Euro ve buldozer
Avrupa 1 Ocak sabahı Euro’ya geçerek dünya tarihinin en kansız; ama en önemli devrimlerinden birini gerçekleştirmiş olmanın mutluluğunu yaşadığı sıralarda, Suudi rejimi Ecyad Kalesi’ni yıkmaya başlamıştı. Batı, evlatlarını birbirine biraz daha kenetleyecek ortak para birimine geçerek uzlaşma kültürüne altın bir halka eklerken, Suudiler Osmanlı kalesini yıkarak Doğu’nun çatışmacı geleneğinde bir utanç sayfası daha açtılar.
1 Ocak’ta Euro suhuletle ve usul usul kullanıma girdi. Milli gururun en güçlü yansıdığı sembollerini, paralarını bir gecede terk eden 12 Avrupa ülkesi, Euro’nun tedavüle girmesinden 1 hafta sonra bütün şaşkınlıklarını üzerlerinden attılar. Amerikalılar, İngilizler (ki, İngiliz gazetelerinin bir kısmı 2 Ocak günü ‘Tarihin en büyük hatası’ başlıkları ile çıktılar, ‘Tarihin en büyük devrim’i laflarına inat) ve ben bile Euro’nun bu kadar sorunsuz ve sessiz kullanılmaya başlamasına şaşırdık. Bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak benim şaşırmam gayet tabii de Amerikalılar ve İngilizlerin şaşırması ilginç. Anglo–Saksonlar özellikle ilk günler ve ardından ilk haftalarda büyük tökezlemeler bekliyorlardı. Euro tökezleyince İngilizler arkalarına yaslanıp Euro sistemine katılmadıkları için ne kadar isabetli bir iş yaptıklarını pazarlayarak keyif süreceklerdi. Amerikalılar da ‘hakimiyet dolarındır ve sarsılamaz’ diyeceklerdi. Ama olmadı, Euro umulandan iyi çıktı.
AB Komisyonu Başkanı Prodi ve komisyonun ekonomi ve mali işlerinden sorumlu üyesi İspanyol Pedro Solbes bile Euro’nun ‘beklediklerinden daha iyi işlediğini’ duyurdular. İlk günler dükkanlarda, süper marketlerde kuyruklar oldu, belki enflasyon yüzde 0,5’te olsa artacak; ama insanlar şimdiden Euro’yu benimsediler. Britanya Başbakanı Tony Blair ‘Euro trenini kaçırmamamız lazım, AB’yi hep geriden mi takip edeceğiz?’ türü serzenişlerine şimdiden başladı. Euro’ya geçmeyen Danimarkalılar da paranın tuttuğunu görünce hemen ‘referandum yapıp Euro’larımıza kavuşalım’ demeye başlamışlar. Euro ikinci haftasını doldurmadan ‘muzaffer bir para birimi’ gibi dolaşmaya başladı uluslararası piyasalarda. Euro’yu yani Avrupa için ortak para birimini ilk defa Hitler’in ortaya attığını biliyor muydunuz? Nereden nereye? 2 dünya savaşının müsebbibi Batılılar, dünya tarihinin en büyük mükatelesini yapan yine Batılılar; ama şimdi uzlaşmayı siyasetlerinin mihenk taşı yapanlar da onlar. Uzlaşmak için uğraşıyorlar, çatışmak için değil. Başka türlü 15 ülke, bir araya gelip AB’yi dünyanın en özenilen, üyesi olmak uğruna türlü fedakarlıklar yapılan kulübü yapabilir miydi? İşte bu uzlaşma kültürünün ürünü Euro’dur.
Siz, 15 İslam ülkesinin bir araya gelip dünyaya numune olacak bir uluslararası örgüt kurabileceğini bırakınız düşünmeyi tahayyül edebiliyor musunuz? Edemiyorsunuz, neden hiçbir konuda uzlaşamıyor Doğu? Saddam 2 Ağustos 1990’da Kuveyt’i işgal etmeden önce Arap Birliği toplantısına davet edildi, toplantı ‘üst düzey Arap yetkililerinin’ birbirlerine meyve tabakları fırlatmaları ile son buldu. Sonrası malum. Suudi Arabistan’ın beslediği Taliban, Buda heykellerini dinamitledi, İbn–i Suud da Ecyad Kalesi’ni buldozerledi. Dinamit ve buldozer de işte bu çatışma kültürünün ürünleri.
Son olarak, Ecyad Kalesi’ne verilen tepki özellikle Türk elitinin bilincinin ne kadar yaralı olduğunu da ortaya koydu. Yeni–Osmanlıcılık bazı kesimlerde küfür yerine kullanılırken, Suudilere bu kadar sert tepki vermek ne kadar inandırıcı, üzerinde düşünmek lazım.
13.01.2002
Yazarımızın E-Postası:
s.gultasli@zaman.com.tr
|
Bölge Haberleri
