İşsizlik sigortasında soru ve sorunlar
4447 sayılı kanun ile gelen ve 01.06.2000’de ilk primi kesilmeye başlanan işsizlik sigortasında işsizlik ödemeleri de bu ay başlayacak. Bu konuda gelen yoğun soru ve cevapları aşağıdadır:
1- Kimler yararlanacak? Belirli veya belirsiz süreli hizmet akdi ile çalışanlardan, işsizlik sigortasından 01.06.2000 tarihinden beri aralıksız olarak çalışarak toplamda 600 günlük işsizlik sigortası prim ödeme gün sayısına ulaşan (ki 30.01.2002’den sonra başlar) sigortalılar kendi kusur ve istekleri ile işten ayrılmayanlar yararlanacak.
2- Nasıl yararlanacak? İşveren kendi isteği ile ya da kusuru ile işinden ayrılmamış olan; ancak işsiz kalan sigortalılardan 600 günlük işsizlik sigortası primi ödemiş ve son 120 günlük sürede kesintisiz çalışmış olan sigortalıları için üç nüsha olarak İşten Ayrılma Bildirgesi (İAB) düzenleyecek; bunlardan birini işçiye verecek birini de İş-Kur’a gönderecek, son nüshayı da saklayacak.
Bu konudaki sorunlar;
Her işçi için İAB düzenlenecek mi? 30.01.2002’den sonra işten ayrılan her işçi için İAB düzenlenecek mi? Bu sorunun cevabı HAYIR, sadece işten ayrılma tarihinden önce adına en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş ve son 120 günde aralıksız olarak prim ödemiş olanlar için İAB düzenlenecek, zira işsizlik sigortası ödemesini hak etmeyenler için ve kendi istekleri veya kusurları ile işine son verilenler için İAB düzenlenmez.
Gerekçe; gerek 4447 sayılı kanun ve gerekse Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2 Nolu İşsizlik Sigortası Tebliği’nden de görüleceği üzere, işsizlik sigortasından işsizlik ödeneğini hak etmeyenler için İAB düzenlenmeyeceği açıktır.
Buradaki önemli sorun ise, bu 600 günlük sürede birkaç değişik işyerinde çalışmış olanlarda çıkacaktır, yeni işveren sigortalının eski işyerlerinde ne kadar prim ödediğini bilemeyeceğinde, iş değiştirmelerinde eski işverenin işçiye yeni işverenine vermesi için ilgili dört aylık sigorta dönem bordrolarını vermesi doğru olacağı gibi bu konuda Bakanlık tebliğ yayınlamalıdır.
Öte yandan, 30.01.2002’den sonra işten ayrılmış olmakla birlikte birkaç ay ya da gün çalışıp işten çıkarılmış sigortalılar için geriye doğru 600 gün prim ödenmemiş olması veya son 120 gün aralıksız prim ödenmemiş olduğundan İAB doldurması gerekmez.
Buna benzer şekilde, özellikle holdinglerde, holdinge veya şirkete bağlı değişik işyerleri olan işverenler, sigortalılarını bir işyerinden çıkarıp ertesi gün diğer işyerinde işe başlatabilmektedirler bu durumda da sigortalı işsiz kalmamış olacağından yine İAB doldurulması gerekmez.
120 günün hesabı:
İşsizlik ödeneği alınabilmesi için sigortalının işten ayrılmadan önceki son 120 günde aralıksız olarak prim ödemiş olması gerekmekle birlikte, aşağıdaki süreler bu 120 günün hesabında dikkate alınmaz.
Hastalık, grev, ücretsiz izin, lokavt, disiplin cezası, genel hayatı etkileyen olaylar, gözaltına alınma, ekonomik kriz, hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali, doğal afetler, kısmi istihdam nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmaz. (Bu uygulama Kanunda öngörülmemiş olmakla birlikte yerinde bir uygulamadır.)
İşçinin yapacakları: İşverenden İAB’yi alan sigortalı, İşsizlik Ödeneği Talep Dilekçesi’ni doldurarak, İş-Kur’a verecek ve ödenek, iş ve eğitim talep edecektir.
Kurum, kendisine verilen İAB ve Ödenek Talep Dilekçesi üzerinde gerekli incelemeyi yaparak, sigortalıya iş bulmaya, işsizlik ödemelerini yapmaya ve işsizlik süresinde sigortalının ve ailesinin sağlık giderlerini karşılamak üzere gerekli işlemlere başlar.
Görüleceği üzere, 30.01.2002’den önce işsiz kalmış olanlar, 30.01.2002’den sonra işsiz kalmasına karşın geriye doğru 600 gün ve sonra 120 günü aralıksız prim ödemesi olmayanlar işsizlik ödeneği alamayacaktır. İşsizlik ödeneği alamayacak olanlar için ise İAB (İşten Ayrılma Bildirgesi) doldurulmaz.
Not: İşsizlik Sigortası ile ilgili geniş bilgi ve gerekli formlara aşağıdaki
linklerden ulaşabilirsiniz.
09.02.2002
Yazarımızın E-Postası:
z.perver@zaman.com.tr
İşten ayrılma bildirgesi
İşsizlik
ödeneği talep dilekcesi
İşsizlik kimlik kartı
İşsizlik sigortası ödeme usul ve esasları
| 
Bölge Haberleri
