Pivapizm
Marksizm, sosyalizm ve komünizm, kendi serüvenlerini akademik çalışmalara konu olarak bırakarak çekildi; ama dünya tarih ve medeniyetinin gelişmesinde önemli rol oynayan Ruslar, ‘izm’siz kalma niyetinde pek görünmüyor. Kuramsal açıdan ya da pratikte yeni bir siyasi, ekonomik ve toplumsal öğreti getirmiyor. Dünyaya yeni bir nizam verme derdinde de hiç değil. Tam olarak da gerçekleşemeyen sosyalizm ve komünizmin enkazı üzerinde yeşillendi. Uygulama benzerliği bulunan alkolizmin başlangıç aşaması olarak da görülüyor. Rusya’da şu sıralarda tartışılan yeni ‘izm’; pivapizmdir.
Piva (bira) ve pizm (içicizm) sözlerinden türetilmiş yeni akım. Pivapizm, ilk olarak geçtiğimiz aylarda başkent Moskova’da gerçekleştirilen bira festivalinde görücüye çıkmıştı. Festivalin geçit töreninde Karl Marx ve beraberinde takımının geçişinden sonra izleyiciler, ‘pivapizm’ denilen grubun sıcak selamlarına muhatap olmuştu.
Hem de 30 yıldan beri içki içmeyen (ender Ruslardan biri) Moskova Belediye Başkanı Yuri Lujkov’un huzurunda. Esasında mühim değil. Dünyada anti–natalist nüfus politikasını savunanların ilklerinden papaz Malthus’un da 15 evlada sahip olduğu söyleniyor. Türbülanslı post–Sovyet yıllarını geride bırakan Kremlin, artık toplumsal sorunlara da yönelince pivapizmi buldu karşısında.
Özellikle gençler arasında yaygın olarak görülen aşırı derecede bira tüketimi, yetkilileri ciddi olarak endişelendiriyor. Hükümetin yanı sıra bizzat Kremlin, alkolizmin önüne geçmek için pivapizmden başlamak gerektiğini anlamış durumda.
Ancak nasıl olacak? Kocaman bir soru işareti. Devlet Başkanı Vladimir Putin’e göre en kötü çözüm ‘yasaklamak’tır. Anlaşılan Putin, Gorbaçov’dan iyi ders almış. SSCB’nin son lideri Mihail Gorbaçov bir ara içkiyi yasaklama yoluna başvurunca emekçi Sovyet halkı, derhal evlerini üretim mekanlarına çevirmişti.
Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre 1998 yılında 24 bin, 2000 yılında ise 18 binden fazla Rusya vatandaşı, kalitesiz içki ve aşırı içmekten hayatını kaybetti.
Üstelik 1998 ekonomik krizi ve sonrasında ülkede düzenli olarak içki fabrikaları çalıştı ve geçen sürede de palazlanarak bir güç haline geldi.
Başbakan Yardımcısı Valentina Matviyenko, Basın Bakanı Mihail Lesin ve Sağlık Bakanı Yuri Şevçenko, pivapizme karşı bazı projeler üzerinde çalışıyor. İlk hücumlar, pivapizmin kalesi durumundaki, her beş on dakikada bir ‘erkeğin gücü’ şeklindeki bira reklamlarına dönük görünüyor.
Pivapizmin kalbine bir ok da Sağlık Bakanlığı’nın kent merkezlerindeki büyük panolara astığı küçük çocuğun, ‘Baba içme!’ sözleriyle atılmış durumda.
03.02.2002
Yazarımızın E-Postası:
m.cetinkaya@zaman.com.tr
|