Bir okur, aklına takılan iki meseleyi ayaküstü sormuş, açıklama istemişti. Bunlardan birincisi pek hayırlı bir konuya dair değil, ocaklarımızdan ırak olsun, boşanmayla ilgili. Bir konuşmada ‘Kadın kocasıyla boşanmış.’ cümlesi geçmiş. Bu cümle böyle mi söylenmeliydi, diyor okurumuz. Bence bunun böyle söylenmesi doğru değil. ‘Kadın kocasından boşanmış.’ dense daha uygun olur.
İki eş de ayrılma noktasında hemfikirse, ayrılmak istiyorlarsa ‘kocasıyla ayrılmış’ denebilir. Ama ayrılma isteğine bey sıcak bakmıyor, bu konuda hanım diretmişse ‘kocasından ayrılmış’ denmelidir. Ama en iyisi şu buz gibi boşanma sözünün hayatımıza hiç girmemesi değil mi?
Okurun sorduğu ikinci mesele epey çetrefil. İçinden çıkamadığı müşkül durumun sebebi şu cümle: ‘Sizin işinizle ikinci müdire hanım ilgilenecek.’ Okurumuz bu sözü bir memurun ağzından duymuş. Cümle ilk okuyana hiç garip gelmiyor. Belki, hatayı, müdürlerin birden çok olmasında görüp bir kurumda iki müdür olur mu hiç, diyenler de çıkacaktır. Ama yanlışlık burada değil. Yönetim konusunda ileri tekniklerin kullanıldığı bir zamanda yaşıyoruz. Artık eskinin tezgahtarlarına şimdi ‘satış müdürü’ gibi isimler yakıştırılıyor. Müdür kelimesinin saygınlığından ve tesir gücünden yararlanmak için bir yerde birçok kişiye müdür sıfatı verilmiş olabilir. Bunda bir kusur yok. Zihinleri karıştıran nokta, şimdi söyleyeceğim bilgi: Okurun yukarıdaki cümleyi duyduğu kurumun birinci müdiresi yok, ancak birinci müdürü var. Yani birinci müdür bir bey. Evet, memurun ‘ ikinci müdire’ sözü birincisinin de hanım olduğu yönünde düşündürüyor insanı. Gerçek ise öyle değil. İşte okurumuz kendince haklı olarak soruyor: Memur, ‘Sizin işinizle ikinci müdür ilgilenecek.’ dese çevrede bu kişiyi aramaya koyulan vatandaşımız bürodaki erkekler arasından bir müdür arayacaktır. Eğer böyle demez de ‘Sizin işinizle ikinci müdire hanım ilgilenecek.’ derse, birinci müdür, bir memurun kendisiyle ilgili hassas bir noktada alay ettiğini düşünecek; dolayısıyla memurumuz belki de işinden olacak. Kısacası bu durum, sudan bir mesele değil. İş epey ciddi.
Gelelim bu ciddi meselenin hal yoluna. Bence artık bayan müdürler için müdire denmesine her zaman gerek yok. Yani memur bu durumda ‘Sizin işinizle ikinci müdürümüz filanca hanım ilgilenecek.’ diyebilir pekala. Bunu söylerken ‘müennes’ ekinin bütün bütün bırakılmasını da savunmuyorum. Mesela müdür koltuğunda oturan bir hanıma seslenirken, hürmetle laubaliliği birbirine karıştıranlar gibi ‘müdürüm’ demek yerine ‘müdire hanım’ hitabının her zaman daha uygun olacağını söylemekte yarar görüyorum.
Bay ve bayan müdürlerin bir çatı altında olduğu kurumlarda çalışan memurların, üstleriyle muhatap olurken işleri bundan sonra biraz daha kolay olacak sanırım.
|