Ana Sayfa Haberler Ekonomi Dış Haberler Politika Kadın-Aile Kültür-Sanat Televizyon Spor Yazarlar Yorumlar Çizgi-Yorum
   Akademi Bilişim Çocuk Eğitim Otomobil Röportaj Strateji Tüketici Masası Okur Hattı

 Bölge Haberleri


 Reklam
 Künye/İletişim
 English
 Basın Özetleri
 Abonelik
 

Site editörüne her türlü eleştiri ve önerinizi iletebilirsiniz; m.sakin@zaman.com.tr

 
Arama

 Arşiv

 

HİLMİ YAVUZ



‘Bozgunda Fetih Rüyası’

‘Kar’lı günler, ‘Snow White’ aracılığıyla medyatik bir ‘tipi’ye, bir ‘kar fırtınasına dönüşmüşken ve göz gözü görmezken, Beşir Ayvazoğlu’nun ‘Bozgunda Fetih Rüyası’nın bir ilkyaz güneşi gibi açılışı, sadece ‘erbab–ı nazar’ın (‘bakmasını bilenler’in) bakışlarını aydınlattı;– o kadar! ‘Snow White’, bilindiği gibi, Pamuk Prens(es)’in İngilizcesi ve ‘Kar Beyazı’ anlamına geliyor! ‘Ka’nın ve ‘Kar(s)’ın (iki ‘Ka’), laik jakobenler ve radikal İslamcılarıyla, ister istemez Robert Musil’in hayali ülkesi ‘KaKania’yı çağrıştıran hayaletlerini değil, Türkiye’nin, bir insan karakterinin biyografisine sahih bir hüzünle sığdırılan vahim bozgun ve yıkım günlerini (1912–1922 yılları) anlatan bu romandan, ‘Bozgunda Fetih Rüyası’ndan hemen hemen hiç söz edilmedi... (‘Ne tuhaf bir ülke burası! Ne garip insanlar bunlar!..)

‘Bozgunda Fetih Rüyası’ Yahya Kemal’in biyografisinin on yıllık bir kesitini romanlaştırıyor. Onun Paris’ten dönüşüyle (1912 yılıdır!) başlayan ve Lozan’a gitmekte olan Türk delegasyonunun bir üyesi olarak İzmit’te, Nureddin Paşa tarafından önce linç ettirilip daha sonra asılan Ali Kemal’i darağacında görüşüyle sona eren trajik bir on yıl! Ayvazoğlu, yıkılan ve yeniden inşa edilmeye başlanan bir ülkenin tarihini, Yahya Kemal’in bireysel tarihine paralel bir okumayla romana dönüştürüyor. Ve asıl önemlisi, Yahya Kemal’in bu on yıl boyunca yazdığı şiirlerdeki şiirsel söz’ün, bu bozgun, hüsran ve yıkım günlerinin tarihsel koşullarına atıfta bulunan metaforlar olduğunu gösteriyor. (Gerçekten de, gökyüzü, onun ‘Açık Deniz’ şiirinde dile getirildiği gibi, ancak o yıkım günlerinde ‘kurşunla örtülü’ olabilirdi...) Ayvazoğlu, bir yandan, elbette Yahya Kemal başta olmak üzere, romanın birincil karakterlerini sahih ve belgesel konumlarıyla anlatırken, öte yandan, Yahya Kemal’in şiirlerinin tarihsel bağlamını da göstermeyi ihmal etmiyor. Bir bakıma tarihsel bir roman; ama bir bakıma da bir edebiyat tarihi gibi okunabiliyor ‘Bozgunda Fetih Rüyası’.

