Sanayi ve Ticaret Bakanlığı süpermarket ve hipermarketlerin kuruluşlarını özel izne tabi tutacak. Taslak kanunlaşırsa, 5 bin metrekare üzerindeki satış mağazaları şehir dışında kurulabilecek. Mevcut hipermarketler de belirlenecek bir sürede yasaya uyum sağlayacak. Taslak ‘bakkal amca’yı korumayı hedefliyor.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu, yeni hazırlanan yasa taslağı kapsamında, 400 metrekarenin üzerinde satış alanına sahip büyük mağazaların kurulmasının, bazı istisnalar haricinde izne tabi tutulacağını bildirdi.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Tanrıkulu, TESK Otel’de düzenlediği basın toplantısında, bakanlığı tarafından hazırlanan, “Tüketim maddeleri ve İhtiyaç Malzemelerinin Satışı ile İştigal Eden Büyük Mağazaların Kurulmasının İzne Bağlanması Hakkında Kanun Tasarısı” ile ilgili bilgi verdi.
Bakkal amcanın yaşaması için ellerinden geleni yapacaklarını belirten Tanrıkulu “ama bizim amacımız, hiçbir zaman daha önce açılmış olan Türkiye’nin dünyadaki sosyal gelişmelere paralel devam eden büyük mağaza anlayışını yıkmak, tahrip etmek ve yerinden kaldırmak değildir. Bizim amacımız, bir yasa çerçevesi içerisinde tıpkı diğer gelişmiş Batı ülkelerinde olduğu gibi, bu mağazaların açılışını, işleyişini düzenlemektir.” diye konuştu.
Şu anda Türkiye’de satış alanı büyüklükleri 400 ile 5 bin metrekare arasında değişen 2 bin civarında büyük mağaza bulunduğunu belirten Tanrıkulu, büyük mağazalardaki gelişim sürecinin bundan sonra da aynı tarzda devam etmesi halinde, bu sayının 2005 yılında 5 bin seviyelerinde olacağının tahmin edildiğini söyledi.
Tanrıkulu, hizmete giren 400 metrekare büyüklükte satış alanına sahip bir süpermarketin “15-20 bakkal veya diğer meslek sahibi” esnafın, 5 bin metrekare büyüklükte satış alanına sahip büyük mağazanın ise “400 ile 450 bakkal veya diğer meslek sahibi” esnafın kepenk kapatarak, ticari hayattan çekilmesi durumunda kalmasına neden olduğunu vurguladı.
Bakan Tanrıkulu, “Yine büyük mağazaların gelişim sürecinin bu şekilde devam etmesi halinde de şu anda sayıları 140 bin olan bakkal esnafının 2005 yılında 60 bine düşeceği tahmin edilmektedir.” dedi.
Bakan Tanrıkulu, süpermarket ve hipermarketlerin hakim durumlarını kötüye kullanmaları nedeniyle de üretici ve aracıları zor durumda bıraktıklarına dikkati çekti. Ahmet Kenan Tanrıkulu, Türkiye’de büyük mağazaların kurulmasının, hazırladıkları taslak kapsamında bazı kaidelere bağlandığına dikkat çekerken, şunları söyledi:
“Öncelikle yasa tasarısıyla, 400 metrekarenin üzerinde satış alanına sahip büyük mağazaların kurulması izne tabi tutulmaktadır. Sağlık hizmetlerine yönelik eczaneler, halkın temel ihtiyaçlarını karşıladığı semt pazarları, mahalli idarelerce oluşturulan açık oto pazarları ile üretimi teşvik için, fabrika yanlarına tesis edilen fabrika satış mağazaları bu istisnalar kapsamında bulunuyor.”
Tanrıkulu’nun verdiği bilgiye göre, ayrıca gerekli kuruluş izni almayan büyük mağazalara, belediyelerce ruhsat verilmeyecek ve bu projeler teşvik kapsamına alınmayacak. 400 metrekare ile 2 bin 500 metrekare arasındaki büyüklükte satış alanına sahip büyük mağazaların kuruluş talepleri, valinin başkanlığında kurulacak mahalli kurullarda, 2 bin 500 metrekarenin üzerinde satış alanına sahip projeler ise bakanlık bünyesinde, ‘Büyük Mağazalar İzin Kurulu’ tarafından değerlendirilip neticelendirilecek.
Tanrıkulu, yeni taslak uyarınca, 5 bin metrekare satış alanına sahip büyük mağazaların kuruluşuna, mevcut sosyal ve ekonomik dokuyu zedelememeleri maksadıyla, “yerleşim merkezleri dışında” kurulmaları kaydıyla izin verileceğini belirtti.
Sorular üzerine, söz konusu taslağın hazırlanması sırasında yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Tanrıkulu, “bu yasa mevcut süpermarketleri yıkmak için değil, bundan sonrakilere çekidüzen getiriyor. Mevcutlara da bir uyum süresi getiriyor.” dedi. Tanrıkulu, halen faaliyette bulunan süpermarketlere verilecek uyum süresinin ne olacağının sorulması üzerine, bu sürenin önceki taslakta 5 yıl olarak düzenlendiğini; ancak bu konuda farklı görüşler bulunması nedeniyle üzerinde uzlaşma sağlanması gerektiğini bildirdi.
|