AB uyum yasaları paketinin en önemli maddesi olarak görülen idam cezasının kaldırılmasını öngören madde, Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi. HADEP, idamın kaldırılmasının ülke barışına katkı sağlayacağını açıklarken, şehit aileleri karara tepki gösterdi.
Avrupa Birliği (AB) yolunda tarihi bir adım atan Meclis, dün kıran kırana tartışmaların ardından idam cezasını, “savaş ve çok yakın savaş tehdidi hallerinde işlenmiş” suçlar dışında kaldırdı. Artık, terör suçları da dahil idam cezası yerine “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezası uygulanacak. MHP’nin direndiği ve 256 milletvekilinin oyuyla kabul edilen düzenleme, dosyası Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’nde bekleyen bölücübaşı Abdullah Öcalan’ı da etkileyecek. Öcalan, idam edilmeyecek, ömür boyu hapis yatacak.
Kritik tartışma ve protestoların yaşandığı Meclis Genel Kurulu'nda idam için yapılan oylamada 253 “kabul”, 152 “hayır” oyu çıktı. “Ateşten gömleği” andıran oylamada, bir milletvekili “çekinser” kaldı, 10’u MHP’den, 120 milletvekili yer almadı.
Meclis, sabah saatlerine kadar süren görüşmesinde Kürtçe yayın konusunda da tercihini yasağı kaldırmaktan yana koydu. Böylece radyo ve Tv'lerin Kürtçe yayın yapma konusunda herhangi bir engeli kalmadı. Kürtçe öğrenime de imkan veren madde, 114 “hayır”a karşılık 267 “kabul” oyuyla geçti. Geçen bir diğer maddeyle ise AİHM'den dönen davaların yeniden yargılanma hakkı doğdu. Meclis ayrıca azınlıkların taşınmaz mal edinmelerini getiren düzenlemeyi de benimsedi. Özellikle idamın kaldırılmasına tepki gösteren şehit aileleri, devletin verdiği madalyaları geri vereceklerini açıkladılar.
Kabullerin çoğu, ANAP, DSP, DYP, YTP’den çıktı. AK Parti ve SP’deki “evetler” Güneydoğu kökenli milletvekillerinden geldi. 114 MHP’linin yanı sıra, 27 AK Partili, 6 DYP’li, 2 ANAP’lı, 1 BBP’li ve 2 bağımsız milletvekili, idamın kaldırılmaması yönünde oy kullandı. DYP, tercihini AB’den yana kullandı ve idama destek verdi.
Başbakan Bülent Ecevit, ANAP lideri Mesut Yılmaz ve YTP Genel Başkanı İsmail Cem, idamın kaldırılmasına onay verirken, MHP lideri Devlet Bahçeli, “hayır” oyu kullandı. DYP lideri Tansu Çiller ve SP Genel Başkanı Recai Kutan oylamaya katılmadı. AK Parti'nin önemli isimleri Bülent Arınç, Abdullah Gül ve Salih Kapusuz da “hayır” oyu kullandı. Bağımsız milletvekilleri Mehmet Ağar ve Sadettin Tantan oylamaya katılmayan isimler arasında yer aldı. ANAP’lı Kamran İnan ve Şükrü Yürür ise, partilerinin aksine “ret” oyu kullandı.
Eski MHP’li Çay’dan sürpriz
Oylamada en büyük sürprizi ise bakanlıktan azledildikten sonra ayrıldığı MHP’den DYP’ye geçen Çorum Milletvekili Abdulhaluk Çay yaptı. Çay, DYP’nin eğilimi doğrultusunda idamın kaldırılmasına “kabul” oyu verdi.
Kabul edilen madde ile idam, terör suçlarında da kaldırılıyor. İdam yerine ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası verilecek. İdam cezaları müebbete dönüştürülen hükümlüler infaz indirimi ve şartla salıvermeden yararlanamayacak. Bu maddeye göre bölücübaşı Abdullah Öcalan ile aralarında Şemdin Sakık’ın da bulunduğu PKK’lılar idam edilmeyecek; dokuz yılı hücrede tek başına geçirip hayatlarının sonuna kadar cezaevinde kalacak. Meclis, ifade özgürlüğüyle ilgili maddeleri de kabul etti. Türk Ceza Kanunu’nun 159. maddesindeki değişiklikle, “Türklüğü, devleti, Meclis’i, hükümeti tahkir ve tezyif kastı bulunmadan, sadece eleştirmek maksadıyla yazılı veya görüntülü yollarla düşünce açıklanması” suç olmaktan çıkarıldı.
Avrupa Birliği paketinin Genel Kurul’da kabul edilen üçüncü maddesi ise, uluslararası faaliyette bulunma amacını güden derneklerin kurulması, bu derneklerin yurtdışında şube açması, yurtdışında benzer amaçlı dernek veya kuruluşlara üye olunması ile bunlarla işbirliği yapılması ve yurtdışında faaliyette bulunmayı düzenliyor.
Azınlık vakıfları
Teklifin, azınlıklara ait cemaat vakıflarının taşınmaz mal edinmeleri ve taşınmazlar üzerinde tasarrufta bulunmalarını düzenleyen dördüncü maddesi de tartışmalı geçti. MHP Çankırı Milletvekili İrfan Keleş, düzenlemenin “gaflet ve dalalet” olduğunu savunarak, vatan toprağının Ermeni, Yahudi ve Rumlara satılmak istendiğini öne sürdü. ANAP’lı Devlet Bakanı Nejat Arseven, MHP’li Keleş’i esefle dinlediğini belirtti. Arseven, “Sizi insafa davet ediyorum.” dedi.
Kürtçe yayına vize
Paketin altıncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’nin kararıyla yargılamanın yenilenmesine imkan sağlıyor. Teklifin yedinci maddesi ise bu düzenlemeye paralel olarak Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’na (CMUK) bir madde eklenmesini öngörüyor.
RTÜK’ün “anadilde yayını yasaklayan” hükmünü değiştiren 8. madde ile farklı dil ve lehçelerde yayın yapılmasının yolu açıldı. Bu yayınlar devletin ülkesiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı olamayacak.
|