[YERİN KULAĞI] Yevgeniy Onegin’imiz yok derken ikincisi geliyor!
A. S. Puşkin’in Yevgeniy Onegin adlı şiir–romanı Rusçada yayımlanışının üzerinden tam 171 yıl sonra Türkçeye çevrilmiş ve geçtiğimiz ay Everest Yayınları tarafından yayımlanmıştı.
(Çev: Kanşaubiy Miziev – Ahmet Necdet) Türkçede ilk kez yayımlanan bu ‘zor’ kitap için Everest Yayınları özel bir basın kampanyası da yürütmüştü. Kulağımıza gelen haberlere göre Yapı Kredi Yayınları da haziran ayı içinde Ataol Behramoğlu’ndan onaylı bir çeviri ile Yevgeniy Onegin’i yayımlayacak. Ne denir buna, ancak sevinilir! Bilindiği üzere Rus edebiyatının ‘dahi’ şairi Puşkin, Yevgeniy Onegin’e tamı tamına 7 yıl, 4 ay, 17 gün emek vermiştir. Birinci bölümü 1825’te yayımlanan kitabın tamamı, 1832’de Rus okurların eline geçer. Yazılışı, yayınlanışı başlı başına bir efsane olan kitap, yaklaşık iki asırdır Türkçedeki okurlarının yolunu gözler; ama içinde şifreler, kendine has kıstaslar barındıran bu kitabı çevirmeye kimseler cesaret edemez. İlginçliğe bakın ki bunca yıl bekleyen Yevgeniy Onegin, Türkçe’de bir ay arayla iki yayınevinden iki ayrı çeviriyle çıkıyor. Ne demiş atalarımız, geç olsun da güç olmasın! Umarım Puşkin’in ruhu bu güzellikten haberdar olur...
* * *
Kitaplardan açılmışken ilginç bir yayını daha haber vereyim. Geçtiğimiz hafta içinde raflara bir ‘Yılan Hikâyesi’ kitabı çıktı. Hatırlayacağınız üzere yıllar önce TRT, Kemal Tahir’in ‘Yorgun Savaşçı’, romanından sekiz bölümlük bir dizi çekmiş sonra da bu diziyi yakarak imha etmişti. TRT prodüktörlerinden Ömer Serim, ‘Devlet Yapar Devlet Yakar’ adlı kitabında filmin yapımına karar verildiği 1978 yılından yaktırıldığı 1983 sonbaharına kadar görüp yaşadıklarını belgelerle dile getiriyor. ‘Yorgun Savaşçı’ Türkiye’de o kadar konuşuldu ki hatta zaman zaman bir kriz konusu haline bile geldi. ‘sansür’ün ülkemizdeki belli başlı sembollerinden biri olan filmin hikâyesi, merak edilen pek çok konuyu da aydınlatıyor. Yıl 2003, AB uyum yasaları birbiri ardına çıkıyor; ama ‘sansür’ hâlâ ülkenin gündeminden düşmüş değil. Yeni ‘Yorgun Savaşçı’ların aynı kötü sona maruz kalmayacağını söylemek zor. ‘Devlet Yapar Devlet Yakar’ bu bakımdan önemli bir kitap. Dileriz son sansür hikâyesi olur!
* * *
Bu arada ünlü ‘star’ Madonna’nın kitabından da söz açmadan edemeyeceğim. Madonna’nın yazdığı “İngiliz Gülleri” adlı çocuk kitabı 15 Eylül’de, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 100 ülkede aynı anda yayımlanacak. Kitap Türkiye’de İletişim Yayınları tarafından basılacakmış. 42 dilde çok renkli olarak basılacak kitap, şimdiye kadar değişik dillerde aynı anda yayımlanmış en geniş kapsamlı eser olacak. “Harry Potter” dahil hiçbir çocuk kitabının bu kadar çok dile çevrilmediği söyleniyor. Madonna yaptığı basın açıklamasında da çocuk kitaplarında artık ahlakî ders verilmediğini savunmuş ve bu amaçla kitap yazacağını açıklamış. Göreceğiz bakalım Madonna’nın ahlak dersleri hangi minval üzere olacak. Tabii bu arada yayın ciddiyetinden hiç şüphe duymadığım İletişim Yayınları’nın bu kitaba neden sıcak baktığını da merak etmedim değil. Çok satar olmak isteği değildir umarım bu ilginin nedeni.
* * *
Yavru vatan Kıbrıs’ta tiyatro etkinlikleri son birkaç yıl içinde büyük bir artış gösterdi. Şubat ayında sekiz genç tiyatrocu tarafından kurulan Açık Tiyatro, ilk oyunlarını sergilemeye başlamış bile. Bu yılın gözde yazarı Özen Yula’nın “Gözü Kara Alaturka” adlı oyununu sergileyen topluluk, 11–25 Ekim tarihlerinde Türkiye’yi ve KKTC’yi temsilen Pakistan’da düzenlenen World Performing & Visual Arts Festival adlı etkinliğe gitmeye hazırlanıyormuş.
İnternet hatlarında oluşan arıza, okuyucu e–postalarının da geç ulaşmasına yol açtı. Bu nedenle Sivas’ta gerçekleşen bir etkinliği sizinle paylaşmakta geç kaldım. Sağ olsunlar Sivaslı okurlarımız, bizi kendilerinin fahri temsilcisi ilan etmişler. Kentlerinde gerçekleşen güzel bir etkinliği de duyurmamı istemişler. Memnuniyetle... Türk Dili Konuşan Ülkeler TÜRKSOY 4. Şairler Buluşması ve Türksoy Resim Sergisi, 27 Mayıs–1 Haziran tarihlerinde Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi ve Sivas Valiliği işbirliğiyle Sivas’ta gerçekleşti. Yavuz Bülent Bakiler’in dile getirdiği gibi Türk dünyası için çok önemli olan bu etkinliğin Sivas ayağı oldukça güzel ve verimli geçmiş. Gidip katılamadık ama gelen haberlerle sevindik; düzenleyenleri buradan bir kez daha kutlarım.
* * *
Bitirirken yine yayın dünyasından bir iki kulis bilgisi aktaralım. Geçtiğimiz haftalarda Timaş Yayınları’nın, Matrix felsefesi ile ilgili ABD’de yayımlanan kapsamlı bir kitabın peşine düştüğünü yazmıştık. Timaş biraz ‘çekimser’ kalınca kitabın telif hakkını bir başka yayınevi; Gelenek Yayınları almış.
* * *
Ankara merkezli bir yayınevi olan ve Asaf Halet Çelebi’nin tüm kitaplarını yayımlamaya başlayan Hece Yayınları, şair ile ilgili bir ‘armağan kitap’ın hazırlığı içinde şu günlerde. Bize gelen bilgilere göre yayınevi, Asaf Halet’in şiirinden etkilenen, onun süreği olan günümüz şairlerinden birer Asaf Halet yazısı istemiş. Kitapta, şaire ithaf edilen ve onun sesinden beslenen şiirler de yer alacakmış. Cahit Zarifoğlu için hazırlanan ‘armağan kitap’ ise geçtiğimiz hafta Kaknüs Yayınları’ndan çıktı. Alim Kahraman’ın hazırladığı kitapta, Zarifoğlu’nun kişiliği ve şiiri yetkin kalemler tarafından ele alınıyor. Doğrusu merhuma yakışan bir armağan olmuş.
|
