|
NATO acil gücü
Irak krizi ve savaşının AB’de de derin ve ciddi bir bölünmeye yol açtığı bir gerçek. Bu bölünme daha çok askeri alanda kendisini belli ediyor. Nitekim, kriz sırasında Amerika’nın karşısında yer alan 4 AB ülkesi Irak krizinin sonuçlarını ima ederek artık Avrupa savunmasının yapılandırılması için yeni bir safhaya geçilmesi zamanının geldiğine işaretle önceki gün Brüksel’de mini bir zirvede bir araya geldiler.
Irak krizinde Amerika’ya karşı çıkan bu 4 ülke Fransa, Almanya, Belçika ve Lüksemburg. Bunlar bu zirvede diğer AB ülkelerine de açık olmak üzere bir Avrupa acil müdahale gücü oluşturmaya karar verdiler. Ayrıca bu dört ülke 2004’e kadar Avrupa ortak operasyonları için NATO’dan bağımsız bir ‘çok milletli güç karargahı’ da kurmak için de aralarında anlaştıklarını açıkladılar ve böylece çoktandır konuşulan AB bünyesinde kurulacak Avrupa acil müdahale gücü için ilk adımlar da atılmış oldu.
Şimdilik sadece söz konusu 4 ülkenin kabul ettiği ve diğer AB ülkelerinin henüz bir tepki vermediği bu yeni Avrupa gücünün geleceğiyle ilgili olarak bugünden fazla bir şey söylemek mümkün değil; bu yüzden bu konunun nasıl gelişeceğini bekleyip göreceğiz.
Ne var ki, sonuçta NATO’dan bağımsız bir güç olarak ortaya çıkması umulan ve henüz sadece konuşulan bu Avrupa gücüne karşılık NATO kendi acil müdahale gücünü her gün biraz daha hayata geçirmek için önemli adımlar atıyor.
Nitekim, hem Avrupa’daki Amerikan güçlerinin ve hem de NATO’nun Başkomutanı olan Amerikalı Orgeneral James Jones geçen gün NATO’nun acil müdahale gücünü ekim ayına kadar faal hale getirmeye kararlı olduklarını ve bunun 21. yüzyılda kendisine yeni bir rol arayan NATO’nun yeniden köklü yapılanması çerçevesinde gerçekleşeceğini açıkladı.
Geçenlerde Türkiye’ye de gelen Orgeneral James Jones ilginç bir asker. Üç ay kadar önce Orgeneral Joseph Ralston’dan görevi devralan Jones NATO tarihinde başkomutanlığa getirilen ilk deniz piyade generali. Ondan öncekiler ya karacı ya da havacı generallerdi. Mesela Ralston havacı generaldi. James Jones’in Irak krizi sırasında NATO’ya atanması ve bizatihi bir deniz piyadesi generali olması bana göre oldukça anlamlı. Bunu da NATO’nun 21. yüzyıldaki muhtemel yeni strateji ve yapılanması ile izah edebiliriz herhalde.
Orgeneral Jones NATO’nun yeni acil müdahale gücünün ‘NATO’nun dönüşümünde önemli bir vasıta olması gerektiğine’ inanıyor ve kendisinden istendiğinde NATO’nun Irak’ta da yer alabileceğini açıkça söylüyor. ‘Eğer benden istenirse NATO’nun operasyonel gücü başka şeyleri de yapmak için yeterlidir.’ diyor bu konuda.
NATO’nun acil müdahale gücünün global anlamda her yere ulaşabilecek hareket ve esnekliğe sahip olacağını vurgulayan General Jones, hava, kara ve deniz unsurlarının tek bir komutanlık çatısı altında toplanacağına ve bu gücün ekim ayına kadar operasyonel ve hazır hale geleceğine de şimdiden işaret ediyor.
NATO gücü ilk safhada 2.000 askerlik bir güçten meydana gelecek ve bu güç istendiğinde derhal kriz bölgelerine hareket edecek şekilde yapılandırılacak. Lojistik bakımdan ise bu güç 15 ile 30 gün kendi kendini idame ettirebilecek şekilde donatılacak. Amerika’nın Irak Savaşı’ndan sonra daha da parlayan Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in desteklediği bu yeni NATO gücü anlaşılan önümüzdeki dönemde daha da muhteva ve güç kazanacak. Bu şimdiden belli...
Bu yeni gücün ilk imtihanı da Afganistan’da olacak. Afganistan’daki ISAF gücünün komuta, planlama ve koordinasyonunu Alman–Hollanda gücünden bu yaz devralması beklenen NATO’nun yeni gücü böylece akla gelmeyen bir başka önemli coğrafyada görev yapacak ve belki de bu NATO’nun Avrupa dışına taşıp bundan sonra global bir güç olmasının ilk adımı da olacak. Sonra belki Irak da gündeme gelebilecek.
AB’nin 4 ülkesi bana göre bir fantezi olan Avrupa acil müdahale gücüyle uğraşırken NATO kendisini yeni dönemde daha da geçerli hale getirecek. Bu bakımdan NATO’ya bundan sonra daha dikkat etmek gerekecek...
01.05.2003
| 
