Derviş ve Türker, ABD’de IMF ile ayrı ayrı görüşecek
Ekonomiden sorumlu devlet eski ve yeni bakanları Kemal Derviş ile Masum Türker, IMF ve Dünya Bankası tarafından bu hafta Washington’da düzenlenecek çeşitli toplantılara konuk olacaklar. Türker, toplantılarda Türkiye adına resmi görüşmeleri yürütürken, Derviş nezaket ziyaretlerinde bulunacak.
Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Masum Türker, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası yetkilileriyle görüşmek amacıyla 25 Eylül Çarşamba günü ABD’nin başkenti Washington’a gidecek. Ekonomiden sorumlu Devlet eski Bakanı, CHP’li Kemal Derviş de, başta IMF olmak üzere çeşitli kuruluşlara nezaket ziyaretlerinde bulunmak üzere bugün Washington’a gidiyor.
Edindiğimiz bilgilere göre, Bakan Türker, ABD gezisinde 4. gözden geçirme çerçevesinde ekonomik programla ilgili çeşitli görüşmeler yapacak. Hazine Müsteşarı Faik Öztrak ve Merkez Bankası (MB) Başkanı Süreyya Serdengeçti de, bu gezide Türker’e eşlik edecek. Heyette Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (BDDK) üst düzey yöneticiler de bulunacak.
Bakan Türker ve ekonomik heyetin IMF nezdinde yapacağı görüşmeler ile yaklaşık aynı tarihlerde Devlet eski Bakanı Kemal Derviş de ABD’de olacak ve bazı görüşmelerde bulunacak. Bakan Masum Türker’den iki gün önce, bugün ABD programı için yola çıkması beklenen Derviş, IMF’den bazı yöneticiler ile görüşerek, çeşitli nezaket ziyaretlerinde bulunacak. Derviş ayrıca, ekonomik kriz döneminde Türkiye’ye IMF aracılığı ile kredi açan finans kurumlarının üst düzey yöneticileri ile de bir araya gelecek. Washington’daki Arı Vakfı’nın ağırlayacağı öğrenilen Derviş, Global Kalkınma Merkezi tarafından düzenlenen yemekli toplantıda da bir konuşma yapacak. Catherine Derviş ile kaybolan evlenme cüzdanını da yeniden çıkartması beklenen Kemal Derviş’in, 27 Eylül Cuma günü yeniden Türkiye’ye dönmesi bekleniyor.
1,6 milyar dolarlık kredi serbest bırakılacak
Bu arada Bakan Türker, 25 Eylül’de IMF Başekonomisti Kenneth Rogof’un sunuşu ile başlayacak yıllık toplantıların dışında ikili görüşmeler de yapacak. Türker’in, ABD ziyaretinde ABD Hazine Bakanı’nın yanı sıra Dünya Bankası Başkanı James Wolfensohn ile de görüşmesi bekleniyor. Afganistan’ın yeniden yapılandırılmasıyla ilgili bir toplantıya da katılacak olan Türker, toplantıda Türk işadamlarının Afganistan’daki ihalelerden daha fazla pay alması için çaba göstereceğini söyledi.
Öte yandan Türkiye’nin IMF ile imzaladığı stand–by anlaşması çerçevesinde dördüncü gözden geçirmenin ilk detayları da bu görüşmelerde belli olacak. Görüşmeler sonrası Türkiye’nin IMF’den, varılan anlaşma gereği bu yıl alınan 12,5 milyar dolar krediye ilaveten verilecek 1,6 milyar dolarlık son kredi dilimi de kullanıma açılacak. Bu çerçevede Türkiye ise programdaki bazı uygulamaları erken seçim öncesi daha erken bir tarihte tamamlamaya çalışıyor. Bakan Türker’e göre, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ile ilgili kararname ve İcra–İflas Kanunu tasarısındaki bazı değişiklikler gezi öncesi çıkarılacak.
Aydın Haskebabçı
/ Ankara
23.09.2002
Kaçağın fazla olduğu bölge elektriği pahalı kullanacak
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) Başkanı Yusuf Günay, elektrik fiyatlarında kayıp kaçak oranı yüksek olan bölgelerdeki tarifenin yüksek olacağını bildirdi.
Günay, “Ulusal tarifeden bölgesel tarifeye geçilecek, maliyet dışı unsurlar fiyat oluşumundan çıkarılacak biraz da vatandaşın duyarlı olması sağlanacak.” dedi. Günay, yaptığı açıklamada, bugüne kadar lisans alabilmek için kuruma, toplam 92 kuruluşun başvurduğunu söyledi. Lisans başvuruları arasında rüzgar santralleri, hidroelektrik santralleri ve doğal gaz santralleri bulunduğunu belirten Günay, “Bizim piyasanın adı, ikili anlaşma piyasasıdır. Ancak kamuda toplam satış fiyatını biz belirleyeceğiz. Şu anda tartışılan, devletin sektörde yaptığı yatırımlar, aktardığı kaynaklar var. Bu kaynaklar, elektrik ücretlerinin tespitinde yer alacak. Artık kamu kuruluşları da, kendilerini özel ticari işletme gibi faaliyetlerde bulunmak zorunda hissedecekler.” dedi.
