AB: Kriterleri tamamlayın, 2005 yılında müzakereleri başlatalım
Almanya Başbakanı Gerhard Schröder ile Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ın önceki günkü zirvelerinin ardından, “Kopenhag Kriterleri yerine getirilirse” Türkiye’ye 2005’te AB üyeliği müzakerelerine başlama tarihi verilmesi görüşü ağır basmaya başladı.
Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış, ‘şartlı tarih’ ile ‘tarih için tarih’ arası bir formül olarak nitelenen yeni yaklaşıma sert tepki gösterdi.
Chirac, AB Dönem Başkanı Danimarka’nın Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'le görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, “2004 Aralık ayına kadar Türkiye’nin Kopenhag Kriterleri’ni yerine getirmesini bekleyeceklerini, yerine getirilirse 2005 Temmuz’unda üyelik müzakerelerinin başlamasını istediklerini söyledi. Chirac, Schröder'le görüşmesinde, Türkiye konusunda ‘çok hararetli’ tartıştıklarını da belirtti. Rasmussen ise tüm görüşleri dinledikten sonra Türkiye ile ilgili adil bir öneri sunacağını belirterek, “kriterler ne zaman yerine getirilirse müzakerelerin o zaman başlayacağını” savundu.
İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio da, Bakan Yakış ile görüşmesinin ardından İspanya, Almanya ve Fransa’nın Türkiye’ye tarih verilmesi konusunda uzlaştıklarını ve bu tarihin muhtemelen 2004 ya da 2005 olabileceğini söyledi.
Palacio’nun açıklamaları Alman ve Fransız uzlaşmasının AB’de kabul görmeye başladığı şeklinde yorumlandı. İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar, Prag’da Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’e, Türkiye’ye tarih verilmesine tam destek verdiğini söylemişti. Gözler, Türkiye’ye ilişkin kararın daha da netleşmesi beklenen pazartesi günü yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısına çevrildi.
Yakış: Çifte standart
Fransa ve Almanya arasındaki uzlaşma sonucu ortaya çıktığı iddia edilen Türkiye planında, ‘şartlı tarih’ ile ‘tarih için tarih’ formülleri bir araya getiriliyor. 2004’te yayınlanacak İlerleme Raporu’nda “Türkiye’nin gerekli adımları attığına AB kanaat getirirse” üyelik müzakerelerine 1 Temmuz 2005’te başlanacak.
Avrupa Kurultayı’na katılmak üzere Brüksel’e gelen Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış, bu formülün kesinlikle kabul edilemez olduğunu söyledi. Yakış, Fransa ve Almanya uzlaşmasının ellerine ulaşmadığını vurgulayarak “Eğer Kopenhag’da Türkiye’ye tarih verilmezse bu çifte standart olur” dedi. Almanya ve Fransa arasında uzlaşmaya varıldığı iddia edilen formülün doğru çıkması durumunda bunun Türk kamuoyuna anlatılamayacağına işaret eden Yakış, “Eğer bunlar doğru ise Türkiye’nin adaylığına ilişkin hiçbir ilerleme kaydedilmemiş demektir. Bu hiçbir anlam ifade etmez” dedi. ‘Bütün çabalara rağmen Kopenhag’dan tarih çıkmazsa Türkiye’nin tepkisi ne olur?’ sorusuna Yakış gülümseyerek, “Savaş açacak halimiz yok herhalde.” şeklinde cevap verdi.
Yabancı basının ilgi odağı olan Yakış, birçok soruya İngilizce ve Fransızca cevaplar verdi. Çek Cumhuriyeti ve Slovakya’dan örnekler veren Yakış, 2004’te üye olması beklenen birçok aday ülkenin müzakerelere başladıktan sonra Kopenhag Kriterleri’ne uyumlu hale geldiklerine dikkat çekti. Avrupalıların ısrarla Kıbrıs ve Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası gibi sorunlarda çözüm istediklerini belirten Yakış, “biz de o zaman bize tarih verin ki daha seyyal olabilelim diyoruz” yorumunu yaptı. Yakış bugün Almanya, Fransa ve Belçika dışişleri bakanları ile birer ikili görüşme yapacak.
Türkiye için düşünülen ‘ara formül’ dün Fransız basını ile Alman DPA ajansının haberlerine de yansırken, Fransa’da yayımlanan Le Monde gazetesi, “bugün yayınlanacak nüshasında” , “tarih için tarih” formülünün ağır bastığını iddia etti. Gazeteye açıklama yapan bir Fransız diplomat, “tarih için tarih”in AB içinde uzlaşılan tek formül olduğunu söyledi. Gazeteye konuşan Chirac’a yakın kaynaklar ise, “reformların 2004’te değerlendirilmesinden sonra, müzakere takvimi verilebileceğini” söyledi.
|
