| |
Terör, masum insanları öldürdüğü ile kaldı
Hafta sonuna rastlayan ilk terör saldırılarının ekonomiye ve para piyasalarına olumsuz yansımaları, beklenildiği oranda olmadı. Bazı çevrelerde; ‘bu saldırılar piyasaların işlemlere açık olduğu bir günde olsaydı, piyasalar altüst olurdu’ şeklinde yorumlanmıştı. İkinci saldırı piyasaların işlemlere açık olduğu bir güne rastladı. Masum insanımızı katleden hain saldırıların para piyasaları bozmasına izin verilmedi.
Para piyasaları ile ilgili kısa sürede alınan tedbirlere, piyasa katılımcıları da akılcı davranışlarıyla destek oldular. Merkez Bankası (MB); döviz piyasalarına doğrudan döviz satışı ile müdahale edebileceğini, piyasanın Türk Lirası (TL) gereksinimini yüzde 28 faiz oranı ile gidermeye hazır olduğunu duyurdu. Dış piyasalarda olduğu gibi bu tür terör saldırılarına en duyarlı olan hisse senedi piyasasında, terör saldırılarının duyulmasıyla borsa endeksinde kısa sürede hızlı geri çekilme yaşandı. İMKB başkanının emri ile olaydan birkaç dakika sonra, borsada hisse senedi işlemleri durduruldu. Para piyasalarının işleme açık olduğu bir günde alınan hızlı tedbirlerle, piyasalar terörün şokunu kısa sürede atlattı.
Piyasaların, bu insanlık dışı terör saldırılarına prim vermemesinin gerekçeleri oldukça açık. Bu tür terör saldırılarıyla hükümetin ekonomik programı ve uygulamalarında bir değişiklik yapılması söz konusu değil. Dünya Bankası, İMF ve diğer uluslararası kuruluşlarla ekonomik ilişkilerde bir değişiklik olması da beklenmiyor. Ayrıca, dış kaynaklı terör saldırıları ile hükümetin değişmesi de mümkün görünmüyor. Ekonomik krizler sonrasında ekonomide önemli yapısal değişiklikler yapıldığı biliniyor. Hükümet; geçen bir yıllık sürede, ülkenin ihtiyacı olan istikrar ve güven konusunda önemli bir mesafeler aldı. Bunların sonucu, yabancı yatırımcıların kısa süreli para hareketleri azaldı. Böylece piyasalarda istikrarı bozacak oranda sıcak paradan da söz edilmemeye başlandı. Piyasalar bu konularda bir olumsuzluk görmediği sürece, bu tür terör saldırıları masum insanları öldürdüğü ile kalacaktır.
Uzun bayram tatili, piyasaların olayları daha soğukkanlı ve daha mantıklı düşünmesi açısından bir fırsat olacaktır. Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ında belirttiği, Türkiye bölgesinde güçlü bir devlettir. Terör konusunda deneyimli bir ülkedir. Kısa sürede bu işinde üstesinden gelecektir. Bu tür olaylar karşısında kararlı ve birlikte hareket edilmelidir. Halkımıza, iş dünyasına, sivil toplum örgütlerine, piyasalara, medya aracılığı ile piyasalara yön veren piyasa yorumlarına ve bizlere de bu konuda önemli görevler düşmektedir.
Bayram süresine, repoda değerlendirilen paranın bayram sonra dövize yönelmesi ve dış ilişkilerdeki olası tedirginliklerle, döviz fiyatlarında sınırlı yükseliş görülebilir. ABD ve Euro bölgesi ekonomileriyle ilgili ekonomik veriler, paritelere yön verecektir. Altının, 400 dolar/ons psikolojik seviyesinden gelen satışlarla bir miktar geriledi. Irak ve Ortadoğu’daki şiddet olayları altın fiyatlarında etkili olmaya devam edecektir. Ayrıca, bayram sonrası iç piyasada altın fiyatında kısa süreli yükseliş olabilir. MB’nın olası yeni bir faiz indirimi bono faiz oranlarında gerileme borsada da tepki alımları getirebilir. Bunların, teröre prim vermeden piyasaların kendi dinamikleriyle oluşacak fiyat hareketleri olacağını düşünüyorum.
Mübarek Ramazan Bayramınızı kutlar, bayramın size, ülkemize, İslâm âlemine ve dünyaya barış ve hayırlar getirmesini dilerim.
24.11.2003
|
