Oruçla çocuğunuzu sosyal hayata hazırlayabilirsiniz

Oruçluyken sergilenen güzel davranışlar, evlerinizde verdiğiniz ikramlar, yardımlaşmalar çocuklarınızın ahlaklı olması ve duygusal zekasının gelişmesi açısından önemlidir. Çocuklar yardıma muhtaç fakir insanlar da olduğunu ve her istediklerinin de yapılamayacağını öğrenirler.

Anneler babalar çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek isterler. Bu eğitimde en önemli olan ahlak eğitimidir. İşte içinde bulunduğumuz Ramazan ayı çocukların ahlak eğitimi ve duygusal zekalarını geliştirmek için en güzel manevi zemini teşkil etmektedir.

Allah' ın mükâfatlandırıcı

olarak bilinmesini sağlar

Çocuklar küçük yaşta dini duygulara yetişkinlerden daha yatkındırlar. Bu sebeple dini ve ahlaki eğitimin küçük yaşta başlaması önemlidir. Çocuğun henüz oruç tutmadığı 3-6 yaşlarında ilk sorularıyla birlikte ona oruç hakkında bilgi vermek ve oruçluyken sergilenen güzel davranışlarla örnek olmak, çocuğun da oruç tutmaya başladığı zaman aynı şekilde orucun ahlaki yönden terbiye edici özelliğinden yararlanmasını sağlayacaktır. Çocuğun somut düşündüğü; fakat soyut düşüncelere son derecede yatkın olduğu dönemde oruç tutan kuluna Allah (cc)'ın sevap vereceğini bilmesi; çocuğun Allah-u Teala'yı mükâfatlandırıcı olarak tanımasına da yardımcı olur.

Başka insanların duygularını

anlamayı sağlar

Orucun sağladığı en önemli yararlardan biri, kişinin başka insanların duygularını anlamasını (empati) sağlamasıdır. Empati insanlar arası ilişkilerde çok önemli özelliklerden biridir. Başka insanların yerine kendini koymak duygusal zekanın gelişmesiyle mümkün olmaktadır. Yine kişilik gelişiminin önemli bir aşaması olan "Ben Merkezcilikten" uzaklaşmayı da gerektirir. Çocuklara orucun fakir ve açların halini anlamamızı sağladığını anlatmak gerekir. Bunun için yardıma muhtaç insanlardan bahsetmek yararlı olur. Böylece çocuk, Allah'ın oruç emriyle istediğinin insanların belli bir süre aç kalması değil açların halini anlaması olduğunu anlamaya başlar ve nimetlere şükür etmeyi de öğrenir. Böylece çocukta hem insanlara merhamet, cömertlik ve yardım etme duygusu gelişir hem de Allah'a kendisini daha yakın hisseder.

Oruç dürtüleri kontrol

etmeyi kolaylaştırır

Psikolojik rahatsızlıkların bir kısmında görülen belirtilerden biri de "dürtü kontrol bozukluğu"dur. Oruç, küçük yaşlarda anlamı bilinerek tutulduğu takdirde dürtüleri kontrol etme eğitimi de verir. Normal zamanda açlığa susuzluğa dayanamayan kişilerin oruçluyken açlığa daha kolay dayandıkları, sigara tiryakilerinin bile büyük bir kısmının oruçluyken bağımlılıklarının etkisinde daha az kaldıkları bilinmektedir. Kişinin oruca niyeti, iç salgı bezlerinin çalışmasına etki ederek dürtü, istek ve arzuların kontrolünü; yani sabrı kolaylaştırmaktadır.

Azalarına oruç tutturmak

davranış eğitimi kazandırır

Çocuğa sadece aç kalmak değil kötülüklerden de uzak durmak gerektiğini anlatmak önemlidir. Kötü sözlerden ve davranışlardan uzak durmaya çalışmak, kırıcı konuşmamak, kalp kırmamak, kimseye zarar vermemek oruçlu insanın daha çok önem vermesi gereken özelliklerdir. Çocuğa başka insanların arkasından konuşmanın da oruçlu insana hiç yakışmayan bir davranış olduğunu anlatmak gerekir. Oruçluyken bu hususlara dikkat eden kişi başka zamanlarda da bunu yapma alışkanlığını kazanmaya başlamış olur.

Posta Kutusu 6, 81110, Bostancı,

İstanbul. Tel: 0216 386 06 66.

e-posta: t.artir@zaman.com.tr

(Farika Teymur Artır)

Oruç çocukta yardımlaşma duygusunu kuvvetlendiren bir ibadettir

Anne babaların bir kısmı çocuklarının kendilerinden sürekli bir şeyler istediklerinden ve doyumsuzluklarından şikayet etmektedirler. Çocuk kendisinden daha muhtaç insanların olduğunu bildikçe bu duygularını kontrol etmeyi daha çok öğrenir.

