Birden fazla işyerinde çalışma
Sayın Ziya Perver,
Ben bir kamu kuruluşundan emekli olduktan sonra 2 ayrı kamu kuruluşunda sözleşmeli olarak ve part-time çalışmaktaydım.
Emekli olmam nedeniyle her iki kurum da benden Sigorta Destekleme Primi kesmektedir.
a) Her iki kurumun ayrı ayrı prim kesmesi yasal mı?
b) Ben emekli olmayıp da SSK’lı olsa idim, iki ayrı kurum SSK primi kesecek miydi, yoksa bir tanesinin kesmesi yeterli olur muydu? Bu nedenle iki kurumun ayrı ayrı Sigorta Destekleme Primi kesmesi bana mantıklı gelmiyor.
Bu sorularımı aydınlatırsanız, minnettar olurum...
Saygılarımla... Dr. Cengiz Dörtlük
Muhterem okurum, 506 sayılı kanuna göre;
Sigortalı bir ay içinde birden fazla işverenin işinde çalışmışsa her işverenin işyerinde elde ettiği kazanç ve çalıştığı gün sayısı işverenlerce ayrı ayrı kuruma bildirilir.
Siz emekli çalışan yani sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığınız için birden fazla işyerinden kuruma bildiriliyor olmanız size pek büyük fayda sağlamaz; ama bu da yasal zorunluluktur. 506/77. madde son fıkra: “Bir ay içinde çeşitli işverenlerin işinde çalışan sigortalının bu kanun gereğince alınacak primlerine esas tutulacak aylık ve günlük kazancının tespitinde her işverenden elde ettiği aylık ve günlük kazanç tutarı ayrı ayrı nazara alınır ve primler buna göre hesaplanır.”
Ayrıca, destek primi ile çalışanlar sadece iş kazası ve meslek hastalıkları sigortalarından faydalanırlar. Buna göre de eğer işyerinde iş kazası geçirir ya da meslek hastalığına tutulursanız size duruma göre geçici iş göremezlik ödeneği ya da sürekli geliri verilir. Bu da 506/88. maddenin 8. fıkrasına göre hesap edilir.
“Günlük kazancının hesabına esas tutulan dönem içinde aynı zamanda birden çok işte çalışan sigortalının ödenek ve gelire esas tutulacak günlük kazancının tespitinde, bu işler dolayısıyla elde edilen ve sigorta primi hesabına esas tutulan kazançlar ayrı ayrı nazara alınır ve günlük kazanç yukarıdaki esaslar dairesinde hesaplanır.”
Yine, 506 sayılı yasanın 78. maddesinin son fıkrasına göre; “Aynı zamanda birden fazla işverenin işinde çalışan sigortalıların ücretlerinden kesilen primler, bu madde uyarınca tespit edilen üst sınır üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa fark, sigortalının müracaatı üzerine hissesi oranında kendisine geri verilir.”
Yukarıdaki fıkraya göre, çalıştığınız bu işyerinden kuruma bildirilen SPEK tutarları halen mevcut olan 1.050.000.000 TL’lik tavandan fazla ise fazlası üzerinden işçi payı olarak ödediğiniz primleri geri alabilirsiniz. Bütün işyerlerinden kuruma bildirilen kazançların toplamı 1.050.000.000 TL’den az ise bir şey alamazsınız.
Eğer siz destek primi ile değil de normal çalışan olsaydınız, bu kere size şu faydaları sağlayacaktı:
1- Emekli olurken, birden fazla çalıştığınız işyerlerindeki kazançlarınızın toplamı üzerinden emekliliğe esas kazancınız hesaplanacaktı.
2- Gün sayısı olarak ise her ay için 30 gün esas alınacaktı, yani diyelim ki üç işyerinde birden çalışıyorsunuz ve her biri 30’ar günden ayda 90 gün kuruma bildiriliyorsunuz; ama bu sadece 30 gün olarak alınacak, kazançlar ise toplam rakam üzerinden değerlendirilecekti.
Bütün bunlara rağmen siz yazınızda ‘part-time çalışıyorum’ diyorsunuz bu tür çalışmalarda saat hesabı da yapılabilir. Mesela haftada toplam olarak bir işyerine 16 saat gidiyorsanız her 8 saati bir gün hesabıyla kuruma bildirebilirsiniz. Yani işyerinde devamlı mesai ile çalışmıyorsanız, çalıştığınız kadar kuruma bildirilmesi de yasaldır.
19.01.2002
Yazarımızın E-Postası:
z.perver@zaman.com.tr
|