekorasyon Fuarı'nın (MODEF 2001) açılışına katılmak üzere geldiği Bursa'nın İnegöl ilçesinde gazetecilerin sorularını cevaplandıran Erdoğan, Meclis'in milletvekillerinin özlük haklarını düzenleyen Anayasa değişikliği maddesinde yaptığı yanlışın, tekrar Meclis tarafından düzeltilmesi yönünde oy kullanacaklarını kaydetti.

Erdoğan, 'Erken seçime hazır mısınız?' şeklindeki bir soru üzerine, "Her zaman seçime hazırız. En kısa zamanda seçim yapılmasından yanayım. Kış ayları girince hükümetin üzerindeki seçim baskısı daha da artacak. Anket çalışmalarını hepiniz görüyorsunuz. AK PARTİ'den başka barajı aşan parti yok." dedi. Erdoğan, 'Size karşı bazı eleştiriler, iddialar var. Bunları nasıl değerlendiriyorsunuz?' yönündeki soruya ise şu karşılığı verdi: "Bu durum, siyasi ikballeri tehlikede olanların bir planıdır. Bu iddialarda bulunanlar, iddialarını ispat etmek zorundalar."

'Arı AK PARTİ'ye geri dönecek'

AK PARTİ Grup Başkanı Bülent Arınç, önceki gün partiden istifa eden Konya Milletvekili Hüseyin Arı'nın geri döneceğini söyledi.

Arınç, Arı'nın Konya il teşkilatı için önerdiği 2 ismin yerine başka bir kişinin atanmasına tepki göstererek istifa ettiğini kaydetti. Arınç, "Böyle bir nedenle istifa etmesine üzüldük, hayrete düştük. Temel konularda hiçbir ayrılığımız yok. Duygusal davrandı." dedi. Arınç, Arı'nın, AK PARTİ'ye geri döndüğüne dair dilekçeyi birkaç gün içinde TBMM Başkanlığı'na vereceğini bildirdi. ANKARA