10 yıldır Türkiye’de faaliyet gösteren çevre örgütü Greenpeace üyeleri, Sultanahmet Meydanı’nda ‘Akkuyu Nükleer Santralı’nı protesto’ gösterisinde balon uçurdukları için hapse mahkûm oldu.
1992 yılından beri Türkiye’de eylem yapan dünyaca ünlü çevre örgütü Greenpeace (Yeşil Barış) üyeleri, Sultanahmet Meydanı’nda ‘Akkuyu Nükleer Santralı’nı protesto’ gösterisinde balon uçurdukları için hapis cezasına çarptırıldı. Örgüt üyeleri 37 eyleminde ise ‘demokratik tepki niteliğinde’ olduğu gerekçesiyle suçsuz bulundu. İncirlik’te ABD’yi protesto ettikleri eylemde suçsuz bulunan Greenpeace üyeleri, Sultanahmet Meydanı’nda İstanbul Valiliği’nin bilgisi dahilinde gerçekleştirdikleri balon uçurma eylemiyle ‘Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet’e takıldı.
İstanbul 6. Asliye Ceza Mahkemesi Greenpeace üyelerine 1 yıl 3 ay hapis ve 76’şar milyon lira para cezası verdi. Dosyayı inceleyen Yargıtay kararı onarsa Greenpeace üyeleri Türkiye’de ilk kez ceza almış olacak. Ecemiş fay hattı tehlikesine rağmen Akkuyu’da nükleer santral kurulması fikrine karşı 11 Nisan 2000’de İstanbul Sultanahmet Meydanı’nda ‘balonlu eylem’ düzenleyen Greenpeace üyesi 9 kişi basın açıklaması yaptı, helyum gazı ile şişirilmiş balonu gökyüzüne uçurdu. Grup daha sonra beyaz tulum giymiş olarak ölü taklidi yaptı. Emniyet güçleri birkaç kez uyarmalarına rağmen dağılmayan eylemciler gözaltına alındı. Haklarında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından dava açıldı. Bugüne kadar geniş çaplı çok sayıda çevre eylemine imza atan, aralarında Greenpeace Akdeniz Kampanya Yöneticisi Tolga Temuge’nin de bulunduğu 9 sanık, İstanbul 6 Asliye Ceza Mahkemesi’nce Sultanahmet Meydanı’nda balon uçurmak ve ‘dağılın’ uyarısına uymamak suretiyle ‘Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet etmek’ suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası ve 76’şar milyon lira da para cezasına çarptırıldı. Daha önce ceza almadıkları için bu cezaları ertelendi. Greenpeace üyesi sanıklar, yaptıkları benzer eylemlerden dolayı suçlu bulunursa, haklarındaki ceza oranı iki kat artacak. Çevre örgütü, Adana Amerikan Üssü önünde 6 Ağustos 2001 tarihinde gösteri yaparak Amerika’nın Hiroşima’ya atom bombası atmasını 56. yıldönümü sebebiyle protesto etmiş ve ABD Başkanı Bush’un yeni nükleer silahlanma projesi olan ‘Yıldız Savaşları’nı kınamıştı. Bu olayla ilgili olarak açılan davada beraat kararı veren Adana 4. Asliye Ceza Mahkemesi, “Eylemin niteliği ve boyutları karşısında davranışın suç aşamasına gelmediği, sanıkların demokratik tepki niteliğindeki eylemleri nedeniyle Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet için suçun unsurları oluşmamıştır.” ifadesini kullandı. Yapılan diğer eylemlerle ilgili olarak açılan davalarda beraat kararı veren mahkemeler de benzer ifadeleri kullandı. Greenpeace Akdeniz Kampanya Yöneticisi Tolga Temuge, hapis cezası kararını beklemediklerini belirterek, “Yaptığımız eylemlerin amacı, çevre konusundaki duyarlılığımızı dile getirmektir. Yaptığımız eylemlerle doğa ve çevre konusunda insanların daha duyarlı davranmasını amaçlıyoruz. Bu bizim en demokratik hakkımızdır. Kararın temyiz aşamasında bizim lehimize düzeleceğine inanıyoruz.’’ dedi. Temuge, Avrupa’daki eylemlerden dolayı yüklü miktarda para cezası ödediklerini de sözlerine ekledi. 1992 yılından beri Türkiye’de faaliyet gösteren Greenpeace üyeleri, bugüne kadar 45 eylem yaptı. Greenpeace, eylemlerinin hepsinden takipsizlik ya da beraat kararı alırken 7 eylemle ilgili dava sürüyor.
|