Farklı ve elbette şaşırtıcı: Yahya Kemal, Paul de Mann’ın ‘Blindness and Insight’da, Geoges Poulet’den alıntıladığı bir sözü uyarlayarak söylersem, bir ‘merkez’ değil, bir ‘buluşma yeri’ bu biyografik romanda. Nitekim, İttihadçıların (mesela, Ziya Gökalp), Türkçülerin (mesela, Hamdullah Suphi), İtilafçıların (mesela, Ali Kemal), İslamcıların (mesela, Ahmet Naim Hoca) düşünceleri, Yahya Kemal’in bilincinde (ve bilinçdışında!) hem birleşiyor hem de ayrılıyor. Yahya Kemal’in ‘merkez’ olamayışını, Beşir Ayvazoğlu, onun bu netameli günlerde bütün bu radikal eğilimlere angaje olmayı reddeden entelektüel mesafeliliğine olduğu kadar bu mesafeliliği duygusal hayatında bile (mesela, Celile Hanım’la olan ilişkilerinde) ifrata vardıran kronik mütereddidliğine bağlıyor. Yahya Kemal’in şiire karşı olan mükemmeliyetçi tavrının, biraz da, bu iflah olmaz kararsızlığından kaynaklandığını görüyoruz.

Doğrusu ya, ‘Bozgunda Fetih Rüyası’, bunca Kar’ın üzerine, Gogol’un ‘Palto’su gibi sımsıcak örtüyor üstümüzü...

20.02.2002

Yazarımızın E-Postası: h.yavuz@zaman.com.tr


Yazıcıya uyarla      Arkadaşıma gönder


Önceki Yazıları

> (15.02.2002) - Başörtülüler ve söylemler

> (13.02.2002) - Polemik üzerine

> (08.02.2002) - Orhan Pamuk ve ‘Niteliksiz’ Okur

> (06.02.2002) - Mitoloji ve magazin

> (01.02.2002) - Modernleşme ve Romantizm

> (30.01.2002) - Nazım’ı, ‘Çoğul Okuma’lara Açma Zamanı Gelmedi mi?

> (25.01.2002) - Gençlerin Osmanlı’ya bakışı

> (18.01.2002) - Modernleşme ve Bilim

> (16.01.2002) - Nazım’ın şiirinde devrimci olan, içerik değil, biçimdir (2)

> (11.01.2002) - ‘Failatün, failatün...’ (3)





Zaman'da Bugün
20 Şubat 2002


Zaman Spor

Yazarlar

Bütün yazılar



YAZARLAR

A. TURAN ALKAN

ABDULLAH AYMAZ

AHMED ŞAHİN

AHMET SELİM

ALİ BULAÇ

ALİ ÇOLAK

ALİ H. ASLAN

ALİ ÜNAL

CEM BEHAR

EKREM DUMANLI

ETYEN MAHÇUPYAN

FİKRET ERTAN

GÜNTAY ŞİMŞEK

HASAN ÜNAL

HEKİMOĞLU İSMAİL

HİLMİ YAVUZ

HÜSEYİN GÜLERCE

İBRAHİM KARAYEĞEN

İBRAHİM KIBRIZLI

İSKENDER PALA

KADİR DİKBAŞ

KERİM BALCI

M. ALİ YILDIRIMTÜRK

M. NEDİM HAZAR

MEHMED NİYAZİ

MELİH ARAT

MİRZA ÇETİNKAYA

MUSTAFA ARMAĞAN

MUSTAFA ÜNAL

NUH GÖNÜLTAŞ

ORHAN OKAY

REHBER ABİ

SELÇUK GÜLTAŞLI

SELİM IŞIKLAR

TAMER KORKMAZ

ZİYA PERVER



Ana Sayfa| Zaman'da Bugün| Haberler| Ekonomi| Dış Haberler| Politika| Kültür-Sanat| Kadın-Aile| Spor| Yazarlar| Yorumlar

Copyright© 1995-2002 Feza Gazetecilik A.Ş. / Çobançeşme Mh. Kalender Sk. No: 21 34530 Yenibosna / İstanbul
Tel:+90 (212) 454 1 454 (pbx)  Fax: +90 (212) 652 24 23  e-posta: okurhatti@zaman.com.tr
Bu site Zaman Gazetesi Bilgi İşlem ve Internet Servisi tarafından hazırlanmaktadır.