|
Gerginlik değil, üreten uzlaşmacılık
Önce şunu düşüneceksiniz: Bir hassasiyet var mı? Evet, var. Hem de kronik ve güçlü bir hassasiyet var. Böyle bir hassasiyeti yok sayamazsınız. Haklı sebeplere dayansın yahut dayanmasın; aklın gereği, önce bu hassasiyeti dikkate almaktır. Dikkate almak ise, onun özelliklerine göre davranmak anlamına gelir. Bu davranışlar, çeşit çeşittir ve siz tahammül şartlarınıza uygun olanını seçersiniz.
O hassasiyetin sebepleri üzerinde durmak ve haksız yönleri üzerinde çözüm mutabakatları (uzlaşmaları) oluşturmak sonraki iştir.
“Ama ben tahammül edemiyorum”la olmaz. O zaman, etkilenme alanının dışında kalan görevlerle yetineceksiniz. Bu, önemsiz ve etkisiz bir tercihte bulunmak anlamına asla gelmez.
Bence, kendisine büyük muhabbetim olmasına rağmen ifade etmek ihtiyacındayım ki, o görevi Sayın Arınç’tan başka bir AKP’li üstlenmeliydi. O görev, sahibini merkez yapan bir protokol zaruretinin görevidir. Bu kategoride siyaseten iki görev vardır; biri cumhurbaşkanlığı, diğeri meclis başkanlığı. Bu görevlerde, davet sahibini ev sahibi de olmak konumuna getiren protokol toplantıları çok fazladır.
Sayın Arınç, samimiyetiyle hitabetiyle, muhâliflerince bile takdir edilmiş bir siyaset adamıdır. Sayın Ecevit’in “Görüşlerimle bağdaşmayan bir düşünceyi savundunuz, fakat ifade gücünüzü takdir ettim.” dediği rivayet edilir. Lâkin, Sayın Arınç, müsellem kabiliyetlerine rağmen; “dengeyi ve objektifliği sağlama” sabrı açısından, belki de o meziyetlerinin tabiî bir sonucu (tekabülü) olarak, (her meziyet bir zaafa tekabül eder sözünü hatırlatayım) pek müsait bir hal arz etmiyor.
İlke şudur: Meclis başkanı, Meclis’in karar oluşturmak durumunda olduğu meselelerde kamuoyu oluşturamaz. Ama Sayın Arınç, 2. tezkere meselesinde açıkça görüldüğü gibi, siyaset gündeminde fazlaca yer alıyor. Büyük Millet Meclisi’nin başkanı, Büyük Millet Meclisi’nin yön göstericisi değildir. Oradaki yönetme, yönlendirme anlamına gelmez. Büyük Millet Meclisi’nin iktidarı vardır, muhalefeti vardır; yürütme gücünü hem oluşturur hem denetler, ayrıca da yasama faaliyetini sürdürür. Bütün bu fonksiyonel tablonun, içinde değil; üstünde ve dışındadır TBMM Başkanlığı. Sayın Arınç iktidarı da eleştiremez, muhalefeti de. Görüş açıklamayı bırakın, rey ihsas edemez.
Bana göre çok partili demokratik tarihimizin en başarılı Meclis Başkanı Sayın Ferruh Bozbeyli’dir.
Demirel’e muhalefeti vardı, fakat görevini bitirinceye kadar onun hakkında tek kelime etmedi. Görevinden ayrıldı, mücadelesini sonra başlattı. Demirel kendisinden “santrfor” olmasını istiyordu; reddetti ve görevini tarafsızlıkla sürdürmekten vazgeçmedi. TBMM başkanı, ancak TBMM’nin manevî şahsiyetiyle ilgili bir mesele söz konusu olduğu zaman, siyaset gündemini etkileyecek çıkışlar yapar ve yapmak zorundadır. Bunu 12 Mart’ta Tekin Arıburun yaptı; unutulmayacak bir örnektir.
Sayın Bülent Arınç “Ben doğruluğuna inandığım görüşlerimi söylerim” diyor, her vesileyle. Her makam sahibi, doğruluğuna inandığı her düşünceyi seslendiremez; bazı düşüncelerini açıklayamamak gibi bir zaruret, bazı makamların özel icapları cümlesindendir. Bu çerçeveyi, anayasanın ve anayasadan kaynaklanan uygulamaların ölçüleri belirler. Ayrıca, “hassasiyetler” de dikkate alınmak gerekir.
“Gerginlik oluşturmak”, Sayın Arınç’ın arzu ettiği bir şey değildir; böyle olduğuna gönülden inanıyorum. Fakat, görev şartlarıyla şahsiyet özelliklerinin imtizâcındaki faktörler zaman zaman gerginliğe yol açıcı dalgalanmalar üretiyor.
Demokrasimizi, tepki tavırlarıyla değil; fikir üretme yoluyla oluşturulmuş karşılıklı ikna aydınlığının uzlaşma zeminlerindeki kazanımlarla geliştirebiliriz. Başka yol yok. Tepkisellik, statüko perçinliği demektir. Ali Bayramoğlu’nun işaret ettiği gibi dış dinamiklere fazla güvenip o güvenle bir tepkisellik rehâvetine kapılmak yanlıştır. Ne üretirsek, iç dinamiklerimizle kendimiz üreteceğiz. Burada, bu topraklarda...
27.04.2003
| 
