| |
Bu kapasite bize yetmez
Sanayideki kapasite kullanım oranı, son aylarda yüksek seviyelere ulaştı. Eylül ayında yüzde 83,6’ya tırmanan oran, 1997’den bu yana sağlanan en iyi oran oldu. Ekim ayında da aynı seviyede bir oran bekleniyordu; ancak kamu kesimindeki performans düşüklüğü sebebiyle yüzde 80,8 olarak gerçekleşti. Kamudaki gerileme, büyük ölçüde petrol ürünleri imalatındaki düşüşten kaynaklandı.
Bununla birlikte, özel sektör, kapasite kullanım oranında son 73 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Oran yüzde 81,3. Uzunca bir süreden beri, yüzde 70’lerde çakılıp kalan kapasite kullanım oranının yüzde 80’in üzerinde seyretmesi önemli bir gelişme.
Sanayideki bu sıçramanın arkasında ihracata dönük sektörlerin sergilediği performansın etkisi büyük. Bunun yanında, iç piyasaya çalışan bazı sektörlerde hareket gözlenmesi, iç talebin de canlanmakta olduğunu gösteriyor.
Sanayi üretimi ile ilgili diğer bir gösterge de, Sanayi Üretim Endeksi. 1997=100 temel yılı aylık sanayi üretim endeksi, 1985’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarak 118,9 oldu. Bu, son 19 yılın rekoru.
Ayrıca, ihracattaki artış devam ediyor. İhracatçılar, 50 milyar dolar sınırını zorluyor.
Enflasyonun ve faiz oranlarının gerilediği, dövizin istikrar bulduğu bir ortamda bu gelişmelerin yaşanması, sürdürülebilir büyüme için tarihi bir fırsat.
Bütün bunlar gösteriyor ki, daha çok üreten Türkiye’ye doğru adım adım ilerliyoruz. Bu ise, daha büyük Türkiye demek, zenginlik demek. Yıl sonunda yüzde 5’lik büyüme hedefinin muhtemelen üzerine çıkılacak. Tabii ki, bu rüzgar böyle devam eder, Ramazan’da yaşadığımız cinayetler gibi, içeriden ve dışarıdan konulabilecek takozlarla, kurulabilecek tuzaklarla sekteye uğratılmaz ise.
Geçtiğimiz hafta, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile beraberdik. Yaptığımız sohbette Rifat Bey’in ısrarla üzerinde durduğu bir konu vardı: İş dünyası olarak maksimum kapasite ile çalışıyoruz. Artık üretimi büyütebilecek gücümüz yok. Hükümet yeni yatırımların önünü açmalı.
Evet gerçekten de öyle. Geçmişe dönük baktığımızda, kapasite kullanım oranının en yüksek olduğu dönemlerde bile yüzde 80–85’lerde seyrettiğini görüyoruz. Ekonomi ne kadar iyi durumda olursa olsun, her zaman her sektörde her işletmenin yüzde 90–100 kapasite ile çalışması düşünülemez zaten.
Türkiye özel sektör eliyle büyüyeceğine göre, yerli ya da yabancı yeni yatırımların daha fazla teşvik edilmesi, önündeki engellerin kaldırılması şart.
Toplum olarak şu anda işsizlikte ciddi bir azalma, refah seviyesinde yükselme göremiyoruz ama, umuyoruz ki zaman içinde, kapasite kullanım oranındaki artışlar ve yatırımlar, hayat standardında hissedilir bir yükseliş, işsiz sayısında da gözle görülür bir düşüş getirecektir.
Bütün engellemelere, teröre ve terörizme inat Türkiye büyüyecek. Büyümek ve her alanda güçlü olmak zorunda, başka yolu da yok.
Barış içinde daha güzel ve huzur dolu bayramlar dileğiyle.
| İmalat Sanayiinde Aylık Kapasite Kullanım Oranı (Yüzde) |
|
1997 |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
| Ocak |
78,4 |
75,8 |
71,5 |
73,0 |
70,5 |
73,9 |
74,9 |
| Şubat |
77,3 |
78,1 |
71,2 |
74,0 |
70,9 |
71,0 |
71,9 |
| Mart |
80,8 |
80,5 |
74,1 |
74,0 |
70,7 |
75,3 |
78,3 |
| Nisan |
77,6 |
77,4 |
77,9 |
76,9 |
68,5 |
73,8 |
75,9 |
| Mayıs |
82,6 |
82,1 |
78,1 |
77,1 |
70,4 |
75,7 |
78,7 |
| Haziran |
81,0 |
78,7 |
76,4 |
76,7 |
71,3 |
76,4 |
80,1 |
| Temmuz |
80,8 |
81,1 |
73,9 |
76,2 |
71,1 |
77,5 |
80,0 |
| Ağustos |
82,4 |
79,4 |
69,9 |
75,6 |
71,7 |
76,4 |
79,3 |
| Eylül |
86,6 |
81,8 |
68,8 |
73,3 |
72,9 |
79,7 |
83,6 |
| Ekim |
79,8 |
80,0 |
71,3 |
81,9 |
74,0 |
80,4 |
80,8 |
| Kasım |
84,0 |
79,2 |
71,5 |
79,8 |
74,0 |
77,2 |
- |
| Aralık |
78,8 |
74,4 |
74,1 |
74,5 |
73,3 |
76,5 |
- |
|
Kaynak: DİE |
| Sanayi Üretim Endeksi (1997=100) |
26-11-2003 |
| 2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
| 85,0 |
91,4 |
89,6 |
102,7 |
| 93,1 |
88,4 |
84,3 |
87,2 |
| 93,0 |
85,8 |
102,5 |
107,9 |
| 96,4 |
87,0 |
99,9 |
102,7 |
| 103,1 |
93,4 |
103,9 |
107,9 |
| 104,1 |
93,5 |
100,3 |
110,1 |
| 101,2 |
90,1 |
101,1 |
113,0 |
| 103,5 |
92,3 |
98,8 |
109,8 |
| 104,9 |
95,2 |
105,5 |
118,9 |
| 114,3 |
98,7 |
110,6 |
- |
| 114,7 |
98,2 |
106,4 |
- |
| 98,2 |
90,3 |
102,7 |
- |
26.11.2003
|