| |
Seçilme yarışı başladı
Sayın Kemal Derviş’in siyasete CHP’de başlama kararıyla, siyasi partiler erken seçimde seçilme yarışına girdiler. Bazı partilerde, seçim sonrası barajın üstünde kalma endişesi de yaşanıyor. Toplumda Sayın Derviş’in tercihi olumlu karşılansa da, CHP lideri Sayın Deniz Baykal’a olan çekinceli yaklaşım henüz silinmedi.
Sayın Derviş jokerini eline geçiren CHP’nin, bunu oya dönüştürebilme becerisi, seçim sandığında belli olacak. Bir yandan seçimin ertelenip ertelenmeyeceği senaryoları, diğer yandan siyasi partilerin seçim ittifakı çalışmaları devam ediyor. Bazı partiler seçim için sahaya indikleri halde, seçmenlerin tribünlerdeki yerleri henüz boş. Ankara’da olup bitenleri medyadan göz ucu ile izlemeyi tercih ediyorlar. Bu seçimde sağ sol kavramları yerine, ekonomik kriz mağdurlarının tepkileri öne çıkacak.
Seçmen için, seçimden sonra hangi parti veya partilerin yönetimde olacağından çok; işsizliğin, eşitsizliğin, hayat pahalılığının ve ekonomik sıkıntılarının aşılması ve geleceğinin daha rahat ve huzurlu olmasına yönelik beklentileri önem taşıyor.. Bu nedenle seçmene de önemli bir görev düşüyor. Seçmenin kendi eğilimine yakın partileri tabanda birleştirme başarısı, tavandaki birleşmeye, ülke demokrasisi ve ekonomisine de yardımcı olacaktır.
Sayın Kemal Derviş siyasi söylemlerinde de bu noktayı vurguluyor. Ancak, kendisinin içinde olmadığı bir yönetimle mevcut ekonomik programın yürütülemeyeceğini imâ ediyor. Uygulanmakta olan ekonomik programın olumlu yönleri, henüz toplumun büyük bir bölümüne tam olarak yansımadı. Sayın Derviş’in sözleri, bu kesim üzerinde bu nedenle şimdilik etkili olamıyor. Üç büyük şehir dışındaki seçmenlerin, ‘denenmemişi deneme’ eğilimleri bu seçimde de ağır basıyor. İktidar partileri de yaşanan ağır ekonomik krizin sandıkta kendilerine fatura edileceğini biliyor. Bir yanda Avrupa Birliği aday adaylığı, bir yanda uygulanmakta olan ekonomik programdan vazgeçilip geçilmeyeceği, faiz oranları, dalgalı kurda dövizlerin durumu, vergiler ve Hazine’nin 2003 yılındaki borçlarını döndürebilirliği gibi konular geçim derdindeki halkın gündeminde olmasa da, ekonomi ile yakından ilgilenenlerin önemle izledikleri konular arasında bulunuyor. Bütün bu gelişmeler dikkate alındığında, erken seçime hazırlıksız yakalanan partileri seçilme yarışında endişelendiriyor. Seçime 69 gün kala Türkiye, henüz seçim atmosferine tam olarak girmiş görünmüyor.
Para piyasalarına bakıldığında da durumda pek fazla bir değişme yok. Ekonomideki yapısal değişikliklerin de etkisiyle para piyasalarında olağan dışı bir hareketlilik görünmüyor. İç piyasada, seçim öncesi alışılmış canlılıktan söz etmek mümkün değil. Herkes geçim derdine düşmüş, kendi yaralarını sarmaya ve günü kurtarmaya çalışıyor. Borç yükü altında ezilen toplumda yeni birikim olmamasının ve siyasi belirsizliklerin azalmasının da etkisiyle tasarruf araçları sakin günler geçiriyor. Bu hafta Hazine ağustos ayının son yüklü iç borç ödemeleri nedeniyle, 3 ayrı iç borç bono ve tahvil ihalesi düzenliyor. Bu nedenle geçen hafta piyasalardaki sakin seyir, bu hafta yerini bir miktar hareketliliğe bıraksa da, yatırım araçlarındaki fiyat artışlarının sınırlı kalacağı düşüncesindeyim.
Uzakdoğu ülke ekonomilerinin dışındaki ülke ekonomilerindeki durgunluk sürüyor. Petrol fiyatlarındaki yükselme, ABD’de şirket bilançolarındaki yolsuzluk ve AB ülkelerindeki yüksek işsizlik oranının olumsuz etkileri, bu ülke ekonomileri için tedirginlik oluşturuyor. Bu nedenle önemli para birimlerinin paritelerinde de yatay seyirler gözleniyor. Ayrıca anılan ülkelerde ağustosta yaz tatili yoğunluğunun olması da, piyasaların sakin seyrindeki diğer bir faktörü oluşturdu.
Altın borsaları da bu gelişmeden nasibini aldı. Altın, dış piyasalarda yukarı yönlü bir hareket denemesine girdiyse de, yeni alıcıların zayıf kalmasından olumsuz etkilendi. Hafta içinde altın fiyatında 312 dolar/ons desteğinin kırılmasıyla satış baskısı oluştu. Altın, kısa vadeli destek ve direnç noktaları olan 305310 dolar/ons aralığına geriledi. Altının, olağandışı gelişme olmaması koşulu ile; bu hafta da hem dış, hem de iç piyasada mevcut fiyat aralığında hareket edeceğini düşünüyorum.
Sizlere tedirginliklerden uzak, sağlıklı ve bol kazançlı hafta dilerim.
26.08.2002
|