Kocaeli’nin Körfez ilçesinde bulunan Akçagaz Dolum Tesisleri’nde geçtiğimiz günlerde meydana gelen patlamanın ardından gözlerin çevrildiği İstanbul Ambarlı’daki yanıcı madde tesislerinde deprem riskine rağmen kapasite artırımına gidildiği bildirildi.
Aygaz firmasının, talebi karşılamak için Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu tamamlanmadan dört adet 5’er bin metreküplük küre tank daha eklemek istemesine sivil toplum kuruluşları tepki gösterdi. Aygaz Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hız, gerekli zemin etüdü araştırmalarının yapıldığını açıklarken, Çevre Bakanı Fevzi Aytekin, “Kapasiteyi artırırken, risk faktörünü de artırırlarsa onlara müsaade etmemiz mümkün değil.” dedi.
17 Ağustos 1999’da meydana gelen Marmara Depremi’nde yaklaşık bin kişinin hayatını kaybettiği Avcılar ilçesine bağlı Ambarlı’da yer alan LPG dolum tesisleri, ‘Batı Marmara Fayı’ olarak adlandırılan 130 kilometre uzunluğundaki Büyükçekmece–Tekirdağ arasındaki hattın yanı başında bulunuyor. Yakuplu Belde Belediyesi’nden alınan izinlerle kürelerden ikisinin yapımı tamamlanırken, diğer ikisi de inşaat halinde bulunuyor.
Dolum tesislerde kapasite artırımına gidildiği için mevzuat gereği Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) uygulaması yapılıyor. İstanbul İl Çevre Müdürlüğü, ‘ön ÇED’ olarak isimlendirilen; ilgili kuruluşların katıldığı komisyon ve halk toplantılarından sonra rapor hazırlayacak. Müdürlük, Akçagaz faciasından sonra sağlıklı bir karar verebilmek için ön ÇED aşamasında görüş alınacak kurum ve kuruluşları 12’den 20’ye çıkardı. Görüş veren kurumlar arasına daha önce savcılığa suç duyurusunda bulunan İstanbul İl Jandarma da konulunca Çevre Bakanlığı durumdan rahatsız oldu.
ÇED toplantısından sızan bilgilere göre, jandarma temsilcisi tesise yapılan eklemenin yeniden inşa faaliyeti olduğunu dile getirdi. ÇED’in, Çevre Bakanlığı nezdinde yapılmasını istedi. Aygaz tesislerinin, BOTAŞ’ın Ambarlı’dan Marmara Denizi’ne girerek Tuzla’dan çıkan boru hattı için risk oluşturması da jandarma’nın üzerinde durduğu diğer bir konu. BOTAŞ’ın boru hattına yaklaşık 500 metre mesafedeki tesislerde muhtemel bir sabotaj veya patlama halinde boru hattının havaya uçabileceğinden endişe ediliyor. Dört yıl önce 86 çevreci örgütün bir araya gelerek kurduğu İstanbul Çevre Konseyi’nin genel sekreteri Avukat Tunay Gürsel, Ambarlı’daki kapasite artırımına karşı çıkıyor. Gürsel, ÇED toplantısında, 1/25 binlik planların böyle bir tür yapılanmaya izin vermeceğini; kürelerin konulacağı yerin birinci derecede deprem bölgesi olduğunu ve bölgenin heyelan sahası olduğunu dile getirdiklerini söyledi.
Daha önce aynı bölgede HABAŞ’ın dolum tesisini önlediklerini hatırlatan Av. Gürsel; “HABAŞ’ı örnek göstererek, ‘değişen ne’ dedik. Yakuplu Belediyesi’ne ait 1/5 bin, 1/25 binlik planlar yeni tesislere onay veriyor. Ancak biz de Çevre Düzeni Nazım İmar Planlarının bu tesise izin veremeyeceğini savunuyoruz.” dedi. İstanbul Makine Mühendisleri Odası Başkanı Üzeyin Uludağ. Uludağ, birinci derecede deprem bölgesi ve fay hattı üzerinde bulunan Ambarlı bölgesindeki dolum tesislerini ‘her an patlamaya hazır bomba’ diye nitelendiriyor. ÇED yönetmeliğinde yapılan değişikliğe göre il çevre müdürlüklerinin hazırladığı ‘ön ÇED’ raporlarına Çevre Bakanlığı’nın onay vermesi gerekiyor. Çevre Bakanı Fevzi Aytekin, Zaman’a yaptığı açıklamada bu tür kapasite artırımında risk faktörüne göre karar verdiklere işaret etti. Aytekin şöyle devam etti: “Yatırımcılar, ‘yüksek teknolojiyi kullanarak riski ortadan kaldıracağız’ diyebilirler. Bu yönde raporlar da gelebilir. İki üniversitenin raporları da farklı olabilir. Bizi risk faktörü ilgilendirir. Yerleşim alanlarından uzak bölgeler tespit edilmelidir. İsterse denizden 50 km uzak olsun. Yeraltında borularla taşınır ve risksiz hizmete sunulabilir. Eğer kapasiteyi artırırken, risk faktörünü de artırırlarsa onlara müsaade etmemiz mümkün değil.”
Aygaz: Zemin etüdü eksiksiz yapıldı
Aygaz Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hız, tesisin 230 bin ton kapasiteyle bölgeye hizmet verdiğini ve Aygaz’ın satışlarının yüzde 25’ini karşıladığını ifade etti.
Yeni küre tanklar yapılmasını pazarın beklentisine göre ticari propan, otogaz ve LPG olarak üç ayrı ürünün ayrı tanklarda stoklanması gerekliliğinden kaynaklandığı ifade eden Hız, bundan dolayı dört adet 5’er bin metreküplük küre tank ve buna yönelik güvenlik yatırımlarının yapılması ihtiyacı doğduğunu ifade etti. 17 Ağustos depreminde otuz yıllık İzmit tesislerinde hasar olmadığını dile getiren Hız, buna rağmen Aygaz’a ait on üç tesisin mevcut yasalara göre uygunluğunu sağlamak için 2,3 trilyon lira harcama yapıldığını belirtti. Hız şunları kaydetti:
“Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Deprem Araştırma Merkezi danışmanlığında STFA Proje Grubu’yla mevcut durumun tespiti çalışması yapıldı. Depremsellik, zemin koşulları, temel sistemleri, malzeme kalitesi incelendi. Ambarlı dolum tesisleri, binaları, depolar ve iki bin metreküplük tank güçlenmesi tamamlandı. Şu anda beş bin metreküplük tank güçlendirme çalışmaları devam ediyor. Zemin etüdünde ise zeminde sıvılaşma potansiyeli olmadığı, deprem etkilerini büyütmeyeceği ve heyelan bölgesi olmadığı tespit edildi.”
| 
Bölge Haberleri
