| |
Kriz en fazla çiftçiyi ezdi
Toptan Eşya Fiyatları Endeksi (TEFE)’nin 2001 yılında kümülatif değişimi yüzde 65,8 olurken çiftçinin eline geçen tarım ürünlerindeki artış ise yalnızca yüzde 37,9 oranında oldu.
İzmir Ticaret Borsası tarafından hazırlanan 2001 İktisadi Raporu’nda krizden en çok etkilenen sektörün tarım olduğunu gözler önüne serdi. Toptan Eşya Fiyatları’ndaki 2001 yılındaki kümülatif değişim yüzde 65,8 olurken çiftçinin eline geçen fiyatlardaki artış yalnızca yüzde 37,9 oranında kaldı. Yıllık bazda ise TEFE yüzde 88,6 olurken çiftçilerin ürünlerindeki artış yalnızca 43,4 oldu. Başka bir deyişle çiftçi cepten yedi. Çünkü tarımdaki fiyat artışları enflasyondaki artışın yarı değerinde kalarak çiftçileri büyük erozyona uğrattı.
Türkiye yapılması gereken reformların sürekli ertelemesinin sonucu olarak, istihdam yapısı çarpık, verimsiz üretim yapan, dış ticaret dengesi sürekli bozulan, üretim planlaması olmayan ve gelir düzeyi düşük bir tarım sektörüne sahip oldu. Bir zamanlar net ihracatçı olduğumuz ve kendi kendine yeten yedi ülkeden biri olduğumuz tarımda sürekli artan ithalat ihracatı yakalama noktasına ulaştı. Nitekim 2001 yılı itibariyle tarım sektörü ihracatımız 4,3 milyar dolar, ithalatımız ise 3 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Borsa’nın hazırladığı kitapta TEFE ve ÇEFE (Çiftçi Eşya Fiyatları Endeksi) karşılaştırması aylara göre de yapılmış. Buna göre çiftçiler 2001 Şubat ayında yüzde 3,6 ürünlerini daha ucuz satarken fiyatlar yüzde 2,6 artmış. Nisan’da ise durum daha da kötüleşmiş. Ürün fiyatları yüzde 5,8 ucuzlarken, toptan eşya fiyatları yüzde 14 artmış. Çiftçileri rahatlatan aylar ise ocak yüzde 4,9’luk artış. (TEFE yüzde 2,3), mayıs yüzde 9,5’luk artış (TEFE yüzde 6,3) ve aralıkta yüzde 10,5’lik artış (TEFE yüzde 4,1).
|
