Türkiye New York’a cami yaptırmıyor!
Başbakan’ın son Amerika ziyaretinin arkasından bir gazete tarafından ortaya atılan “Türkiye New York’a cami yaptırıyor” haberi haber değil “yalan haber”dir. Ecevit’in Başkan Bush’a Kur’an–ı Kerim hediye etmesinin ardından böyle bir haberin yapılması konjonktüre uygundu!
Türkiye Cumhuriyeti’nin Türkiye dışında cami inşaatı diye bir faaliyet alanı yok. Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde kurulu bir vakıf kanalıyla dünyanın bazı bölgelerindeki tarihi eser niteliği taşıyan bazı camilerin restorasyonu ve tamiri yapılıyor. Fakat Sovyetler yıkıldıktan sonra Türk cumhuriyetlerinden bazılarında restorasyon ve ihtiyaca binaen yeni camiler de inşa edildi. Ancak bugüne kadar herhangi bir Batı ülkesine bir cami inşa edildiği vaki değil. –Tokyo Camii tamamen bambaşka bir konu.–
Bunun ciddi bir sebebi yok. Batılı ülkelerde Diyanet Vakfı’nın elbette faaliyetleri var ve oralarda da Türkler cami yapıyorlar. Batı ülkelerinde kurulan cami yaptırma dernekleri ekonomik olarak bu işin altından kalkabiliyorlar. Türkiye’nin desteğine ihtiyaçları pek olmuyor. Ama Kafkasya ve Balkanlar’da yapılan camiler için devlet desteği şart olabiliyor.
Batı Avrupa, Amerika, Kanada ve Avustralya’da Türkiye cami yaptırmıyor; çünkü ihtiyaç yok. İhtiyaç olan yerlerde de yerel imkanlar kullanılıyor. Diyanet’in faaliyetleri Balkanlar’da restorasyon ağırlıklı. Bosna Hersek’te Mostar Köprüsü’nün yanındaki Köski Mehmet Paşa Camii, Romanya’da Gazi Ali Paşa Camii, Diyanet Vakfı imkanları ile restore edildi.
Nahcıvan’da Kazım Karabekir Camii inşa edilerek 1998’de ibadete açıldı. Bakü’de Şehitlik Camii inşa edildi. Bakü İlahiyat Fakültesi Camii inşaatı bir hayırsever tarafından başlatıldı ve Diyanet Vakfı tarafından tamamlandı. Yine Bakü’de Mehdi Abad Camii 16. yüzyıl Osmanlı mimarisi özelliklerine göre inşa edildi. “Her şehire bir cami” kampanyasına cevap veren Çorumlular Azerbaycan Yevlak’ta bir cami inşa ettiler. Yine Kusar’da Mustafa Kazdal adında bir hayırseverin yaptırdığı cami faal durumda. Diyanet Vakfı yine Azerbaycan’da, Ağdaş Reyonu Leki Camii’ni inşa etti. Bu cami de 16. yüzyıl Osmanlı mimarisine göre yapıldı.
Kırgızistan’da Koçkar Camii 16. yüzyıl Osmanlı mimarisine göre yapıldı. Kazakistan’da Miçurin Camii, Talgar Camii, arazileri bu ülkeler tarafından temin edilerek Diyanet Vakfı tarafından yapıldı. Kırım’da Hacı Arif Bey Camii, Hz. Osman Camii, Fatih Camii, Hz. Ali Camii, Emir Sultan Camii, Sülbiye Hanım Camii, Hz. Ebubekir Camii ve İmam–ı Azam Camii...
Kıbrıs’ta Kıbrıs’a ilk giren komutan olan Nurettin Ersin adına Nurettin Ersin Paşa Camii Diyanet Vakfı tarafından yapıldı. Kosova’da da aynı vakıf Sultan Murat Türbesi’ni restore ediyor.
“Türkiye New York’ta cami yaptırıyor” haberine gelince...
New York’ta bulunan Türk–Amerikan İslam Merkezi daha önce burada Eyüp Sultan adında bir cami yaptı. Bu kurumun mevcut olan ihtiyaca cevap vermiyor gerekçesi ile yeni cami çalışmaları var. Türk–Amerikan İslam Merkezi bu işleri yaparken de elbette burada bulunan Türk büyükelçilikleri ile Türkiye’nin resmi yetkilileri ile görüş alışverişinde bulunuyorlar. Merkez yetkilileri, Başbakan’ın Amerika seyahatine katılan Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz’a da New York’a kadar gelmişken hem faaliyetleri hakkında bilgi vermek hem de yeni cami çalışmaları hakkında görüşünü sormak istediler. Nuri Yılmaz da “Olur tabii, neden olmasın..” dedi. Bütün olay bundan ibaret. Ne Türkiye’nin burada yapılan camiye 2 milyon dolar gibi bir para aktarması söz konusu, ne de Türkiye’nin böyle bir faaliyeti. Tamamen orada yaşayan Türkler tarafından kendi imkanları ile yapılan bir çalışma... Hepsi bu...
28.01.2002
Yazarımızın E-Postası:
n.gonultas@zaman.com.tr
| 
Bölge Haberleri