Çocuğa anlayabileceği bir şekilde Ramazan ayında verilen fıtr sadakasından bahsetmek yararlı olur. Çocuğun harçlıklarından bir miktarıyla yardıma muhtaç çocuklara bazı hediyeler almasını teşvik etmek için Ramazan ayı en uygun manevi zemini teşkil etmektedir.

Çocuğun dinî arayışına en uygun cevap bu ayda verilir

Namaz ve duanın kişinin dini ve ahlaki gelişimindeki rolü ve önemini hepimiz biliriz. Çocuğun namaza alıştırılması için (özellikle 7 yaşından sonra) Ramazan ayı da en uygun zamandır.

Bu ayda çocuklarla birlikte camilerin gezilmesi, büyük çocukların teravih namazı kılmaya götürülmeleri, onların hayatları boyunca unutamayacakları manevi hazlar almalarını sağlamaktadır. Çocuklarımızı iftar davetlerine ya da iftar çadırlarına götürmek veya iftarlara evimize dost, komşu ve akrabaların davet edilmesi de çocukta tanıdıklarla tanışma kaynaşma ve birlik-beraberlik duygularının gelişmesine ve sosyalleşmeye yardımcı olur.

Bir ayet: Onlar düşünmezler mi?

Eksik ölçüp noksan yapan hilekâr- lara yazıklar olsun! Onlar insanlardan alırken ölçüp tarttıklarında tam, onlara vermek için ölçüp tarttıklarında ise eksik ölçer ve tartarlar. Onlar düşünmezler mi ki, tekrar diriltilecekler! (el-Mutaffifin, 1-4)

Bir hadis: Allah onlara buğz eder

Kıyamet gününde Allah'ın mahlukatı içinden en çok buğz ettiği kimseler şunlardır: Yalancılar, kibirliler ve din kardeşlerine karşı kalblerinde (gizli) kin besledikleri halde, onlarla buluştuklarında kendilerine (zahiren) iyi muamele yapanlar. Bir de Allah ve Resulüne çağrıldıklarında yavaş davranan; fakat şeytan ve onun emrine çağrıldıklarında ise süratle hareket edenlerdir.

Mini test:

1- Peygamberimiz (sas) kaç sene İslam'ı gizli olarak anlattı?

2- Kur'an-ı Kerim'de ismi geçen sahabe kimdir?

3- Sıla-i rahim ne demektir?

4- Bir sünnet var ki, onu yerine getirmek bir farzı yerine getirmekten daha fazla sevaptır. Bu sünnet hangisidir?

5- İnanç bakımından insanlar üçe ayrılır, bunlar hangileridir?

6- İkinci Akabe Biatı'nda kaç kişi vardı?

7- Mekke fethedildiğinde Resulullah (sas) Kâbe'nin anahtarlarını kime vermişti?

8- Resulullah'ın "küçük şirk" olarak nitelediği günah nedir?

9- Beş vakit namaz ne zaman farz kılındı?

10- Bedir Savaşı'nda oğlu Abdurrahman'ı müşrikler arasında görüp, onunla dövüşmek istediğinde Resulullah (sas)'ın kendisine izin vermediği sahabi kimdir?

Cevaplar

1- 3 sene.

2- Hz. Zeyd (ra).

3- Akrabayı arayıp sormak, kusurlarını bağışlamak, ihtiyaçlarında yardım etmek, onlarla görüşmek, sohbet etmek ve ziyaretlerinde bulunmaktır. "Sıla-i rahim ömrü uzatır." (Hadis)

4- Selam vermek sünneti, selam almak farzından daha fazla sevap kazandırır.

5- a- Mü'min b- Münafık c- Kâfir.

6- 75 kişi

7- Osman bin Talha (ra).

8- Riya (gösteriş için ibadet).

9- Miraç Gecesi'nde.

10- Hz. Ebu Bekir (ra)

Bir kavram: Bela ne demektir?

Kur'an-ı Kerim'de denemek, sınamak, imtihan etmek anlamında kullanılmıştır. Bu açıdan dinin emirleri bir bakıma "bela"dır; yani imtihandır.

Çünkü bazı emirler insan bedenine zor gelir. Yine insanlara verilen nimetler birer deneme aracıdır. "Yeryüzünün zinetleri (süsleri) insanların denenmesi içindir." (Hud 7) Hayat ve ölüm, doğma ve yaşama birer sınamadır. (Mülk 2)

Mü'minler bazen zorluklar, felâket, çile ve sıkıntılarla karşılaşırlar. Vahye inanmayanlardan incitici sözler işitirler. Bazen hakları ellerinden alınır, bazen alay edilirler. Bazen de Allah (cc) müminlere hayır yönünden nice şeyler nasip eder. Onlara dünyalıklar, imkanlar rahatlıklar verir. Bütün bunların sebebi "bela"dır; yani denemedir.