Günay, yapılanlarla enerji piyasasında faaliyette bulunacakları ya da bulunanları zarar uğratmak gibi bir amaçlarının olmadığını vurgularken, “Biz, yapılmış anlaşmaların tarafı değiliz. Piyasada kurallarımızı koyduk, bu kurallara uyanlara taahhütte bulunacağız. Uymayanlara taahhütte bulunmayacağız. Yapılan idari işlemin objektif, hukuka uygun olması lazım buna uygun davranacağız.” diye konuştu. Günay, şunları kaydetti: “Özelleştirme, programdaki en olumsuz ayaklardan birisidir. Özelleştirmenin nasıl yapılması gerektiği konusunda bir çalışma başlattık. İlgili kurumların görüşlerini alacağız ve çalışmayı tamamlayacağız.”
Ankara, aa
23.09.2002
İşsizlik fonu Hazine’yi finanse ediyor
Türkiye’de ‘paradan para kazananlar’ sınıfına Türkiye İş Kurumu (İşkur) da katıldı. İşkur, 1 Haziran 2000’den bu yana İşsizlik Sigortası Fonu için topladığı 2 katrilyon lirayı aşkın primi Hazine’ye borç vererek 1,8 katrilyon lira faiz geliri elde etti.
İşkur Genel Müdürlüğü İşsizlik Sigortası Fonu’nun toplam fon varlığı 3 katrilyon 914 trilyon liraya ulaştı. Bunun 1 katrilyon 839 trilyon lirasını faiz gelirleri oluşturuyor. Faiz gelirlerini devletten tahvil alarak sağlayan İşkur, devlete borç vererek birikimini katlarken, Hazine de, kolayca borçlanmış oluyor. İlk prim kesintileri 1 Haziran 2000’de başlayan İşsizlik Sigortası Fonu’nda 31 Ağustos 2002 tarihi itibariyle toplam 3 katrilyon 914 trilyon 420 milyar lira birikti. Söz konusu miktarın 1 katrilyon 839 trilyon 655 milyar lirasını faiz geliri, 1 katrilyon 516 trilyon lirasını işçi–işveren primleri, 583 trilyon 415 milyar lirasını devlet katkısı, 514 milyar lirasını gecikme zammı ve 253 milyar lirasını da idari para cezaları oluşturuyor. Kurum aynı dönemde 25 trilyon 424 milyar lira para harcadı.
İşkur’un bir numaralı yatırım alanı tahvil. Kurum, 31 Ağustos 2002 tarihi itibarıyla toplam fon varlığının yüzde 67,55’ini iskontolu bono ve tahvile, yüzde 12,26’sını mevduata, yüzde 10,18’ini TL cinsinden kuponlu tahvil ve yüzde 10,01’ini de dövize endeksli kuponlu tahvile yatırmış. Fonun repodaki para miktarı ise sıfır. Temmuz 2000 ile Ağustos 2002 döneminde fonun gelirlerindeki artış oranı toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) ile döviz sepetindeki artışın çok üzerinde gerçekleşti. Fonun ilk faiz gelirini elde etmeye başladığı Temmuz 2000’den itibaren 26 aylık getirisi toplam yüzde 265,1’e ulaştı. Buna karşılık aynı dönem itibariyle TEFE artışı yüzde 149,4’te, döviz sepeti artışı ise yüzde 165,8’te kaldı.
İşsizlik sigortasından ilk ödemeler Mart 2002’de başladı. Mart ayında işsizlik sigortasından yararlananların sayısı 5 bin 710 iken, ağustosta bu rakam 36 bin 68’e ulaştı. Bu kişilere ödenen işsizlik sigortası ödeneği miktarı ise martta 1 trilyon 258 milyar lira iken, ağustosta 5,150 trilyon liraya yükseldi.
Şahin Ali Şen
/ Ankara
23.09.2002
İŞHAD, Selanik Fuarı’ndaydı
İş Hayatı Dayanışma Derneği (İŞHAD), 7–15 Eylül tarihleri arasında Yunanistan’ın başkenti Selanik’te düzenlenen 67. Selanik Uluslararası Fuarı’na katıldı.
20 ülkeden 94 firmanın katıldığı fuarda 6 üye firmasıyla birlikte İŞHAD da stand açtı. Fuar süresince Türk– Yunan İş Konseyi Başkan Yardımcısı Rena Taxaki, İŞHAD’ı yalnız bırakmazken, Konsolos Gazne Soysal da İŞHAD standını gezerek Türk katılımcılar hakkında bilgi aldı. İŞHAD üyeleri, fuar süresince birçok iş bağlantısı gerçekleştirdiler.
