‘İçe kapanma stratejisi’nde anlamsız ısrar
Ankara’da gündem ‘uyum’ yasalarına kilitlendi. Rahmetli Turgut Özal’ın özel gayretiyle, tam 11 yıl önce, 31 Ocak 1991’de TCK’nın 141, 142 ve 163. maddeleri kaldırılmıştı. Düşünce ve ifade özgürlüğünü engelleyen bu maddeler nedeniyle sağ ya da sol görüşlü binlerce kişi takibata uğramış, yüzlercesi hapis yatmıştı. Özal’ın getirdiği diğer yeniliklerle beraber bu düzenlemesi toplumu rahatlatırken bazı çevreleri huzursuz etmişti. Yıllardır, sanki öç alırcasına özgürlükler toplumun elinden bir bir alındı. Özellikle 163. maddenin geri gelmesi için bıkmadan uğraş verildi. Avrupa Birliği perspektifiyle bunun örtüşemeyeceği anlaşılınca TCK’nın 312 ve 159. maddeleri kullanıldı. 1991’den önce bu maddelerden açılan davalar yılda ortalama iki yüz iken, bu rakam daha sonra bini buldu.
159. madde 1960 İhtilali’nden sonra kabul edildi, 312 ise 12 Eylül darbesinden sonra değiştirilerek daha ağır hale getirildi. 312’nin 1982 öncesinde İtalyan Ceza Kanunu’ndan alınmış hali daha demokratik. Her ikisi de ihtilallerin sonucu şekillenmiş yasalar. Yetmedi, şimdi söz konusu maddelerde yeniden düzenlemeye gidiliyor; suç kapsamı genişletiliyor. Maddeler demokratikleşeceğine siyasal ve sivil alanı daha da daraltıcı niteliğe bürünüyor.
“Mini demokrasi paketi” olarak içinde sunulan 159’daki değişiklik Anayasa’ya ve Avrupa mevzuatına uyum anlamında hiçbir iyileşme yok. Uyumsuzluk demek daha doğru. Eklenen “bunları temsil eden bir kısmını” ibaresiyle maddenin uygulama alanı genişletiliyor. 312’de ise ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik’ cümlesinde yer alan halk kelimesi “insanlar” olarak değiştirildi. Bundan böyle iki üç kişinin tahrik edilmesi de hakimler tarafından 312 kapsamına alınabilecek. Yeni metinde yer alan ‘kamu düzenini bozma olasılığını ortaya çıkaracak bir şekilde düşmanlığa ve kin beslemeye alenen tahrik’ ifadesindeki ‘olasılık’ kelimesi hakime her türlü yorum imkanı tanıyor. Olasılığa dayalı bir suç veya cezaya dünyanın hiçbir yerinde rastlamak mümkün değil.
İlginçtir, bu maddelerin kalmasını isteyenler birdenbire değişikliği savunmaya başladılar. Yargıtay eski Başsavcısı Vural Savaş, 312 değişikliğine şimdiye kadar karşı çıkmasına rağmen son değişikliği destekliyor. 1999 yılında, ANAP Uşak Milletvekili Yıldırım Aktürk Meclis kürsüsünde 312’deki değişikliğin Vural Savaş’ın girişimiyle, Tayyip Erdoğan hakkındaki dava dolayısıyla rafa kaldırıldığını açıklamıştı. Aktürk’ün bu açıklamasını dönemin Milli Savunma Bakanı Hikmet Sami Türk de doğrulamıştı.
Peki, Türkiye’nin ihtiyacı bu mu? 312 ve 159. maddelerde yapılacak değişiklik içe kapanma stratejisinin bir parçası. Bu politika uluslararası konjonktürle uyuşmuyor. 11 Eylül, elbette güvenlik ve savunma konusunda hassasiyetleri artırdı; ancak Türkiye’ye önemli de bir fırsat sundu. O da bölgesel bir güç olarak ortaya çıkma imkanı. Bunun için Türkiye, ‘tehdit stratejisini’ değil, ‘fırsat stratejisi’ni benimsemeli; ‘bölünme korkusu’nu yenip, ‘büyüme vizyonu’nu devreye sokmalıdır. Paranoya haline varan yersiz korkulardan sıyrılmadıkça 21. yüzyılın saygın ülkesi olmamız mümkün değil.
26.01.2002
Yazarımızın E-Postası:
i.karayegen@zaman.com.tr
| 
Bölge Haberleri
