TEDAŞ’ın daha önceki elektrik kesme ve kaçak kontrol işlemleri baskınlarında duyduğumuz doğrudan kaçak bağlantı, süpürge çöpü, röntgen filmi ve köprü kurma yöntemlerinin pabucunu dama atan “dokunmatik” yöntemi tespit edildi.
Kaçak kullanımı saptamakla görevli ve hemen her türlü yöntemi bilen TEDAŞ elemanları bile, karşılaştıkları kaçak yöntemler karşısında adeta küçük dillerini yutuyorlar. Gaziantep’te yapılan bir ihbarı değerlendiren TEDAŞ elemanları, Türkiye’de ilk kez rastlanan ’duvar dokunmatik’ sistemini buldu. Mutfak duvarına yerleştirilen ve üzeri fayansla kapatılan role ile çalışan sistem, kaçak ekibi kontrole gittiğinde, evde bulunan kişinin, altında role bulunan fayansa dokunması ile devreye giriyor. Fayansa dokunulduğunda devreye giren ya da devreden çıkan sistem, kaçak bağlantı yapanların işi epey ilerlettiklerini gösteriyor. Ekip geldiğinde fayansa dokununca kaçak, ekip gittikten sonra dokunulunca ise yasal bağlantı devre dışı kalıyor.
Balıkesir’in Gümüşçeşme ve Gündoğan mahallelerinde yapılan operasyonda, elektrik sayaçlarını matkap veya çivi yardımıyla delen ve sayacın içindeki diski durdurarak kaçak elektrik kullananlar tespit edildi. TEDAŞ Balıkesir Müessese Müdür Yardımcısı Cengiz Akın sayaçların süpürge çöpü ve röntgen filmi gibi cisimlerle durdurulmasını hayretle karşıladıklarını kaydetti. TEDAŞ Müessese Müdürü Neşet Demirbağ, kaçak elektrik kullanımını önlemek amacıyla yapılan denetimler sırasında saptadıkları yöntemlerin, “şapka çıkarılacak” nitelikte olduğunu söyledi. Demirbağ, ortaya çıkardıkları ve mucitleri bile şaşkına çevirecek yöntemlerden birisinin evin kapısına bağlı çalışan sistem olduğuna dikkati çekti. Kaçak ekibi sayacı kontrol için içeriye girdiğinde, sonuna kadar açılan kapının, anında kaçak bağlantıyı devre dışı bırakıp, şebeke bağlantısını çalıştırdığını anlatan Demirbağ, “Ekip kontrolünü bitirip evden ayrılınca kapanan kapı, bu kez kaçak bağlantıyı devreye sokuyor.” dedi.
Demirbağ, bir kahvehanede, kaçak bağlantısı tavan vantilatöründen yapılan bir sistemin de dikkati çektiğini bildirdi. Vantilatörün duvarda bulunan anahtarının, ilk anda şüphe çekmediğini, ancak incelemede anahtarın vantilatörü değil, sayacı kontrol ettiğinin ortaya çıkarıldığını vurguladı. Kullanılan diğer yöntemler arasında sayacın içine cam kenarından film itilerek, sayaç diskinin durdurulması ve görevlilerin geldiği anlaşılınca filmin çekilip, sayaçta normal çalışmanın sağlanması da bulunuyor.
Anahtar görevi üstlenen bir duya takılan lamba yöntemi ile de kaçak elektrik kullanıldığı saptandı. Ampul sıkıştırılıp yanınca sayaçtan geçen yasal enerji, gevşetilince kaçak kullanım hattı devreye giriyor. Kaçak kullanım yöntemleri arasında yer alan sayacın arkasından köprü bağlantı ya da eve doğrudan kaçak hat bağlama da karşılaşılan yöntemler arasında öne çıkıyor.
TEDAŞ verilerine göre kayıp kaçak oranı toplam elektrik enerjisi üretiminin yüzde 23’ünü oluşturuyor. Bu oranının Güneydoğu’da daha fazla olduğu belirtiliyor.
|
Bölge Haberleri