Ekonomi Servisi
23.09.2002
11 Eylül saldırıları, cumhuriyet altını satışını ikiye katladı
ABD’de geçen yıl gerçekleştirilen 11 Eylül saldırıları, altın talebini artırdı. Yılın ilk 8 aylık döneminde cumhuriyet altını üretimi adet bazında yüzde 90,7, ağırlık bazında da yüzde 82,6 oranında artış gösterdi.
ABD’de geçen yılki 11 Eylül saldırıları sonrası altına talep artarken, geçen sürede cumhuriyet altını üretimi adet bazında yüzde 74,9, ağırlık bazında da yüzde 73,4 oranında artış kaydetti.
Darphane’nin cumhuriyet altını üretimi verilerine göre, meskuk ve ziynet olmak üzere ağustos ayında toplam 1 milyon 297 bin adet cumhuriyet altını üretildi. Geçen yılın aynı ayındaki üretim 742 bin 107 adet idi. Ağırlık olarak da bu yılın ağustos ayındaki 3 ton 249 kilogramlık (kg) üretim geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73,4 oranında arttı. Geçen yılın ağustos ayında üretim 1 ton 873 kg düzeyindeydi.
Bu yılın ocak–ağustos döneminde de üretim geçen yılın aynı dönemine göre, adet bazında yüzde 90,7, ağırlık bazında da yüzde 82,6 oranında artış kaydetti. Adet bazında 2001 yılının ilk 8 ayında 4 milyon 559 bin adet olan üretim bu yılın aynı döneminde 8 milyon 695 bin adede yükseldi. Ağırlık bazında ise geçen yılın ocak–ağustos döneminde 13 ton 396 kg olan üretim, bu yılın aynı döneminde 24 ton 456 kg’ye çıktı.
2001 ve 2002 yılları ağustos ayları
itibarıyla cumhuriyet altını üretimi
ALTIN ÜRETİMİ (ADET)
MESKUK ZİYNET TOPLAM
2002 76.849 1.221.016 1.297.865
2001 44.800 697.307 742.107
ALTIN ÜRETİMİ (GRAM)
MESKUK ZİYNET TOPLAM
2002 338.749 2.911.110 3.249.859
2001 153.785 1.719.789 1.873.574
Ankara, aa
23.09.2002
Asya Finans, sermayesini 40 trilyon liraya çıkardı
Asya Finans’ın önceki gün gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurulu’nda, ödenmiş sermayesi 20 trilyon liradan 40 trilyon liraya çıkarıldı. 249 ortağı bulunan kurumun İstanbul Altunizade’deki genel müdürlük binasında gerçekleşen toplantıya ortakların ilgisi büyüktü.
Toplantıda konuşan Genel Müdür Ünal Kabaca, “Asya Finans, finans kurumları içinde en son faaliyete geçeni. Buna rağmen ortaklarımızdan aldığımız güçle, güvenle, değişerek, yenilenerek yeni bir geleceğe hızlı ve emin adımlarla ilerliyoruz.” dedi. Ardından oybirliği ile alınan kararla Asya Finans’ın ödenmiş sermayesi 20 trilyon liradan 40 trilyon liraya çıkarıldı.
Olağanüstü Genel Kurul’da ortakların ATM (otomatik para çekme makinesi) ve taksitli kredi kartı projelerine tam destek verdikleri de gözlendi. Geçen hafta, ATM’lerin yazılım, bakım ve onarımı konusunda Wincor Nixdorf ve Banksoft şirketleri ile anlaşma imzalayan Asya Finans, aldığı 38 ATM cihazını ekim ayından itibaren faaliyete geçirecek.
Ekonomi Servisi
23.09.2002
Sözleşmelinin tavan ücreti 1,3 milyar lira oldu
2002’de KİT ve bağlı ortaklıklarda sözleşmeli ve kapsam dışı personel ile yönetim kurulu başkan ve üyelerine, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerine uygulanacak ücrete ilişkin karar, Resmi Gazete’nin önceki günkü sayısında yayımlandı.
Buna göre birinci gruptaki en düşük temel ücret 645 milyon 528 bin lira, sözleşme tavanı da 1 milyar 325 milyon lira olacak. İkinci grupta yer alanların en düşük temel ücreti 546 milyon 300 bin lira, en yüksek ücret 958 milyon 477 bin lira, üçüncü grupta yer alanların 496 milyon 576 bin lira ile 819 milyon 341 bin lira, dördüncü grupta yer alanların 451 milyon 869 bin lira ile 695 milyon 251 bin lira, beşinci grupta yer alanların ise 427 milyon lira ile 605 milyon 836 bin lira arasında belirlendi.